Jump to content

नोरोदोम सिहानूक

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Norodom Sihanouk (es); Norodom Sihanouk (is); Norodom Sihanouk (ms); Norodom Sihanouk (bcl); Norodom Sihanouk (en-gb); Нородом Сианук (bg); نورودم سہانوک (pnb); نورودم سہانوک (ur); Norodom Sihanouk (mg); Norodom Sihanuk (sk); Нородом Сіанук (uk); 諾羅敦·施亞努 (zh-hant); 诺罗敦·西哈努克 (zh-cn); ພະບາດສົມເດັດພະໂນຣະດົມ ສີຫານຸ (lo); Norodom Sihanouk (uz); Нородом Сианук (kk); Norodom Sianuk (eo); Norodom Sihanuk (cs); Norodom Sihanouk (bs); নরোদম সিহানুক (bn); Norodom Sihanouk (fr); Norodom Sihanouk (jv); Norodom Sihanouk (hr); नोरोदोम सिहानूक (mr); Norodom Sihanouk (vi); Norodoms Seihanūks (lv); Нородом Сиханук (sr); Norodom Sihanouk (pt-br); 诺罗敦·西哈诺 (zh-sg); Norodom Sihanouk (lb); Norodom Sihanouk (nan); Norodom Sihanouk (nb); Norodom Sianuk (az); 西哈努克 (lzh); Norodom Sihanouk (en); نورودوم سيهانوك (ar); Norodom Sihanouk (br); နရောတ္တမ သီဟနု (my); 施漢諾 (yue); Norodom Szihanuk (hu); Norodom Sihanouk (eu); Norodom Sihanouk (ast); Нородом Сианук (ru); Norodom Sihanouk (qu); Norodom Sihanouk (cy); Norodom Sihanouk (lad); نوردوم سیهانوک (fa); 诺罗敦·西哈努克 (zh); Norodom Sihanouk (da); ნოროდომ სიანუკი (ka); ノロドム・シハヌーク (ja); نورودوم سيهانوك (arz); 諾羅敦·施亞努 (zh-tw); נורודום סיהאנוק, מלך קמבודיה (he); 诺罗敦·西哈努克 (zh-hans); Norodom Sihanuk (sr-el); នរោត្ដម សីហនុ (km); 诺罗敦·西哈努克 (wuu); Norodom Sihanouk (fi); Norodom Sihanouk (ro); Norodom Sihanouk (pms); Norodom Sihanouk (sh); நொரடோம் சீயனூக் (ta); Norodom Sihanouk (it); Norodom Sihanouk (sv); พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ (th); Norodom Sihanouk (tr); Norodom Sihanouk (et); Norodom Sihanouk (ga); ایکینجی نور سیهانوک (azb); Norodom Sihanouk (en-ca); Norodom Sihanouk (id); Нородом Сиханук (sr-ec); Norodom Sihanouk (pam); Norodom Sihanouk (pt); Norodom Sihanouk (ang); Norodom Sihanouk (de); Norodom Sihanouk (de-ch); Norodom Sihanouk (sq); Norodom Sihanuk (sl); Нородом Сианук (mn); Norodom Sihanouk (cdo); Norodom Sihanouk (sco); Norodom Sihanouk (ceb); Norodom Ssijhujniak (pl); നൊറോഡോം സിഹാനൂക് (ml); Norodom Sihanouk (nl); Нарадом Сіянук (be); नरोत्तम सीहनु (hi); Norodom Sihanuk (ca); Norodom Sihanouk (nn); Norodom Sihanouk (gl); 諾羅敦·施漢諾 (zh-hk); Νορόντομ Σιχανούκ (el); 노로돔 시아누크 (ko) Rey de Camboya (es); kambodzsai király (hu); Konungur Kambódíu (1922-2012) (is); король Камбоджи (1941-1960, 1993-2004) (ru); actor a chyfansoddwr a aned yn Phnom Penh yn 1922 (cy); Rí na Cambóide (ga); краљ Камбоџе (sr-ec); 前任柬埔寨太皇 (zh); カンボジアの国王 (ja); kung av Kambodja (sv); מלך קמבודי (he); कंबोडिया के 20वी सदी के राजा (hi); Kambodžan kuningas (1941–1955, 1993–2004) (fi); kambodžský král (cs); re della Cambogia (it); কম্বোডিয়ার রাজা (১৯৪২–১৯৫৫; ১৯৯৩–২০০৪) (bn); homme d'État cambodgien, roi du Cambodge (fr); ކެމްބޯޑިއާއަށް