तारा रंगस्वामी

मानव
लिंग	महिला
नागरिकत्व	भारत
जन्म तारीख	1953
व्यवसाय	संशोधक
पुरस्कार	नारी शक्ती पुरस्कार

तारा रंगस्वामी (जन्म: २५ मे, १९५३) या भारतातील एक मानसोपचारतज्ज्ञ आहेत. त्या चेन्नई, भारत येथे असलेल्या स्कार्फ (SCARF - 'सिझोफ्रेनिया रिसर्च फाउंडेशन') या स्वयंसेवी संस्थेच्या सह-संस्थापिका आहेत. त्या छिन्नमनस्कता (सिझोफ्रेनिया) आणि सामुदायिक मानसिक आरोग्य क्षेत्रातील संशोधक आहेत. २०२० मध्ये, त्यांना इटलीतील फिरेंझे येथे सिझोफ्रेनियावरील कामासाठी असलेली सर्वोच्च संस्था 'सिझोफ्रेनिया इंटरनॅशनल रिसर्च सोसायटी' द्वारे 'SIRS आउटस्टँडिंग क्लिनिकल अँड कम्युनिटी रिसर्च अवॉर्ड' देऊन सन्मानित करण्यात आले.^[१]

शिक्षण

रंगस्वामी यांनी आपले वैद्यकीय पदवी शिक्षण (MBBS) किळपॉक मेडिकल कॉलेजमधून पूर्ण केले आणि मानसोपचारशास्त्रातील पदव्युत्तर शिक्षण मद्रास मेडिकल कॉलेजमधून घेतले. १९८५ मध्ये त्यांनी मद्रास विद्यापीठातून 'सिझोफ्रेनियामधील अपंगत्व' या विषयावर आपली विद्यावाचस्पती (पीएचडी) पूर्ण केली. त्यांना युनायटेड किंगडमच्या रॉयल कॉलेज ऑफ सायकियाट्रिस्ट्स कडून मानसोपचारशास्त्रातील 'मानद फेलोशिप' मिळाली आहे.^[१]

कारकीर्द^[२]

रंगस्वामी यांनी त्यांच्या कामाची सुरुवात मद्रास मेडिकल कॉलेजमधील मानसोपचार विभागात, 'इंडियन कौन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च' (ICMR) द्वारे प्रायोजित "फॅक्टर्स अफेक्टिंग कोर्स अँड आऊटकम ऑफ स्किझोफ्रेनिया" (स्किझोफ्रेनिया मार्ग आणि परिणामांवर परिणाम करणारे घटक) या अभ्यासात वरिष्ठ संशोधन अधिकारी म्हणून केली.^[३] १९८४ मध्ये, त्यांनी चेन्नई येथे शारदा मेनन आणि एस. राजकुमार यांच्यासोबत 'स्किझोफ्रेनिया रिसर्च फाउंडेशन' या स्वयंसेवी संस्थेची सह-स्थापना केली.^[४] १९८८ ते १९९० या काळात त्यांना सामुदायिक मानसिक आरोग्यासाठी केलेल्या कार्याबद्दल 'अशोका फेलोशिप' प्रदान करण्यात आली. १९९० मध्ये त्या पूर्णवेळ मानसोपचारतज्ज्ञ म्हणून 'स्कार्फ' मध्ये रुजू झाल्या आणि १९९६-२०१८ या काळात त्यांनी संस्थेच्या संचालक म्हणून जबाबदारी सांभाळली. सध्या त्या 'स्कार्फ'च्या संचालक मंडळाच्या उपाध्यक्ष आहेत आणि सर्व संशोधन तसेच स्मृतिभ्रंश (डिमेंशिया) संबंधित उपक्रमांच्या अध्यक्षा आहेत.^[५]

