Jump to content

डॅम्पर (खाद्यपदार्थ)

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

डॅम्पर हे ऑस्ट्रेलियातील पारंपरिक घरगुती खाद्य आहे, जे लवकरच्या युरोपियन वसाहतींनी विकसित केले होते. हे गव्हाच्या पिठापासून बनवले जाते आणि सामान्यतः आगशेजारी किंवा कॅम्प ओव्हनमध्ये भाजले जाते. गव्हाचे पीठ, मीठ आणि पाणी हे त्याचे मुख्य घटक आहेत, ज्यामध्ये कधीकधी बटर किंवा दूध मिसळले जाते.[१]हे खाद्य विशेषतः ऑस्ट्रेलियातील स्टॉकमन (पशुपालक) आणि ग्रामीण भागातील रहिवाशांसाठी उपयुक्त होते, जे लांब काळ दूरस्थ भागात प्रवास करत असत.[२]

इतिहास आणि तयारी

[संपादन]

डॅम्परची उत्पत्ति ऑस्ट्रेलियातील लवकरच्या युरोपियन वसाहतींमध्ये झाली, जेव्हा स्टॉकमन आणि जमिनदार (squatters) लांब प्रवासात फक्त गव्हाचे पीठ, साखर आणि चहा घेऊन फिरत असत.[३] हे पीठ बेक्ड ब्रेडपेक्षा कमी जागा घेत असे, ज्यामुळे ते प्रवासात सोयीचे ठरत असे.[४] परंपरेनुसार, हे आगशेजारी कोळशात किंवा कॅम्प ओव्हनमध्ये भाजले जाई. डॅम्पर हे ऑस्ट्रेलियाच्या ग्रामीण जीवनाचे आणि वसाहती इतिहासाचे प्रतीक मानले जाते.[५]

नावाची उत्पत्ती

[संपादन]

"डॅम्पर" हे नाव ब्रिटिश इंग्रजीतील "damper" या शब्दावरून आले आहे, ज्याचा अर्थ "भूक कमी करणारी गोष्ट" असा होतो. यात "आग कमी करणे" (damp down a fire) या अर्थाचा प्रभावदेखील आहे, कारण डॅम्पर आगशेजारीच तयार होत असे.[६]

तयारी आणि प्रकार

[संपादन]

डॅम्पर बनवण्यासाठी गव्हाचे पीठ, मीठ आणि पाणी मिसळून डो तयार केला जातो. पारंपरिक पद्धतीत यात खमीर वापरला जात नाही, परंतु आधुनिक काळात काही जण बेकिंग पावडर किंवा बिअरसारखे पदार्थ घालून हलका बनवतात.[७] हे खाद्य आगशेजारी कोळशात किंवा कॅम्प ओव्हनमध्ये भाजले जाते. लहान भागांत बनवले असता त्याला "बुश स्कोन्स" किंवा "जॉनीकेक" असे म्हणतात.[८]

संदर्भ

[संपादन]
  1. ↑ "Our daily bread". sydneylivingmuseums.com.au. 15 June 2015. 7 March 2025 रोजी पाहिले.
  2. ↑ "Van Diemen's Land. Tasmania Lakes". The Colonial Magazine and Commercial Maritime Journal. Fisher Son, & Co. 3 (11): 363. 1 नोव्हेंबर 1840. 4 March 2025 रोजी पाहिले.
  3. ↑ "Reviews: Australia, from Port Macquarie to Moreton Bay, &c. By Clement Hodgkinson". Simmonds's Colonial Magazine and Foreign Miscellany. Vol. 4 no. 13. Simmonds & Ward. 2 जानेवारी 1845. p. 101. 21 November 2021 रोजी पाहिले.
  4. ↑ "Van Diemen's Land. Tasmania Lakes". The Colonial Magazine and Commercial Maritime Journal. Fisher Son, & Co. 3 (11): 363. 1 नोव्हेंबर 1840. 4 March 2025 रोजी पाहिले.
  5. ↑ "Iconic Australian bread damper: From its history to the Aussie bush foods it pairs with". Daily Telegraph. 2024. 4 March 2025 रोजी पाहिले.
  6. ↑ "Australian National Dictionary Centre: Meanings and origins of Australian words and idioms". Australian National University. 2024. 2025-03-12 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 3 November 2024 रोजी पाहिले.
  7. ↑ "Australian recipe: Damper bread". GuamPDN. 2024. 4 March 2025 रोजी पाहिले.
  8. ↑ "jonnycake". The Macquarie Dictionary. Macquarie Library, St. Leonards, N.S.W. 1981 मध्ये प्रकाशित. पान 954. ISBN 0949757004. (4 मार्च 2025 रोजी पाहिले).