दॉमिंगो फॉस्तिनो सार्मियेंतो
| लिंग | पुरूष  |
|---|---|
| नागरिकत्व | आर्जेन्टिना |
| तत्वप्रणाली वरील निष्ठा | आर्जेन्टिना |
| स्थानिक भाषेतील नाव | Domingo Faustino Sarmiento |
| दिलेले नाव | Domingo, Faustino |
| आडनाव | Sarmiento |
| जन्म तारीख | १५ फेब्रुवारी 1811 |
| जन्मस्थान | सॅन जुआन |
| मृत्यू तारीख | ११ सप्टेंबर 1888 |
| मृत्यूस्थान | आसुन्सियोन |
| मृत्युची पद्धत | नैसर्गिक कारणे |
| मृत्युचे कारण | congestive heart failure |
| चिरविश्रांतीस्थान | Recoleta Cemetery |
| आई | Paula Zoila Albarracín Irrazábal de Sarmiento |
| भावंडे | Bienvenida Sarmiento, Procesa del Carmen Sarmiento |
| वैवाहिक जोडीदार | Benita Martínez Pastoriza |
| अपत्य | Ana Faustina Sarmiento, Dominguito Fidel Sarmiento |
| बोलण्याची वा लेखनाची भाषा | स्पॅनिश भाषा |
| पद | President of Argentina, member of the Argentine Chamber of Senators, ambassador of Argentina to Chile, ambassador of Argentina to the United States, Governor of San Juan province |
| कर्मस्थळ | बुएनोस आइरेस |
| कार्य कालावधी (प्रारंभ) | 1834 |
| राजकीय पक्षाचा सभासद | Unitarian Party |
| Candidacy in election | 1868 Argentine presidential election |
| सैनिकी दर्जा | divisional general |
| सेना शाखा | National Army of Colombia |
| उल्लेखनीय कार्य | Facundo, Recuerdos de Provincia, Vida de Dominguito, Campaña en el Ejército Grande |
| Has works in the collection | Memoria Chilena |
| Copyright status as a creator | copyrights on works have expired |
दॉमिंगो फॉस्तिनो सार्मियेंतो (१५ फेब्रुवारी, १८११ – ११ सप्टेंबर, १८८८) हे आर्जेंटिनाचे ७ वे राष्ट्राध्यक्ष, लेखक, कार्यकर्ते आणि शिक्षणतज्ज्ञ होते. १९ व्या शतकातील आर्जेंटिनाच्या जडणघडणीत त्यांचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. त्यांना आर्जेंटिनामध्ये शिक्षकांचे पितामह (पाद्रे देल आउला) म्हणून ओळखले जाते.
सुरुवातीचे जीवन
[संपादन]सार्मियेंतो यांचा जन्म आर्जेंटिनाच्या सान हुआन प्रांतात एका गरीब कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील होजे क्लेमेंते सार्मियेंतो हे सैनिक होते. सार्मियेंतो यांनी त्यांचे प्राथमिक शिक्षण स्थानिक शाळेत पूर्ण केले, परंतु गरिबीमुळे त्यांना पुढील उच्च शिक्षण घेता आले नाही. त्यांनी स्वतःच्या कष्टाने आणि वाचनाने ज्ञान संपादन केले आणि वयाच्या १५ व्या वर्षी एका ग्रामीण शाळेत शिक्षक म्हणून काम करण्यास सुरुवात केली.[१]
राजकीय कारकीर्द आणि राष्ट्राध्यक्षपद (१८६८–१८७४)
[संपादन]१८६८ मध्ये त्यांची आर्जेंटिनाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी निवड झाली. त्यांच्या कार्यकाळात त्यांनी अनेक महत्त्वाची कामे केली:
शिक्षण प्रसार
[संपादन]त्यांनी संपूर्ण देशात ८०० हून अधिक नवीन शाळा स्थापन केल्या आणि प्राथमिक शिक्षण अनिवार्य केले. यामुळे आर्जेंटिनाचा साक्षरता दर दक्षिण अमेरिका खंडात सर्वाधिक झाला.[२]
पायाभूत सुविधा
[संपादन]त्यांच्या काळात रेल्वे आणि तारयंत्र यंत्रणेचा मोठ्या प्रमाणावर विस्तार करण्यात आला.
जनगणना
[संपादन]१८६९ मध्ये त्यांनी आर्जेंटिनाची पहिली राष्ट्रीय जनगणना करवली.
साहित्यिक योगदान
[संपादन]सार्मियेंतो हे एक प्रगल्भ लेखक होते. त्यांचे सर्वात प्रसिद्ध पुस्तक फाकुंदो: सभ्यता आणि रानटीपणा (फाकुंदो:सिव्हिलायझेसियाँ इ बार्बेरी; १८४५) हे आहे. या पुस्तकात त्यांनी आर्जेंटिनाच्या सामाजिक आणि राजकीय समस्यांचे विश्लेषण केले आहे. हे पुस्तक लॅटिन अमेरिकन साहित्यातील एक मैलाचा दगड मानले जाते.[३]
वारसा
[संपादन]११ सप्टेंबर १८८८ रोजी सार्मियेंतो यांचा मृत्यू झाला. त्यांच्या स्मरणार्थ आर्जेंटिना आणि इतर अनेक देशांमध्ये ११ सप्टेंबर हा दिवस शिक्षक दिन (दिया देल माएस्त्रो) म्हणून साजरा केला जातो.
संदर्भ आणि नोंदी
[संपादन]- ↑ "Domingo Faustino Sarmiento - Argentine President & Educator". Britannica (इंग्रजी भाषेत). 2026-03-22 रोजी पाहिले.
- ↑ "Eternal Legacy: 213th Anniversary of the Birth of Domingo Faustino Sarmiento". Casa Rosada (इंग्रजी भाषेत). 2026-03-22 रोजी पाहिले.
- ↑ Sarmiento, Domingo Faustino (1845). Facundo: Civilización y barbarie (स्पॅनिश भाषेत). Chile: El Progreso.
- Obras de D. F. Sarmiento (सार्मियेंतो यांची संपूर्ण कार्ये), ५३ खंड, ब्युनोस आयर्स, १८८९-१९०३.
- Sarmiento-Mitre correspondencia, 1846–1868, ब्युनोस आयर्स, १९११.
- Vida de Sarmiento (सार्मियेंतो यांचे जीवन), रिकार्डो रोजास, १९४५.