संशोधन

डॉ. रंगस्वामी तारा यांच्या संशोधनाचे मुख्य विषय छिन्नमनस्कता (schizophrenia) चा कालावधी आणि त्याचे परिणाम, मानसिक अपंगत्व, सामुदायिक मानसिक आरोग्य, युवा मानसिक आरोग्य आणि स्मृतीभ्रंश (Dementia) हे आहेत. त्यांचा मद्रास लाँजिट्युडिनल स्टडी हा जगभरातील अशा प्रकारचा एकमेव अभ्यास मानला जातो. यामध्ये त्यांनी छिन्नमनस्कतेचा पहिला झटका आलेल्या व्यक्तींचा सलग ३५ वर्षे पाठपुरावा केला आहे. त्यांनी आतापर्यंत १६० वैज्ञानिक शोधनिबंध प्रकाशित केले आहेत,^[६] मानसोपचारशास्त्रावरील पुस्तकांमध्ये १० हून अधिक प्रकरणे लिहिली आहेत आणि दोन पुस्तकांचे संपादन केले आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या क्षेत्रीय चाचण्यांसह २८ संशोधन प्रकल्पांमध्ये त्यांनी 'मुख्य अन्वेषक' म्हणून काम केले आहे. तसेच १० आंतरराष्ट्रीय प्रकल्पांमध्ये त्यांची 'सह-मुख्य अन्वेषक' म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. 'कोप्सी', 'इंट्रेपिड' आणि क्वीन्सलँड विद्यापीठासोबतचा अनुवांशिक अभ्यास हे त्यांचे काही प्रसिद्ध संशोधन प्रकल्प आहेत.

त्या 'स्किझोफ्रेनिया बुलेटिन' आणि 'सोशल सायकियाट्री अँड सायकियाट्रिक एपिडेमियोलॉजी' यांसारख्या अनेक नामांकित नियतकालिकांच्या संपादकीय समितीवर कार्यरत आहेत.

पुरस्कार आणि सन्मान

नारी शक्ती पुरस्कार (२०२२): "मानसिक विकारांबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी" हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.
SIRS आउटस्टँडिंग क्लिनिकल अँड कम्युनिटी रिसर्च अवॉर्ड (२०२०): फ्लोरेन्स, इटली येथील 'स्किझोफ्रेनिया इंटरनॅशनल रिसर्च सोसायटी' (SIRS) या छिन्नमनस्कता क्षेत्रातील सर्वोच्च संस्थेकडून हा पुरस्कार देण्यात आला.^[१]^[७]
अशोक पै मेमोरियल मानसा नॅशनल अवॉर्ड (२०१९): मानसिक आरोग्यातील त्यांच्या योगदानाबद्दल गौरवण्यात आले.^[२]
द हिंदू एक्सलन्स अवॉर्ड (२०१८): आरोग्य सेवा क्षेत्रातील उत्कृष्ट कार्यासाठी डॉ. किरण बेदी यांच्या हस्ते हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.^[८]
अँड्रिया डेलगाडो अवॉर्ड (२०१७): 'असोसिएशन ऑफ ब्लॅक सायकियाट्रिस्ट्स ऑफ अमेरिका' कडून मानसोपचार क्षेत्रातील उत्कृष्ट योगदानासाठी सन्मानित.
रॉयल कॉलेज ऑफ सायकियाट्री कडून गौरव (२०१० आणि २०१४): २०१० मध्ये 'प्रेसिडेंट्स गोल्ड मेडल' आणि २०१४ मध्ये 'रॉयल कॉलेज ऑफ सायकियाट्रिस्ट्स' (UK) चे मानद फेलोशिप देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला.^[९]

संदर्भ

1 2 3 "Psychiatrist honoured". The Hindu. June 21, 2020 – www.thehindu.com द्वारे.
1 2 "THARA-CV-2024.pdf" (PDF). scarfindia.org (इंग्रजी भाषेत). २०२६-०३-१९ रोजी पाहिले.
↑ "Twenty-five years of schizophrenia: The Madras longitudinal study". journals.lww.com (इंग्रजी भाषेत). २०२६-०३-१९ रोजी पाहिले.
↑ "Schizophrenia Research Foundation (SCARF India)". scarfindia (इंग्रजी भाषेत). २०२६-०३-१९ रोजी पाहिले.
↑ "Dr. Thara Rangaswamy" (इंग्रजी भाषेत). २०२६-०३-१९ रोजी पाहिले.
↑ "Thara R - Search Results - PubMed".
↑ "Rangaswamy Thara Receives the SIRS 2020 Outstanding Clinical and Community Research Award" (PDF). 2021-01-21 रोजी मूळ पान (PDF) पासून संग्रहित.
↑ Staff Reporter (March 24, 2018). "Saluting women trailblazers". The Hindu – www.thehindu.com द्वारे.
↑ "Royal College of Psychiatrists Roll of Honour" (PDF). rcpsych.ac.uk. Royal College of Psychiatrists. 3 May 2021 रोजी पाहिले.

