पवित्र आत्मा (ख्रिश्चन दैवत)
 |
ह्या लेखाचा/विभागाचा इंग्रजी किंवा अमराठी भाषेतून मराठी भाषेत भाषांतर करावयाचे बाकी आहे. अनुवाद करण्यास आपलाही सहयोग हवा आहे. ऑनलाईन शब्दकोश आणि इतर सहाय्या करिता भाषांतर प्रकल्पास भेट द्या. कृपया, पुढील भाषांतर संकेतांचे पालन आवर्जून करा.
|
.jpg)
| ह्याचा भाग | ट्रिनिटी  |
|---|---|
| Iconographic symbol | dove |
| Studied by | pneumatology |
पवित्र आत्मा (इंग्रजी: Holy Spirit किंवा Holy Ghost ; हिब्रू: רוח הקודש ;ruach ha-kodesh )ज्याला होली घोस्ट म्हणूनही ओळखले जाते, ही अब्राहमिक धर्मांमधील एक संकल्पना आहे. ज्यू धर्मात, पवित्र आत्म्याला देवाचा दैवी गुण किंवा शक्ती मानले जाते, जी जगात, विशेषतः भविष्यवाणी, निर्मिती आणि मार्गदर्शनाच्या कार्यांमध्ये प्रकट होते. निसेन ख्रिस्ती धर्मात, या संकल्पनेचा अर्थ विस्तारला आणि ती त्रैक्याच्या तिसऱ्या व्यक्तीचे प्रतिनिधित्व करते, जी देव पिता आणि देव पुत्र यांच्या समान आणि शाश्वत आहे. इस्लाममध्ये, पवित्र आत्मा दैवी कृतीचा एक दूत म्हणून कार्य करतो.[१]
निसेन ख्रिश्चन धर्मात त्रैक्यदेवत्वातील ३ रा व्यक्ती आहे. इस्लाममध्ये, पवित्र आत्मा दैवी क्रिया किंवा संवादाचा एजंट म्हणून कार्य करतो. बहाई श्रद्धेमध्ये पवित्र आत्मा हा देव आणि मनुष्य आणि "देवाची कृपा आणि त्याच्या प्रकटीकरणातून निघणारे तेजस्वी किरण" यांच्यातील मध्यस्थ म्हणून पाहिले जाते.[२]
अब्राहमिक धर्म
[संपादन]यहुदी धर्म
[संपादन]हिब्रू भाषेतील ruach ha-kodesh ( हिब्रू : רוח הקודש, "पवित्र आत्मा" देखील लिप्यंतरित ruacḥ ha-qodesh ) हिब्रू बायबल आणि यहुदी लिखाणांमध्ये Ruach Yahweh (YHWH) (רוח יהוה) यहोवाचा आत्मा च्या आत्म्याचा संदर्भ देण्यासाठी वापरला जातो.[३] हिब्रू संज्ञा ruacḥ qodshəka, " तुझा पवित्र आत्मा" (רוּחַ קָדְשְׁךָ), आणि ruacḥ qodshō, "त्याचा पवित्र आत्मा" आहे. रुआख' (ज्याचा अर्थ श्वास, वारा किंवा आत्मा असा होतो)
ख्रिश्चन धर्म
[संपादन]बहुसंख्य ख्रिश्चनांसाठी, पवित्र आत्मा (किंवा Holy Ghost, जुने इंग्रजी शब्द, gast, "spirit") ट्रिनिटीची तिसरी व्यक्ती आहे: पिता, पुत्र आणि पवित्र आत्मा म्हणून प्रकट झालेला "त्रिगुण देव"; प्रत्येक व्यक्ती देव आहे.न्यू टेस्टामेंट कॅननमधील दोन चिन्हे ख्रिश्चन प्रतिमाशास्त्रातील पवित्र आत्म्याशी संबंधित आहेत: पंख असलेला कबूतर आणि आगीची जीभ. पवित्र आत्म्याचे प्रत्येक चित्रण गॉस्पेल कथनातील वेगवेगळ्या खात्यांमधून उद्भवले; जॉर्डन नदीत येशूच्या बाप्तिस्म्याच्या वेळी पहिला होता जेथे पवित्र आत्मा कबूतराच्या रूपात उतरला असे म्हणले जाते कारण मत्तय,मार्क आणि ल्यूकमध्ये वर्णन केल्याप्रमाणे देव पित्याचा आवाज होता;दुसरी गोष्ट पेन्टेकॉस्टच्या दिवसापासून, वल्हांडणाच्या पन्नास दिवसांनंतर, जेथे पवित्र आत्म्याचा वंश प्रेषितांवर आणि येशू ख्रिस्ताच्या इतर अनुयायांवर आला, प्रेषितांच्या कृत्यांमध्ये वर्णन केल्याप्रमाणे, येशूने वचन दिल्याप्रमाणे अग्नीच्या जीभ म्हणून विदाई प्रवचन."देवाचा अनावरण केलेला एपिफेनी" असे म्हणतात, पवित्र आत्मा हा आहे जो येशूच्या अनुयायांना आध्यात्मिक भेटवस्तू देऊन सामर्थ्य देतो आणि सामर्थ्य जो येशू ख्रिस्ताची घोषणा करण्यास सक्षम करतो आणि विश्वासाची खात्री आणणारी शक्ती.
पवित्र आत्मा कोण आहे ?