އުފަން އެކްޓަރެއް (dv); कंबोडियाचा राजा (mr); chính khách Campuchia (1922–2012) (vi); Kambodžas karalis (lv); kamboški kralj (sl); អតីតព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (km); ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ယခင် ဘုရင်မင်းမြတ် (my); крал на Камбоджа (bg); Raja Kamboja (id); król Kambodży (pl); Raja Kemboja (ms); politicus uit Cambodja (1922-2012) (nl); kambodschanesche Politiker, Kinnek vu Kambodscha (lb); kambodschanischer Adliger, König von Kambodscha (de); King of Cambodia (pam); อดีตพระมหากษัตริย์กัมพูชา (th); Cambodian monarch and politician (1922–2012) (en); سياسي كمبودي (ar); 第二任柬埔寨国王 (zh-hans); 캄보디아의 국왕, 정치인 (1922-2012) (ko) Norodom Sihanuk, Preah Bat Samdech Preah Norodom Sihanouk Varman (es); 西哈努克 (yue); Sihanouk prins (is); Preah Bat Samdech Preah Norodom Sihanouk Varman (ast); Preah Bat Samdech Preah Norodom Sihanouk Varman (ms); Preah Bat Samdech Preah Norodom Sihanouk Varman, Prinz Sihanouk, Sihanouk (de); نورودوم سیهانوک (fa); 西哈努克亲王, 西哈努克, 諾羅敦·施漢諾, 西哈诺, 施漢諾, 施亞努, 西哈努克親王, 斯漢諾, 諾羅敦·西哈努克, 西哈努克王子 (zh); Norodom Sihanuk (tr); シハヌーク, ノロドム・シアヌーク, シアヌーク (ja); Sihanouk, Prins Sihanouk, Prins Sihanouks (sv); נורודום סיהאנוק, נורודום סיהנוק, סיהאנוק (he); 施漢諾 (zh-hant); នរោត្តមសីហនុ, នរោត្ដមសីហនុ, ព្រះបាទ នរោត្តមសីហនុ, ព្រះបាទនរោត្ដម សីហនុ, ព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរោត្តមសីហនុវរ្ម័ន, នរោត្តម សីហនុវរ្ម័ន, នរោត្តម សីហនុ, ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ (km); Sihanouk (fi); Norodom Sihanuk (eo); Sihanuk, Sihanouk, Norodom Sihanouk, Norodom Kantol, Prince Sihanouk, Norodom Sihanouk Varman, Upayuvareach Samdech Preah Norodom Sihanouk, Norodom Sianouk, Samdech Preah Norodom Sihanouk, Hsi-ha-nu-kʻo chʻin wang, No-lo-tun Hsi-ha-nu-kʻo, Narōdom Sīhanu (cs); நொரடோம் சிகானுக், நொரடோம் சிகானூக் (ta); Sihanouk (it); Sihanouk (fr); Preah Bat Samdech Preah Norodom Sihanouk Varman (jv); Norodom Sihanouk Varman (et); नरोत्तम सिहानूक (mr); Norodom Sihanuk, Sihanouk (vi); 노르돔 시하누크, 시아누크, 노르돔 시아누크 (ko); Sihanuk, Norodom Sihanouk (sk); Sihanouk (nl); พระกรุณา พระบาทสมเด็จพระบรมนาถนโรดม สีหนุ พระมหาวีรกษัตริย์, นโรดม สีหนุ, พระบาทสมเด็จพระบรมนาถนโรดม สีหนุ, สมเด็จเจ้านโรดมสีหนุ, สีหนุ, พระบาทสมเด็จพระบรมนาถนโรดมสีหนุ, สมเด็จนโรดม สีหนุ, เจ้านโรดมสีหนุ, สมเด็จพระบรมนาถนโรดม สีหนุ, เจ้าสีหนุ, เจ้านโรดม สีหนุ, พระบาทสมเด็จพระ นโรดม สีหนุ, พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหนุ, พระบรมรัตนโกศ, พระวรราชบิดา, พระมหาวีรกษัตริย์, นักองราชวงศ์นโรดม สีหนุ (th); Sihanouk, Prenis, Preah Bat Samdech Preah Norodom Sihanouk Varman (pl); Norodom Sihanouk (ml); Preah Bat Samdech Preah Norodom Sihanouk Varman (sh); Принц Сіанук, Сіанук Нородом, Сіанук (uk); Sihanouk (cy); Sihanouk (nb); Preah Bat Samdech Preah Norodom Sihanouk Varman (id); Sihanouk, Prince Sihanouk, King Norodom Sihanouk, King Sihanouk, Prince Norodom Sihanouk, Narottama Sīhanu (en); نوردوم سيهانوك (ar); Сианук Нородом, Сианук Н., Сианук, Сианук, Нородом (ru); Norodom Sianuk (ro)
