कैलाश चंद्र पंत
| लिंग | पुरूष  |
|---|---|
| नागरिकत्व | ब्रिटिश भारत, भारत |
| स्थानिक भाषेतील नाव | कैलाश चन्द्र पन्त |
| दिलेले नाव | Kailash |
| आडनाव | Pant |
| जन्म तारीख | २६ एप्रिल 1936 |
| जन्मस्थान | डॉ॰ आंबेडकर नगर |
| मृत्यू तारीख | ३१ जुलै 2026 |
| मृत्युची पद्धत | नैसर्गिक कारणे |
| मृत्युचे कारण | cardiac arrest |
| बोलण्याची वा लेखनाची भाषा | हिंदी भाषा |
| व्यवसाय | पत्रकार, लेखक |
| पुरस्कार | साहित्य व शिक्षणतील पद्मश्री पुरस्कार |
कैलाश चंद्र पंत (२६ एप्रिल, १९३६ - ३१ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय लेखक आणि पत्रकार होते. हिंदी भाषेचे पुरस्कर्ते, ते भोपाल येथे मुख्यालया असलेल्या मध्य प्रदेश राष्ट्रभाषा प्रचार समितीचे सरचिटणीस होते. २०२६ मध्ये त्यांना साहित्य आणि शिक्षण क्षेत्रातील योगदानाबद्दल भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार असलेला पद्मश्री प्रदान करण्यात आला.
कार्रकीर्द
[संपादन]पंत यांनी मध्य प्रदेश राष्ट्रभाषा प्रचार समितीमधील त्यांच्या भूमिकेमार्फत, भाषेच्या संवर्धनासाठी अनेक चर्चासत्रे, कार्यशाळा आणि साहित्यिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले.[१] त्यांनी हिंदी साहित्य समर्पित 'अक्षरा' या त्रैमासिकाचे संपादक म्हणून काम पाहिले. आपल्या संपूर्ण कारकिर्दीत, पंत यांनी अनेक पुस्तके लिहिली आणि भारतामध्ये तसेच आंतरराष्ट्रीय स्तरावर हिंदीचा प्रसार करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर कार्य केले.[२]
पंत यांनी दोन दशकांहून अधिक काळ 'जनधर्म' हे हिंदी साप्ताहिक देखील प्रकाशित केले, ज्याने मध्य प्रदेशमधील हिंदी पत्रकारिता आणि सांस्कृतिक चर्चेत महत्त्वपूर्ण योगदान दिले.[३]
वैयक्तिक जीवन आणि मृत्यू
[संपादन]पंत यांचा जन्म २६ एप्रिल १९३६ रोजी महू, इंदूर जिल्हा, मध्य प्रांत आणि वऱ्हाड येथे झाला. त्यांच्या पत्रकारितेच्या कारकिर्दीत ते अनेक हिंदी वृत्तपत्रे आणि सांस्कृतिक संस्थांशी जोडलेले होते. पंत हे सामाजिक आणि सांस्कृतिक सेवेच्या पार्श्वभूमीतून आले होते. त्यांचे वडील लीलाधर पंत हे स्वातंत्र्यसैनिक होते, तर त्यांचे सासरे मदन मोहन जोशी हे एक प्रख्यात विद्वान होते. या कौटुंबिक संबंधांच्या प्रभावामुळेच आपले सांस्कृतिक आणि भाषिक कार्यावरील समर्पण असल्याचे पंत मानत असत.[४]
३१ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ९० व्या वर्षी हृदयविकाराच्या झटक्याने त्यांचे निधन झाले.[५]
पुरस्कार आणि मान्यता
[संपादन]- पद्मश्री (२०२५): हिंदी भाषा आणि साहित्यातील योगदानाबद्दल प्रदान करण्यात आला. हा पुरस्कार भारताचे राष्ट्रपती यांच्या हस्ते प्रजासत्ताकदिनी प्रदान करण्यात आला. पंत यांनी हा सन्मान हिंदीच्या प्रचारासाठी काम करणाऱ्यांना समर्पित केला.[६]
संदर्भ
[संपादन]- ↑ "Dedicate Padma Shri to Hindi lovers who work for enriching language: Kailash Chandra Pant". The Print. 2025-01-26. 2025-02-10 रोजी पाहिले.
- ↑ "Padma Shri 2026: MP's Kailash Chandra Pant honoured for lifelong dedication to Hindi literature and journalism". News18 Hindi. 2026-01-26. 2026-01-26 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2026-02-11 रोजी पाहिले.
- ↑ "Madhya Pradesh Padma Shri awardees include Kailash Chandra Pant". Bhaskar English. 2026-01-26. 2026-02-11 रोजी पाहिले.
- ↑ "Fortunate to be connected with cultural families: Padma awardee Kailash Chandra Pant". The Hans India. 2025-01-27. 2025-02-10 रोजी पाहिले.[permanent dead link]
- ↑ "Padma Shri awardee Hindi writer Kailash Chandra Pant dies at 90". Deccan Herald. 31 July 2026. 31 July 2026 रोजी पाहिले.
- ↑ PTI (2026-01-25). "Ex-bus conductor, nonagenarian musician among 45 awarded Padma Shri in 'unsung heroes' category". The Hindu (इंग्रजी भाषेत). ISSN 0971-751X. 2026-02-11 रोजी पाहिले.