डब्ल्यू.जे.एम. रँकिन
| लिंग | पुरूष  |
|---|---|
| नागरिकत्व | ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडचे संयुक्त राजतंत्र |
| स्थानिक भाषेतील नाव | William John Macquorn Rankine |
| दिलेले नाव | विल्यम, जॉन |
| आडनाव | Rankine |
| जन्म तारीख | ५ जुलै 1820 |
| जन्मस्थान | एडिनबरा |
| मृत्यू तारीख | २४ डिसेंबर 1872 |
| मृत्यूस्थान | ग्लासगो |
| चिरविश्रांतीस्थान | Sighthill Cemetery |
| मातृभाषा | इंग्लिश भाषा |
| बोलण्याची वा लेखनाची भाषा | इंग्लिश भाषा |
| लेखनाची भाषा | इंग्लिश भाषा |
| व्यवसाय | अभियंता, भौतिकशास्त्रज्ञ, civil engineer, विद्यापीठातील शिक्षक, संशोधक |
| कार्यक्षेत्र | अभियांत्रिकी |
| नियोक्ता | ग्लासगो विद्यापीठ, जॉन बेंजामिन मॅकनेल |
| पद | Regius Professor of Civil Engineering and Mechanics, chairperson |
| शिक्षण घेतलेली संस्था | एडिनबरा विद्यापीठ, Ayr Academy, Scottish Naval and Military Academy, Glasgow Academy |
| कर्मस्थळ | एडिनबरा, ग्लासगो |
| Has works in the collection | Australian National Maritime Museum |
| सदस्यता | रॉयल सोसायटी, Royal Swedish Academy of Sciences, American Academy of Arts and Sciences, Royal Society of Edinburgh |
| पुरस्कार | Fellow of the Royal Society, جائزة مُنحت من قبل الجمعية الملكية في إدنبرة, Fellow of the Royal Society of Edinburgh, honorary doctorate of Trinity College, Dublin |
| Depicted by | Professor W.J. Macquorn Rankine; (1820-1872) |
| Copyright status as a creator | copyrights on works have expired |
विल्यम जॉन मॅक्वॉर्न रँकिन एफआरएसई एफआरएस (५ जुलै, १८२० - २४ डिसेंबर, १८७२) हे एक स्कॉटिश गणितज्ञ आणि भौतिकशास्त्रज्ञ होते. ते रुडॉल्फ क्लॉसियस आणि विल्यम थॉमसन (लॉर्ड केल्विन) यांच्यासोबत उष्मगतिशास्त्राचे संस्थापक मानले जातात. रँकिन यांनी उष्मागतिकीच्या पहिल्या नियमावर बहुल संशोधक केले. त्यांनी सेल्सियस-आधारित केल्विन स्केलच्या समतुल्य फॅरेनहाइट-आधारित तापमान मोजणारा रँकिन स्केल तयार केला.
रँकिन यांनी वाफेचे इंजिन आणि त्याद्वारे सर्व उष्णता इंजिनांचा संपूर्ण सिद्धांत विकसित केला. १८५० आणि १८६० च्या दशकात प्रकाशित झाल्यानंतर त्यांनी लिहिलेली अभियांत्रिकी विज्ञान आणि सराव यावरील नियमावली अनेक दशकांपर्यंत वापरली गेली. १८४० पासून त्यांनी विज्ञान आणि अभियांत्रिकी विषयांवर शेकडो पेपर्स आणि नोंदी प्रकाशित केल्या.
त्यांच्या आवडी अत्यंत वैविध्यपूर्ण होत्या. त्यांच्या तारुण्यात त्यांनी वनस्पतिशास्त्र, संगीत सिद्धांत आणि संख्या सिद्धांत आणि प्रौढावस्थेत विज्ञान, गणित आणि अभियांत्रिकीच्या बहुतेक प्रमुख शाखांचा अभ्यास केला.
रँकिन एक गायक, पियानोवादक आणि चेलोवादक तसेच रायफलमन देखील होते. [१] [२]
पूर्वजीवन
[संपादन]रँकिनचा जन्म एडिनबर्ग येथे डेव्हिड रँकिन यांच्या घरी झाला. डेव्हिड लष्करात काम केलेले सिव्हिल अभियंता होते. त्यांनी नंतर एडिनबर्ग आणि डाल्कीथ रेल्वे (इनोसंट रेल्वे ) मध्ये काम केले. [३] [४] त्यांची आई बार्बरा ग्रॅहाम एका प्रतिष्ठित कायदेशीर आणि बँकिंग कुटुंबातील होती.