नोरोदोम सिहानूक 
कंबोडियाचा राजा
माध्यमे अपभारण करा
  विकिपीडिया
स्थानिक भाषेतील नावនរោត្ដម សីហនុ
जन्म तारीखऑक्टोबर ३१, इ.स. १९२२
पनॉम पेन (French Protectorate of Cambodia, फ्रेंच इंडोचीन)
मृत्यू तारीखऑक्टोबर १५, इ.स. २०१२
बीजिंग
मृत्युची पद्धत
  • नैसर्गिक कारणे
मृत्युचे कारण
चिरविश्रांतीस्थान
  • Silver Pagoda, Phnom Penh
नागरिकत्व
शिक्षण घेतलेली संस्था
  • Cavalry Training School Saumur
व्यवसाय
राजकीय पक्षाचा सभासद
  • Sangkum
  • FUNCINPEC
पद
उत्कृष्ट पदवी
कुटुंब
  • House of Norodom
वडील
  • Norodom Suramarit
आई
  • Sisowath Kossamak
अपत्य
वैवाहिक जोडीदार
  • Norodom Monineath (इ.स. १९५२ – इ.स. २०१२)
  • Mam Manivan Phanivong
  • Phat Kanhol (इ.स. १९४३ – इ.स. १९४४)
  • Sisowath Pongsanmoni (इ.स. १९४४ – इ.स. १९५१)
  • Sisowath Monikessan (इ.स. १९४१ – इ.स. १९४६)
उल्लेखनीय कार्य
  • My Village at Sunset
  • See Angkor and Die
  • The little prince
  • Twilight
पुरस्कार
  • Order of Suvorov, 1st class
  • Order of the Nile
  • Collar of the Supreme Order of the Chrysanthemum
  • Grand Cross of the Legion of Honour
  • Grand cross of the Order of the Dragon of Annam
  • Thiri Thudhamma Thingaha
  • Order of the Royal House of Chakri
  • Grand cross of the Order of the White Lion
  • Order of Sikatuna
  • Grand Cross of the Order of Polonia Restituta
  • Imperial Order of the Yoke and Arrows
  • Grand Cross of the Cross of Military Merit with White Decoration (इ.स. १९५६)
  • National Order of Vietnam
  • Order of the Crown of the Realm
  • Grand cross of the Order of the Million Elephants and the White Parasol
  • Darjah Utama Temasek
  • Order of the Yugoslavian Great Star
  • Star of the Republic of Indonesia
  • Order of the Queen of Sheba
  • Grand Cross of the National Order of Mali
  • Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana
  • Order of the National Flag
  • honorary doctor of the Paul Cézanne University (इ.स. १९८८)
अधिकृत संकेतस्थळ
स्वाक्षरी
अधिकार नियंत्रण
विकिडाटा Q160318
आयएसएनआय ओळखण: 0000000121447993
व्हीआयएएफ ओळखण: 98090757
जीएनडी ओळखण: 118588621
एलसीसीएन ओळखण: n79139063
बीएनएफ ओळखण: 119178735
एसयूडीओसी ओळखण: 031885802
NACSIS-CAT author ID: DA02458021
आय.एम.डी.बी. दुवा: nm0797625
एनडीएल ओळखण: 00451465
एनएलए (ऑस्ट्रेलिया) ओळखण: 36111671
एमबीए ओळखण: 255a51de-105f-4d2f-b2e0-4bf29cdf8220
Open Library ID: OL2170A
एनकेसी ओळखण: jo2012726770
बीएनई ओळखण (datos.BNE.es): XX1382980
Nationale Thesaurus voor Auteursnamen ID: 068771177
बीआयबीएसआयएस ओळखण: 90546039
NUKAT ID: n02048007
U.S. National Archives Identifier: 10581929
NLP ID: a0000001199497
PLWABN ID: 9810678610205606
J9U ID: 987007266040205171
कलाकार मराठी

