जिम लोवेल
 | या लेखातील मजकूर मराठी विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय लेखनशैलीस अनुसरून नाही. आपण हा लेख तपासून याच्या पुनर्लेखनास मदत करू शकता.
नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन हा साचा अशुद्धलेखन, अविश्वकोशीय मजकूर अथवा मजकुरात अविश्वकोशीय लेखनशैली व विना-संदर्भ लेखन आढळल्यास वापरला जातो. |
American astronaut (1928–2025)  | |||||
| माध्यमे अपभारण करा | |||||
| स्थानिक भाषेतील नाव |
| ||||
|---|---|---|---|---|---|
| जन्म तारीख | मार्च २५, इ.स. १९२८ क्लीव्हलँड James Arthur Lovell Jr. | ||||
| मृत्यू तारीख | ऑगस्ट ७, इ.स. २०२५ (९७) Lake Forest (इलिनॉय, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने) | ||||
| नागरिकत्व | |||||
| शिक्षण घेतलेली संस्था |
| ||||
| व्यवसाय |
| ||||
| नियोक्ता | |||||
| कार्यक्षेत्र |
| ||||
| मातृभाषा | |||||
| आई |
| ||||
| अपत्य |
| ||||
| वैवाहिक जोडीदार |
| ||||
| पुरस्कार |
| ||||
| |||||
 | |||||
जेम्स आर्थर लोवेल ज्युनियर (२५ मार्च १९२८ - ७ ऑगस्ट २०२५) हे एक अमेरिकन अंतराळवीर, नौदल वैमानिक, चाचणी वैमानिक आणि यांत्रिक अभियंता होते. १९६८ मध्ये, अपोलो ८ चे कमांड मॉड्यूल पायलट म्हणून, ते फ्रँक बोरमन आणि विल्यम अँडर्स यांच्यासह चंद्रावर उड्डाण करणारे आणि त्याची कक्षा घेणाऱ्या पहिल्या तीन अंतराळवीरांपैकी एक बनले. त्यानंतर त्यांनी १९७० मध्ये अपोलो १३ चंद्र मोहिमेचे नेतृत्व केले, जे मार्गात एका गंभीर अपयशानंतर, चंद्राभोवती फिरले आणि पृथ्वीवर सुरक्षितपणे परतले.[ संदर्भ हवा ]
१९५२ मध्ये मेरीलँडमधील अॅनापोलिस येथील युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकादमीचे पदवीधर असलेले लोवेल यांनी F2H बन्शी नाईट फायटर विमाने उडाली. त्यांना विमानवाहू वाहक यूएसएस शांग्री-ला वरून पश्चिम पॅसिफिकमध्ये तैनात करण्यात आले.[ संदर्भ हवा ] जानेवारी १९५८ मध्ये, त्यांनी मेरीलँडमधील नेव्हल एअर स्टेशन पॅटक्सेंट रिव्हर येथील नेव्हल एअर टेस्ट सेंटरमध्ये सहा महिन्यांच्या चाचणी पायलट प्रशिक्षण अभ्यासक्रमात २० वी उत्तीर्ण केले आणि वर्गात अव्वल स्थान मिळवले. त्यानंतर त्यांना रडारवर काम करण्यासाठी इलेक्ट्रॉनिक्स टेस्टमध्ये नियुक्त करण्यात आले आणि १९६० मध्ये ते नौदलाचे मॅकडोनेल डग्लस एफ-४ फॅंटम II प्रोग्राम मॅनेजर बनले. १९६१ मध्ये, ते व्हर्जिनियातील व्हर्जिनिया बीच येथील नेव्हल एअर स्टेशन ओशियाना येथे फ्लाइट इन्स्ट्रक्टर आणि सेफ्टी इंजिनिअरिंग ऑफिसर बनले आणि दक्षिण कॅलिफोर्निया विद्यापीठात एव्हिएशन सेफ्टी स्कूल पूर्ण केले.[ संदर्भ हवा ]
सुरुवातीचे जीवन
[संपादन]जेम्स आर्थर लोवेल ज्युनियर यांचा जन्म २५ मार्च १९२८ रोजी ओहायोतील क्लीव्हलँड येथे झाला. तो टोरंटो येथे जन्मलेल्या जेम्स लोवेल सीनियर, एक फर्नेस सेल्समन, जो १९३३ मध्ये ज्युनियर ५ वर्षांचा असताना कार अपघातात मरण पावला आणि ब्लँचे नी मासेक, जो चेक वंशाचा होता, यांचा एकुलता एक मुलगा होता.त्याच्या वडिलांच्या मृत्यूनंतर दोन वर्षे, लोवेल आणि त्याची आई इंडियानाच्या टेरे हाउट येथे एका नातेवाईकाकडे राहिले.[ संदर्भ हवा ] त्यानंतर ते मिलवॉकी, विस्कॉन्सिन येथे गेले आणि त्याने जुनो हायस्कूलमध्ये प्रवेश घेतला.तो त्याच्या बालपणात बॉय स्काउट्सचा सदस्य होता आणि संस्थेचा सर्वोच्च दर्जा असलेला ईगल स्काउट बनला. त्याला रॉकेटमध्ये रस होता आणि त्याने किशोरावस्थेतच फ्लाइंग मॉडेल्स बनवले.[ संदर्भ हवा ]