बाह्य दुवे

www.scarfindia.org

[h-1] 1 2 3 "Psychiatrist honoured". The Hindu. June 21, 2020 – www.thehindu.com द्वारे.

[pdf-2] 1 2 "THARA-CV-2024.pdf" (PDF). scarfindia.org (इंग्रजी भाषेत). २०२६-०३-१९ रोजी पाहिले.

[3] "Twenty-five years of schizophrenia: The Madras longitudinal study". journals.lww.com (इंग्रजी भाषेत). २०२६-०३-१९ रोजी पाहिले.

[4] "Schizophrenia Research Foundation (SCARF India)". scarfindia (इंग्रजी भाषेत). २०२६-०३-१९ रोजी पाहिले.

[5] "Dr. Thara Rangaswamy" (इंग्रजी भाषेत). २०२६-०३-१९ रोजी पाहिले.

[6] "Thara R - Search Results - PubMed".

[7] "Rangaswamy Thara Receives the SIRS 2020 Outstanding Clinical and Community Research Award" (PDF). 2021-01-21 रोजी मूळ पान (PDF) पासून संग्रहित.

[8] Staff Reporter (March 24, 2018). "Saluting women trailblazers". The Hindu – www.thehindu.com द्वारे.

[9] "Royal College of Psychiatrists Roll of Honour" (PDF). rcpsych.ac.uk. Royal College of Psychiatrists. 3 May 2021 रोजी पाहिले.

[१]

[२]

[३]

[४]

[५]

[६]

[७]

[८]

[९]