डेव्हिड रँकिनची कामासाठी स्कॉटलंडभर बदली होत असे व त्यांचे कुटुंबही त्यांच्याबरोबर असत. विल्यमच्या नाजूक तब्येतीमुळे सुरुवातीस त्यांना घरीच शिक्षण दिले गेले.[५] नंतर त्यांनी एयर अकॅडेमी आणि हाय स्कूल ऑफ ग्लासगो येथे दोन वर्षे शिक्षण घेतले. १८३० च्या सुमारास डेव्हिड यांची डाल्कीथ रेल्वेचे प्रबंधक म्हणून एडिनबरा येथे नेमणूक झाली. तेथे गेल्यावर रँकिन कुटुंब २ आर्निस्टन प्लेस या पत्त्यावर राहत असे.[६]
पुरस्कार आणि सन्मान
[संपादन]
- रॉयल स्कॉटिश सोसायटी ऑफ आर्ट्सचे फेलो
- १८४३ मध्ये सिव्हिल इंजिनिअर्स संस्थेचे असोसिएट (ते कधीही पूर्ण सदस्य नव्हते)
- १८५० मध्ये एडिनबर्गच्या रॉयल सोसायटीचे फेलो
- लंडनच्या रॉयल सोसायटीचे फेलो, १८५३
- रॉयल सोसायटी ऑफ एडिनबर्गचे कीथ पदक, १८५४
- १८५७ मध्ये स्कॉटलंडमधील अभियंते आणि जहाज बांधणी संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष.
- १८५७ मध्ये डब्लिनच्या ट्रिनिटी कॉलेजमधून एलएल.डी.
- १९ एप्रिल १८५९ रोजी मँचेस्टर लिटररी अँड फिलॉसॉफिकल सोसायटीच्या सदस्यत्वासाठी निवड
- १८६८ मध्ये रॉयल स्वीडिश अकॅडेमी ऑफ सायन्सेसचे परदेशी सदस्य
- रँकिन अॅब्सोल्युट फॅरेनहाइट स्केलला त्यांचे नाव देण्यात आले आहे.
- चंद्राच्या पूर्वेकडील भागाजवळील एक लहान विवराला रँकिन विवर असे नाव देण्यात आले आहे.
- २०१३ मध्ये त्यांना स्कॉटिश इंजिनियरिंग हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट केले गेले.
प्रकाशने
[संपादन]- अ मॅन्युअल ऑफ अप्लाइड मेकॅनिक्स (१८५८)
- स्टीम इंजिन आणि इतर प्राइम मूव्हर्सचे मॅन्युअल (१८५९)
- सिव्हिल इंजिनिअरिंगचे मॅन्युअल (१८६१)
- जहाजबांधणी, सैद्धांतिक आणि व्यावहारिक (१८६६)
- यंत्रसामग्री आणि गिरणीचे काम (१८६९) चे मॅन्युअल
स्टीम इंजिन आणि इतर प्राइम मूव्हर्सच्या मॅन्युअलची १८५९ ची प्रत
स्टीम इंजिन आणि इतर प्राइम मूव्हर्सच्या मॅन्युअलचे शीर्षक पृष्ठ (१८५९)
स्टीम इंजिन आणि इतर प्राइम मूव्हर्सच्या मॅन्युअलमधील सामग्री सारणी (१८५९)
स्टीम इंजिन आणि इतर प्राइम मूव्हर्सच्या मॅन्युअलचा परिचय (१८५९)
संदर्भ
[संपादन]- ↑ विल्यम्स, गॅव्हिन (6 December 2018). Hearing the Crimean War: Wartime Sound and the Unmaking of Sense (इंग्रजी भाषेत). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-091677-0.
- ↑ "Scottish Engineering Hall of Fame". www.engineeringhalloffame.org. Institution of Engineers in Scotland. 9 April 2018 रोजी पाहिले.
- ↑ "Scottish Engineering Hall of Fame". www.engineeringhalloffame.org. Institution of Engineers in Scotland. 9 April 2018 रोजी पाहिले."Scottish Engineering Hall of Fame". www.engineeringhalloffame.org. Institution of Engineers in Scotland. Retrieved 9 April 2018.
- ↑ Biographical Index of Former Fellows of the Royal Society of Edinburgh 1783–2002 (PDF). The Royal Society of Edinburgh. July 2006. ISBN 0-902-198-84-X. 2016-03-04 रोजी मूळ पान (PDF) पासून संग्रहित. 2025-12-23 रोजी पाहिले.
- ↑ Fegley, Bruce; Osborne, Rose (2013). Practical Chemical Thermodynamics for Geoscientists (इंग्रजी भाषेत). Academic Press. ISBN 978-0-12-251100-4.
- ↑ Edinburgh Post Office Directory 1831