नोरोदोम सिहानूक [ a ] [a] ( /ˈs.ənʊk/ ; ३१ ऑक्टोबर, १९२२ - १५ ऑक्टोबर, २०१२) हा कंबोडियाचा राजा होता. नोरोदोम राजवंशाचा सिहानूक वेगवेगळ्या काळात कंबोडियाचा पंतप्रधान आणि राष्ट्राध्यक्ष सुद्धा होता. त्याच्या हयातीत कंबोडियावर अनेक राजवटींनी सत्ता गाजवली. यात फ्रेंच वसाहती राजवट (१९५३ पर्यंत), जपानचे बाहुले राज्य (१९४५), स्वतंत्र राज्य (१९५३-१९७०), लष्करी प्रजासत्ताक (१९७०-१९७५), ख्मेर रूज राजवट (१९७५-१९७९), व्हिएतनाम धार्जिणा साम्यवादी देश (१९७९-१९८९), एक संक्रमणकालीन साम्यवादी राजवट (१९८९-१९९३) आणि अखेरीस पुन्हा एकदा सार्वभौम राजतंत्र (१९९३-) अशी विविध रुपे देशाने घेतली..

सिहानूक हे राजकुमार नोरोदोम सुरामरित आणि राजा सिसोवाथ मोनिव्होंग यांची मुलगी राजकुमारी सिसोवाथ कोसमक यांचे एकुलते एक अपत्य होता. १९४१ मध्ये त्याच्या आजोबा मोनिव्होंगचे निधन झाल्यावर फ्रेंच व्हाइसरॉयने सिहानूकला राज्यपदी बसवले. दुसऱ्या महायुद्धानंतर जपानने कंबोडिया सोडल्यावर १९५३ मध्ये सिहानूकने फ्रांसपासून कंबोडियाला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न केले. १९५५ सिहानूकने राज्य सोडून दिले व आपले वडिल सुरामरित यांना राजेपदी बसवून देशाच्या राजकारणात थेट भाग घेतला. सांगकुम या सिहानोकच्या पक्षाने त्या वर्षीच्या सार्वत्रिक निवडणुका जिंकल्या आणि सिहानूक कंबोडियाचा पंतप्रधान झाला. त्यांनी एक-पक्षीय राजवटीत देशावर राज्य केले आणि राजकीय विरोधकांना दडपले. १९६० मध्ये आपल्या वडिलांच्या निधनानंतर सिहानूकने कंबोडियाचे राष्ट्राध्यक्षपद स्वीकारले.

नोव्हेंबर १९४१ मध्ये राज्याभिषेक वेषात सिहानूक

अधिकृतपणे परराष्ट्र संबंधांमध्ये तटस्थ असूनही सिहानूक प्रत्यक्षात साम्यवादी देशांच्या गोटात होता. १९७० च्या कंबोडियन सत्तापालटात सिहानूकला पदच्युत केले गेले. त्यावेळी त्याने चीन आणि उत्तर कोरियामध्ये जाउन तेथून निर्वासित सरकार आणि प्रतिकार चळवळ चालवली. तेथून त्याने कंबोडियातील यादवीत ख्मेर रूजला पाठिंबा दिला. १९७५ मध्ये ख्मेर रूजच्या विजयानंतर सिहानूक पुन्हा राष्ट्राध्यक्ष झाला. १९७६ पर्यंत ख्मेर रूज सरकारशी संबंध बिघडल्यावर त्याने राजीनामा दिला. १९७९ मध्ये व्हिएतनामी सैन्याने ख्मेर रूज उलथवून टाकेपर्यंत सिहानूकला नजरकैदेत ठेवण्यात आले होते.

