नुब्रा नदी
| जलस्रोताचे मूळ | सियाचीन हिमनदी  |
|---|---|
| नदीचे मुख | श्योक नदी |
| Drainage basin | Indus basin |
| देश | भारत |
| या राजकीय व प्रशासकीय सीमांतर्गत असणारे स्थान | लेह जिल्हा, लडाख |
| भौगोलिक गुणक | ३४°३५′२६″N ७७°३४′४१″E, ३५°१२′३९″N ७७°११′४६″E |
नुब्रा नदी ही भारतातील लडाखमधील नुब्रा खोऱ्यातील एक नदी आहे. ही श्योक नदीची (सिंधू नदी प्रणालीचा एक भाग) उपनदी आहे आणि सियाचीन हिमनदीपासून उगम पावते.[१] सियाचीन हिमनदी ही जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वात लांब ध्रुवीय नसलेली हिमनदी आहे.[२] आधीच्या तिबेटी नकाशांमध्ये, या नदीला यर्मा त्सांगपो असे संबोधले जात असे.[३]
१९७८ मध्ये नरेंद्र कुमार यांच्या नेतृत्वाखाली इंडो-जर्मन टीमने नदीत तराफा टाकला होता.[४][५] जर्मन लोकांनी वापरलेल्या नकाशांमधील काही वैशिष्ट्यांमुळे भारताला पाकिस्तानच्या नकाशात्मक आक्रमणाची समज झाली आणि त्यानंतर या प्रदेशाची पर्वतारोहण मोहीम आखण्यात आली; ज्यामुळे ऑपरेशन मेघदूत सुरू झाले.[४][६]
नुब्रा नदीचा उगमस्थान असलेले सियाचीन हिमनदी काही काळापासून भारत आणि पाकिस्तानमधील संघर्षाचे ठिकाण आहे आणि त्याला जगातील सर्वात उंच युद्धभूमी म्हटले जाते.[७] हिमनदीवर तैनात असलेले २०,००० सैन्य भरपूर कचरा निर्माण करते, ज्यापैकी ४०% प्लास्टिक आणि धातू असतात. नैसर्गिक जैविक विघटन होत नसल्याने, बर्फाला कोबाल्ट, कॅडमियम आणि क्रोमियम सारख्या विषारी पदार्थांनी कायमचे दूषित केले आहे. हे विष अखेर सिंधू नदीत पोहोचते, ज्यामुळे लाखो प्रवाही वापरकर्त्यांवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.[८][९][१०]
संदर्भ
[संपादन]- ↑ "Siachen Glacier | glacier, Karakoram Range, Asia". Encyclopedia Britannica (इंग्रजी भाषेत). 2019-02-05 रोजी पाहिले.
- ↑ "Longest non polar glaciers in the world". Worldatlas. 2019-05-13 रोजी पाहिले.
- ↑ "LOTS IN A NAME : Himalayan Journal vol.48/18". www.himalayanclub.org. 2019-03-16 रोजी पाहिले.
- 1 2 Gokhale, Nitin A. (2015-04-27). Beyond NJ 9842: The SIACHEN Saga (इंग्रजी भाषेत). Bloomsbury Publishing. ISBN 9789384052263.
- ↑ Kumar, Col N.; Bhatia, N. N. (2016-07-15). Soldier Mountaineer: The Colonel who got Siachen Glacier for India (इंग्रजी भाषेत). Vij Books India Pvt Ltd. ISBN 9789385563560.
- ↑ Bhattacharya, Suryatapa (19 June 2012). "War on the roof of the world still chills, decades on". The National (इंग्रजी भाषेत). 2 February 2020 रोजी पाहिले.
- ↑ "Blog: A 60-km Trek to the World's Highest Battlefield, Siachen". NDTV.com. 2019-02-05 रोजी पाहिले.
- ↑ "Stanford Environmental Law Journal" (PDF). uvm.edu. 2019-02-20 रोजी पाहिले.
- ↑ Kemkar, Neal A. (2006). "Environmental Peacemaking: Ending Conflict between India and Pakistan on the Siachen Glacier through the Creation of a Transboundary Peace Park" (PDF). Stanford Environmental Law Journal. 67: 81, 82.
- ↑ Bedi, Jatinder Singh (29 August 1998). "The Tribune 'Save the Himalayas' campaign — VI---World's highest, biggest junkyard". www.tribuneindia.com. 2019-03-16 रोजी पाहिले.