हायस्कूलमधून पदवी घेतल्यानंतर, लोवेलने मॅडिसनमधील विस्कॉन्सिन विद्यापीठात दोन वर्षे शिक्षण घेतले, जिथे त्याने १९४६ ते १९४८ पर्यंत युनायटेड स्टेट्स नेव्हीच्या "फ्लाइंग मिडशिपमन" कार्यक्रमांतर्गत अभियांत्रिकीचा अभ्यास केला. नंतर त्याने या कार्यक्रमाचे श्रेय त्याला महाविद्यालयात जाण्याची संधी देण्याचे श्रेय दिले आणि म्हटले की अन्यथा त्याच्याकडे शिक्षण घेण्यासाठी पैसे नव्हते.[ संदर्भ हवा ] विस्कॉन्सिनमध्ये, तो कॉलेज फुटबॉल खेळला आणि आल्फा फी ओमेगा बंधुत्वाला वचन दिले. त्याने स्थानिक रेस्टॉरंटमध्ये भांडी धुणे आणि टेबल बसवणे आणि आठवड्याच्या शेवटी विद्यापीठाच्या प्रयोगशाळेतील उंदीर आणि उंदरांची काळजी घेऊन नौदलाच्या तुटपुंज्या वेतनाची भर घातली.[ संदर्भ हवा ]
१९४८ च्या उन्हाळ्यात जेव्हा लोवेल प्री-फ्लाइट ट्रेनिंगला उपस्थित होता, तेव्हा नौदलाने कार्यक्रमात कपात करण्यास सुरुवात केली होती आणि कॅडेट्सवर बाहेर जाण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात दबाव होता. नौदल वैमानिक म्हणून पदवीधर झालेल्या काही किंवा बहुतेक विद्यार्थ्यांना पायलट बिलेट भरावे लागणार नाहीत अशी चिंता होती. हा परिणाम टाळण्यासाठी, लोवेलने अॅनापोलिस, मेरीलँड येथील युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकादमीमध्ये अर्ज करण्याचा निर्णय घेतला. त्याने त्याचे स्थानिक यूएस प्रतिनिधी जॉन सी. ब्रोफी यांच्याकडून नामांकन मिळवले आणि जुलै १९४८ मध्ये अॅनापोलिसमध्ये प्रवेश केला.[ संदर्भ हवा ]
त्याच्या पहिल्या वर्षात, लोवेलने द्रव-प्रणोदक रॉकेट इंजिनवर एक प्रबंध लिहिला. त्याने १९५२ च्या वसंत ऋतूमध्ये विज्ञान पदवी प्राप्त केली आणि नौदलात एक चिन्ह म्हणून नियुक्त झाले.[ संदर्भ हवा ]
विवाह आणि कुटुंब
[संपादन]लोवेल हायस्कूलमध्ये असताना मर्लिन लिली गेरलाचशी डेटिंग करू लागला. महाविद्यालयीन विद्यार्थिनी असताना, ती विस्कॉन्सिन स्टेट टीचर्स कॉलेजमधून वॉशिंग्टन, डी.सी. येथील जॉर्ज वॉशिंग्टन विद्यापीठात बदली झाली, जेणेकरून तो मेरीलँडमधील अॅनापोलिस येथील युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकादमीमध्ये शिक्षण घेत असताना त्याच्या जवळ राहता येईल. त्यांनी ६ जून १९५२ रोजी अॅनापोलिसमधील सेंट अॅन्स चर्चमध्ये एका समारंभात लग्न केले. या जोडप्याला चार मुले होती: बारबरा, जेम्स, सुसान आणि जेफ्री.[ संदर्भ हवा ]
नासा कारकीर्द
[संपादन]अंतराळवीर निवड