१९८१ मध्ये सिहानूकने पुन्हा एकदा परागंदा होत फंकिन्पेक नावाची चळवळ सुरू केली. १९८२मध्ये सिहानूकने काम्पुचियाच्या सामंजस्य सरकारमध्ये (सीजीडीके) राष्ट्राध्यक्ष पद स्वीकारले. व्हियेतनामविरोधी गटांच्या युतीने संयुक्त राष्ट्रांमध्ये कंबोडियाचे प्रतिनधित्व केले. १९९० मध्ये सार्वभौम कंबोडियाची देखरेख करण्यासाठीच्या संक्रमणकालीन संस्थेच्या अध्यक्षपदी सिहानूकची निवड झाली. १९९३ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांनंतर सिहानूकचा मुलगा नोरोदोम रणरिद्ध आणि हुन सेन यांनी युती सरकार स्थापन केले आणि सिहानूकला पुन्हा एकदा कंबोडियाचे राजेपद दिले गेले. २००४ मध्ये त्यांनी पुन्हा एकदा पदत्याग केला आणि आपला मुलगा नोरोदोम सिहामोनी याला उत्तराधिकारी म्हणून निवडले. २०१२ मध्ये बीजिंगमध्ये सिहानूकचे निधन झाले.

१९४१ ते २००६ दरम्यान सिहानूकने सुमारे ५० चित्रपटांची निर्मिती आणि दिग्दर्शन केले आणि त्यांपैकी काहींमध्ये त्यांनी भूमिकाही केल्या. निकृष्ट दर्जाचे हे चित्रपट आणि त्यातील गाणी देशभक्तीपर होती.

आधुनिक कंबोडियाला आकार देण्यात, विशेषतः देशाला स्वातंत्र्य मिळवून देण्याचे श्रेय सिहानूकला दिले जाते.

भारताचे संरक्षण मंत्री व्ही.के. कृष्णा मेनन सोबत सिहानूक

सिहानोक हे ६० वर्षांहून अधिक काळ कंबोडियन सार्वजनिक जीवनात आघाडीवर होते, त्यांनी विविध पदांवर काम केले आणि आधुनिक कंबोडियन इतिहासातील सर्वात परिणामकारक नेत्यांपैकी एक होते. [] [] खरंच, द गार्डियनचे प्रख्यात पत्रकार मार्टिन वूलाकॉट म्हणाले की, "आधुनिक काळात कोणत्याही सम्राटाने नोरोडोम सिहानोकइतके पूर्णपणे आपल्या देशाचे जीवन आणि भाग्य साकारलेले नाही." []

चित्र:02-King Norodom Sihanouk Statue Neak Banh Tuek Park Phnom Penh-nX-2.jpg
नोम पेन्हमधील नोरोदोम सिहानोक स्मारक

संदर्भ

[संपादन]
  1. ^ "Profile: Norodom Sihanouk". BBC News. 14 October 2004. 7 April 2023 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 7 May 2022 रोजी पाहिले.
  2. ^ Osborne, Milton (17 October 2012). "The Complex Legacy of Norodom Sihanouk". Lowy institute. 25 June 2022 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 7 May 2022 रोजी पाहिले.
  3. ^ Woollacott, Martin (15 October 2012). "King Norodom Sihanouk obituary". The Guardian. 7 May 2022 रोजी पाहिले.


चुका उधृत करा: "lower-alpha" नावाच्या गटाकरिता <ref>खूणपताका उपलब्ध आहेत, पण संबंधीत <references group="lower-alpha"/> खूण मिळाली नाही.