गंगाईकोंड चोळपुरम
| देश | भारत  |
|---|---|
| या राजकीय व प्रशासकीय सीमांतर्गत असणारे स्थान | तंजावूर जिल्हा |
| भौगोलिक गुणक | ११°१२′१९″N ७९°२७′१०″E |
गंगाईकोंड चोळपुरम हे भारतातील तामिळनाडू राज्यातील अरियालूर जिल्ह्यातील जयकोंडम जवळील एक गाव आहे.[१] चोळ सम्राट पहिला राजेंद्र चोळ याने सुमारे इ.स. १०२५मध्ये या शहराची आपली राजधानी म्हणून स्थापना केली. हे शहर सुमारे २५० वर्षे चोळ साम्राज्याची राजधानी आणि राजकीय आणि सांस्कृतिक घडामोडींचे मुख्य केंद्र होते.
उत्तर भारतातील गंगा नदीच्या खोऱ्यातील यशस्वी लष्करी मोहिमेच्या स्मरणार्थ त्याला गंगाईकोंड (गंगा जिंकणारा) ही पदवी मिळाली. यावरून या शहराला गंगाईकोंड चोळपुरम हे नाव देण्यात आले. सुमारे अडीच शतके हे शहर दक्षिण भारतातील
गंगाईकोंड चोळपुरमचे बृहदीश्वर मंदिर तंजावूर येथील मंदिराशी साधर्म्य दर्शवते. हे मंदिर द्रविड स्थापत्यशैलीचा एक उत्कृष्ट नमुना मानले जाते आणि तेथील नक्षीकाम व शिल्पकला प्रसिद्ध आहे. या मंदिरातील मुख्य शिवलिंग हे भारतातील सर्वात मोठ्या शिवलिंगांपैकी एक मानले जाते. युनेस्कोने या मंदिराचा महान जिवंत चोळ मंदिरे या मालिकेअंतर्गत जागतिक वारसा स्थळांच्या यादीत समावेश केला आहे.[२]
संदर्भ आणि नोंदी
[संपादन]- ↑ Nilakanta Sastri, K. A. (1955). The Cōlas. University of Madras.
- ↑ "Great Living Chola Temples". UNESCO.