परग्रह

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

सूर्याव्यतिरिक्त इतर कोणत्याही ताऱ्याभोवती फिरणाऱ्या ग्रहाला परग्रह किंवा बाह्यग्रह म्हणतात. १९९२ पर्यंत परग्रहांच्या अस्तित्त्वाची कल्पना शास्त्रज्ञांना नव्हती. १९९२ मध्ये पहिल्या परग्रहाचा शोध लागला. त्यानंतर, १ मार्च २०१७ पर्यंत २,६९२ ग्रहमालांमध्ये ३,५८६ परग्रहांचा शोध लागला आहे. त्यामधील ६०३ ग्रहमालांमध्ये एकापेक्षा जास्त परग्रह आहेत.[१] यांपैकी दोन हजाराहून जास्त परग्रहांचा शोध नासाच्या केप्लर दुर्बिणीने लावला आहे.[२] त्याशिवाय केप्लरने तीन हजाराहून जास्त संभाव्य परग्रहांचा शोध लावला आहे. परग्रहांचे थेट निरीक्षण करणे अत्यंत अवघड (अनेक वेळा अशक्य) असल्याने त्यांचा शोध अप्रत्यक्ष पद्धतीने घेतला जातो. त्यामुळे संभाव्य परग्रहातील किती खरे परग्रह आहेत हे खात्रिशीर सांगणे अवघड आहे.

सुमारे पाच पैकी एका सूर्याएवढ्या आकाराच्या ताऱ्याभोवती पृथ्वीएवढ्या आकाराचा परग्रह त्या ताऱ्याच्या वास्तव्ययोग्य क्षेत्रामध्ये परिभ्रमण करतो असा अंदाज लावला जातो. म्हणजे आकाशगंगेमध्ये २०० अब्ज तारे आहेत असे मानले, तर असा अंदाज लावता येतो की, आकाशगंगेमध्ये पृथ्वीएवढ्या आकाराचे संभाव्य वास्तव्ययोग्य ११ अब्ज ग्रह आहेत.[३]

संदर्भ[संपादन]

  1. श्नायडर जे. इंटरॅक्टिव्ह एक्स्ट्रा-सोलर प्लॅनेट्स कॅटॅलॉग. The Extrasolar Planets Encyclopedia. (इंग्रजी मजकूर)
  2. क्लेव्हिन व्हीटनी, फेलिशिया चोऊ, मिशेल जॉन्सन (६ जानेवारी २०१५). नासाच्या केप्लर दुर्बिणीने लावला १०००व्या परग्रहाचा शोध. नासा. (इंग्रजी मजकूर)
  3. अमीना खान (४ नोव्हेंबर २०१३). आकाशगंगेमध्ये पृथ्वीच्या आकाराचे अब्जावधी ग्रह असू शकतात. एलए टाईम्स. (इंग्रजी मजकूर)


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.