१९६२ मध्ये, नासाने जेमिनी आणि अपोलो कार्यक्रमांदरम्यान उड्डाण करण्यासाठी अंतराळवीरांच्या दुसऱ्या गटाची भरती करण्यास सुरुवात केली. यावेळी ही प्रक्रिया सार्वजनिक होती. एव्हिएशन वीक अँड स्पेस टेक्नॉलॉजीमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या जाहिरातीतून लोवेलला निवडीबद्दल कळले आणि त्यांनी दुसऱ्यांदा अर्ज करण्याचा निर्णय घेतला.[ संदर्भ हवा ] मर्क्युरी सेव्हनचे अंतराळवीर अॅलन शेपर्ड आणि डेके स्लेटन आणि नासाचे चाचणी पायलट वॉरेन जे. नॉर्थ यांचा समावेश असलेल्या तीन जणांच्या निवड समितीने उमेदवारांची संख्या ३२ पर्यंत कमी केली,[ संदर्भ हवा ] ज्यांना वैद्यकीय तपासणीसाठी सॅन अँटोनियो येथील ब्रूक्स एअर फोर्स बेसवर पाठवण्यात आले. तेथील चाचण्या मर्क्युरी सेव्हन निवडण्यासाठी नियुक्त केलेल्या चाचण्यांसारख्याच होत्या,[25] परंतु यावेळी लोवेल उत्तीर्ण झाले.[26] उर्वरित २७ नंतर ह्युस्टनजवळील एलिंग्टन एअर फोर्स बेसवर गेले, जिथे निवड समितीने त्यांची वैयक्तिक मुलाखत घेतली.[ संदर्भ हवा ]
१४ सप्टेंबर रोजी, स्लेटनने लोवेलला कळवले की त्याला स्वीकारण्यात आले आहे.[28] मीडियाला माहिती मिळू नये म्हणून, लोवेलने ह्युस्टनमधील राईस हॉटेलमध्ये त्याचे जनरल मॅनेजर मॅक्स पेक यांच्या नावाने तपासणी केली.[29][ संदर्भ हवा ] १७ सप्टेंबर रोजी, मीडियाने अधिकृत घोषणेसाठी ह्युस्टन विद्यापीठातील १८०० आसनांच्या कलेन ऑडिटोरियममध्ये गर्दी केली होती, परंतु ते तीन वर्षांपूर्वी मर्क्युरी सेव्हनच्या अनावरणाइतके मोठे नव्हते.[30][ संदर्भ हवा ] हा गट "नेक्स्ट नाइन" किंवा "न्यू नाइन" म्हणून ओळखला जाऊ लागला. नवीन अंतराळवीर ऑक्टोबर १९६२ मध्ये ह्युस्टन परिसरात गेले.[35][ संदर्भ हवा ] कॉनराड आणि लोवेल यांनी मॅनेड स्पेसक्राफ्ट सेंटर (MSC) च्या दक्षिणेस असलेल्या टिंबर कोव्हमध्ये घरे बांधली.[36][ संदर्भ हवा ] टिंबर कोव्हमधील डेव्हलपर्सनी अंतराळवीरांना कमी डाउन पेमेंट आणि कमी व्याजदरांसह गहाणखत देऊ केले. MSC कॉम्प्लेक्स अद्याप पूर्ण झाले नव्हते, म्हणून NASA ने ह्युस्टनमध्ये तात्पुरते ऑफिस स्पेस भाड्याने घेतली.[ संदर्भ हवा ]
नेक्स्ट नाइनच्या प्रशिक्षणाचे पर्यवेक्षण करण्याचे काम मर्क्युरी सेव्हनचे अंतराळवीर गस ग्रिसम यांच्याकडे सोपवण्यात आले.[35][ संदर्भ हवा ] सुरुवातीला, प्रत्येक अंतराळवीराला अंतराळयान प्रणोदन, कक्षीय यांत्रिकी, खगोलशास्त्र, संगणन आणि अंतराळ औषध यासारख्या विषयांवर चार महिने वर्गात सूचना देण्यात आल्या. वर्ग आठवड्यातून दोन दिवस, दिवसाचे सहा तास होते आणि सर्व सोळा अंतराळवीरांना उपस्थित राहावे लागत असे. जेमिनी स्पेसक्राफ्ट, टायटन II आणि अॅटलस बूस्टर आणि एजेना टार्गेट व्हेईकलची ओळख देखील झाली.[39][ संदर्भ हवा ] पनामा कॅनल झोनमधील अल्ब्रुक एअर फोर्स स्टेशनवरील युनायटेड स्टेट्स एअर फोर्स (USAF) ट्रॉपिक सर्व्हायव्हल स्कूलमध्ये जंगल सर्व्हायव्हल प्रशिक्षण, नेवाडामधील स्टीड एअर फोर्स बेसवर वाळवंटातील सर्व्हायव्हल प्रशिक्षण आणि नेव्हल एअर स्टेशन पेन्साकोला आणि गॅल्व्हेस्टन बेवरील USN स्कूलमध्ये डिलबर्ट डंकरवर पाण्यातील सर्व्हायव्हल प्रशिक्षण घेण्यात आले.[40][ संदर्भ हवा ] मर्क्युरी सेव्हनने ठरवलेल्या उदाहरणाचे अनुसरण करून, नेक्स्ट नाइनमधील प्रत्येकाला एक विशेष क्षेत्र नियुक्त करण्यात आले ज्यामध्ये इतरांसोबत सामायिक करता येईल अशी कौशल्ये विकसित करण्यासाठी आणि डिझायनर्स आणि अभियंत्यांना अंतराळवीर इनपुट प्रदान करण्यासाठी एक विशेष क्षेत्र नियुक्त करण्यात आले.[35] लोवेल पुनर्प्राप्ती प्रणालींसाठी जबाबदार बनले.[ संदर्भ हवा ]