[संपादन]ख्रिस्ती ईशपरिज्ञानानुसार परमेश्वर हा त्रेक्यस्वरूप आहे. म्हणजे परमेश्वर एकच असून त्यात तीन व्यक्तींचा समावेश आहे. पिता, पुत्र, आणि पवित्र आत्मा या त्या तीन व्यक्ती आहेत. पवित्र आत्मा त्रैक्यातील तिसरी व्यक्ती असून जे वैभव पिता व पुत्र यांच्याठाई आहे तेच ईश्वरी वैभव त्याच्याठायी आहे.
येशूचा बाप्तिस्मा आणि पवित्र आत्मा
त्यावेळी येशू गालीलातील नासरेथहून जेथे योहान होता त्या ठिकाणी आला. यार्देन नदीत योहानाने येशूचा बाप्तिस्मा केला. येशू पाण्यातून वर येत असता त्याने आकाश उघडलेले पाहिले. आणि पवित्र आत्मा त्याच्यावर कबुतरासारखा आला. (मार्क १:९-१०)[४]
आत्म्याचे फळ
[संपादन]ख्रिस्ती लोक "पवित्र आत्म्याच्या फळांवर" विश्वास ठेवतात. ख्रिस्ती धर्मात आत्म्याचे फळ म्हणजे पवित्र आत्म्याच्या कार्यामुळे निर्माण होणारे सद्गुणी गुणधर्म. गलतीकरांस पत्र ५:२२-२३ मध्ये नमूद केलेले: प्रीति, आनंद, शांति, सहनशीलता, दयाळूपणा, चांगुलपणा, विश्वास, सौम्यता व आत्मसंयमन.[५] रोमन कॅथोलिक चर्चने या यादीत दानधर्म, नम्रता आणि पावित्र्य यांचा समावेश केला आहे.[६]
इस्लाम
[संपादन]पवित्र आत्मा ( अरबी : روح القدس रुह अल-कुदुस, "पवित्रतेचा आत्मा")चा उल्लेख कुराणात चार वेळा केला आहे,[७] जिथे तो दैवी कृती किंवा संवादाचा एजंट म्हणून काम करतो. पवित्र आत्म्याचे मुस्लिम व्याख्या सामान्यत: जुन्या आणि नवीन करारावर आधारित इतर व्याख्यांशी सुसंगत आहे. काही हदीसमधील कथनांच्या आधारे काही मुस्लिम देवदूत गॅब्रिएल (अरबी जिब्राईल ) हाच पवित्र आत्मा आहे असे मानतात..[८] आत्मा (الروح अल-रुह, "पवित्र" किंवा "उच्च" या विशेषणाशिवाय) इतर गोष्टींबरोबरच, देवाकडून आलेला सर्जनशील आत्मा म्हणून वर्णन केले जाते ज्याद्वारे देवाने आदामला जिवंत केले आणि ज्याने देवाचे दूत आणि संदेष्टे यांना विविध मार्गांनी प्रेरित केले, ज्यात येशू आणि अब्राहम . कुराणानुसार, "पवित्र त्र्यक्य" वर विश्वास निषिद्ध आहे आणि निंदनीय आहे असे मानले जाते. हाच प्रतिबंध ईश्वराच्या ( अल्लाह ) द्वैतत्त्वाच्या कोणत्याही कल्पनेला लागू होतो.[९][१०]
झोरास्ट्रियन धर्म
[संपादन]झोरोस्ट्रिनिझममध्ये, पवित्र आत्मा, ज्याला स्पँता-मइन्यु देखील म्हणतात, स्पँता-मइन्यु ही परमेश्वर अहुर मज्दाची एक कार्यकारी शक्ती आहे, जो झोरोस्ट्रियन धर्माचा सर्वोच्च निर्माता देव आहे; पवित्र आत्म्याला विश्वातील सर्व चांगुलपणाचा स्रोत, मानवतेतील सर्व जीवनाचा उद्गम म्हणून पाहिले जाते आणि मानवतेसाठी धार्मिकता आणि देवासोबत संवाद साधण्यासाठी अंतिम मार्गदर्शक आहे. पवित्र आत्म्याला त्याच्या शाश्वत दुहेरी समकक्ष, अंग्रो-मइन्यू(अहरिमन), जो सर्व दुष्टतेचा उगम आहे आणि जो मानवतेला दिशाभूल करतो त्याच्या थेट विरोधात आहे.[११]
संदर्भ यादि
[संपादन]- ↑ "Holy Spirit". Wikipedia (इंग्रजी भाषेत). 2026-05-08.
- ↑ "Some Answered Questions | Bahá'í Reference Library". www.bahai.org. 2022-01-31 रोजी पाहिले.
- ↑ साचा:JewishEncyclopedia
- ↑ Marathi Bible: Easy-to-Read Version.
- ↑ "Galatians 5:22-23 KJV,ERV-MR - But the fruit of the Spirit is love, - Bible Gateway". www.biblegateway.com (इंग्रजी भाषेत). 2026-06-16 रोजी पाहिले.
- ↑ "पवित्र आत्मा". विकिपीडिया (हिंदी भाषेत). 2024-11-29.
- ↑ Qur'an search: روح القدس. searchtruth.com.
- ↑ "What Is Meant by the Holy Spirit in the Qur'an?". Islam Awareness. Sheikh Ahmad Kutty. November 14, 2018 रोजी पाहिले.
- ↑ Griffith, Sidney H. Holy Spirit, Encyclopaedia of the Quran.
- ↑ Thomas Patrick Hughes, A Dictionary of Islam, p. 605.
- ↑ Mary Boyce (1990). Textual Sources for the Study of Zoroastrianism. University of Chicago Press. p. 12. ISBN 978-0-22606-930-2.