ब च सं नारी शक्ती पुरस्कार विजेते
१९९९	• के.व्ही. राबिया • चिन्ना पिल्लई • किंकरी देवी
२०१३	• मानसी प्रधान • एम वेंकय्या • बीना शेठ लष्करी • टी. राधा के.प्रशांती • वर्तिका नंदा • सीमा साखरे
२०१४	• रश्मी आनंद • नंदिता कृष्णा • लक्ष्मी गौतम • नेहा किरपाल • लतिका ठुकराल • साईलक्ष्मी बालीजेपल्ली • पी. कौसल्या • स्वराज विद्वान
२०१५	• लुसी कुरियन • सौरभ सुमन • बसंती देवी (पर्यावरणतज्ज्ञ) • सुपर्णा बक्षी गांगुली • मीना शर्मा • प्रिती पाटकर • उत्तरा पडवार • पोलूमती विजया निर्मला • वासु प्रिमलानी • सुजाता साहू • ज्योती म्हापसेकर • सुमिता घोष • अंजली शर्मा (पशु प्रेमी) • कृष्णा यादव • शकुंतला मजुमदार
२०१६	• राजस्थान • छांव फाउंडेशन • मिझो हमेईछे इन्सुइहखावम पॉल • साधना महिला संघ • शिक्षित रोजगार केंद्र प्रबंधक समिती • त्रिपुनिथुरा कथकली केंद्रम लेडीज टृप • अमृता पाटील • अमला अक्किनेनी • अनत्ता सोनी • अनोयारा खातून • बी. कोदैनायगी • बानो हरालू • दीपा माथुर • दिव्या रावत • इल्से कोहलर-रोलेफसन • जानकी वसंत • कल्पना शंकर • कल्याणी बालकृष्णन • मुमताज काझी • नंदिता शाह • पल्लवी फौजदार • पामेला मल्होत्रा • कमर डागर • रीमा साठे • रिंग्युइचोन वशुम • संगीता अय्यर • स्मिता तंडी • सुमित्रा हजारिका • सुनीता सिंग चोकन • सुभा वारियर • तियासा अध्या • व्ही. नानम्मल • झुबोनी हुम्त्सो
२०१७	• गार्गी गुप्ता • सिंधुताई सपकाळ • गौरी मौलेखी • नाविका सागर परिक्रमा • मालविका अय्यर • रेवन्ना उमादेवी नागराज • थिनलास कोरोल • एस. शिवा सत्या • भारती कश्यप बेटी जिंदाबाद बेकरी • मित्तल पटेल • साबरमती टिकी • जयम्मा बंडारी • श्यामला कुमारी • वनस्त्री • लिझीमोल फिलीपोस पामाडीकंडथिल • चिरोम इंदिरा • उर्मिला आपटे • दीपिका कुंडाजी • पूर्णिमा देवी बर्मन • अनिता भारद्वाज • अंबिका बेरी • पुष्पा गिरिमाजी • अवनी • श्रुजन • सी.के. दुर्गा • रेखा मिश्रा • मेहविश मुश्ताक • करूणा सोसायटी फॉर अनिमल्स ॲण्ड नेचर • वन स्टॉप सेंटर, रायपूर • मिलेट नेटवर्क ऑफ इंडिया • पंजाब • मधु जैन • जेटसन पेमा • एम.एस. सुनील • शीला बालाजी • अनुराधा कृष्णमूर्ती आणि नम्रता सुंदरेसन • गीता मित्तल
२०१८	• ए. सीमा • अंशु खन्ना • अनु मल्होत्रा • अनुराधा नाईक • चेतना सिन्हा • दर्शना गुप्ता • कोल्लक्कयिल देवकी अम्मा • दिदी कॉन्ट्रॅक्टर • गौरी कामाक्षी • हेकानी जाखलू केन्से • इप्सिता बिस्वास • इति त्यागी • कग्गनपल्ली राधा देवी • कल्पना सरोज • ललिता वकील • माधुरी बडथवाल • मंजू मणिकुट्टन • मीनाक्षी पाहुजा • मिनी वासुदेवन • मुनुस्वामी शांती • नीलम शर्मा • नोमिता कामदार • पामेला चॅटर्जी • प्रज्ञा प्रसुन • प्रियंवदा सिंग • एन.एम. पुष्पा • राहीबाई पोपेरे • रजनी रजक • रेश्मा निलोफर नाहा • रिया मजुमदार सिंघल • रुमा देवी • सीमा मेहता • सीमा राव • शिवानी वर्मा • स्मृती मोरर्का • स्नेहलता नाथ • सोनिया जब्बार • सुजाता मोहन (डॉक्टर) • सुनीता देवी • ट्विंकल कालिया • उर्मी बसू • वन स्टॉप सेंटर, रायपूर • कसाब-कच्छ क्राफ्टस्वूमन प्रोड्यूसर कंपनी लि. • सोशल वेलफेयर ॲण्ड न्यूट्रीशनल मील प्रोग्राम डिपार्टमेंट, तमिलनाडू
२०१९	• आरिफा जान • अवनी चतुर्वेदी • भागीरथी अम्मा • भावना कंठ • बीना देवी • चामी मुर्मू • कलावती देवी • कार्त्यायनी अम्मा • कौशिकी चक्रवर्ती • मोहना सिंग • निलझा वांगमो • पदला भुदेवी • रश्मी उर्ध्वरेषे • मान कौर • ताशी आणि नुंगशी मलिक
२०२०	• अनिता गुप्ता • उषाबेन वसावा • नासिरा अख्तर • संध्या धर • निवृत्ती राय • टिफनी ब्रार • पद्मा यांगचान • जोधइया बाई बैगा • सायली नंदकिशोर आगवणे • वनिता बोराडे • मीरा ठाकूर • जया मुत्थू, तेजम्मा (एकत्रित) • एला लोध • आरती राणा
२०२१	• सथुपति प्रसन्ना श्री • तागे रीता • मधुलिका रामटेके • निरंजनाबेन कलार्थी • पूजा शर्मा • अंशुल मल्होत्रा • शोभा गस्ती • राधिका मेनन • कमल कुंभार • श्रुती महापात्रा • बतूल बेगम • तारा रंगस्वामी • नीरजा माधव • नीना गुप्ता (गणितज्ञ)