केंदूर

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
केंदूर
गाव
केंदूर is located in Maharashtra
केंदूर
केंदूर
महाराष्ट्रातील स्थान
गुणक: 18°46′59″N 74°02′13″E / 18.783°N 74.037°E / 18.783; 74.037
देश भारत ध्वज भारत
राज्य महाराष्ट्र
जिल्हा पुणे
तालुका शिरुर
क्षेत्रफळ
 • एकूण [
उंची ६५०.५७४
लोकसंख्या (२०११)
 • एकूण ४,८६४
 • घनता /वर्गकिमी (/चौ मै)
भाषा
 • अधिकृत मराठी
वेळ क्षेत्र भाप्रवे (UTC+5:30)
जवळचे शहर शिरुर
लिंग गुणोत्तर ९९३/
साक्षरता ६९.५५%
२०११ जनगणना कोड ५५५५९४

केंदूर (५५५५९४) हे पुणे जिल्ह्यातल्या शिरूर तालुक्यातील गाव आहे.

भोगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या[संपादन]

हे गाव ४३९५.६३ हेक्टर क्षेत्राचे असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १०३० कुटुंबे व एकूण ४८६४ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर शिरूर ३५ किलोमीटर अंतरावर आहे तसेच पुणे हे शहर ४५ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये २४४० पुरुष आणि २४२४ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक १३३ असून अनुसूचित जमातीचे ७६६ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५५५५९४ [१] आहे.

साक्षरता[संपादन]

  • एकूण साक्षर लोकसंख्या: ३३८३ (६९.५५%)
  • साक्षर पुरुष लोकसंख्या: १८८२ (७७.१३%)
  • साक्षर स्त्री लोकसंख्या: १५०१ (६१.९२%)

शैक्षणिक सुविधा[संपादन]

गावात १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा,५ शासकीय प्राथमिक शाळा, ३ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा,१ शासकीय माध्यमिक शाळा आणि १ शासकीय उच्च माध्यमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय पाबळ येथे ७ किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय व व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा शिरुर येथे ४२ किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय, व्यवस्थापन संस्था, पॉलिटेक्निक व अपंगांसाठी खास शाळा पुणे येथे ४५ किलोमीटर अंतरावर आहे.

वैद्यकीय सुविधा[संपादन]

शासकीय[संपादन]

सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहे. सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात १ प्रसूति व बालकल्याण केंद्र आहे. गावात १ क्षयरोग उपचार केंद्र आहे. गावात १ ॲलोपॅथी रुग्णालय आहे. सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ दवाखाना आहे. सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील फिरता दवाखाना १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आहे.

अशासकीय[संपादन]

गावात १ बाह्यरुग्ण वैद्यकीय सुविधा आहे. गावात १ इतर पदवीधर वैद्यक व्यवसायी आहे. गावात १ औषधाचे दुकान आहे.

पिण्याचे पाणी[संपादन]

गावात शुद्धिकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात शुद्धिकरण न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात हॅन्डपंपच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात झऱ्याच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात नदी / कालव्याच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात तलाव /तळे/सरोवर यातील पाण्याचा पुरवठा आहे.

स्वच्छता[संपादन]

गावात उघडी गटारव्यवस्था उपलब्ध आहे. सांडपाणी थेट जलस्त्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात न्हाणीघराशिवाय सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध आहे.

संपर्क व दळणवळण[संपादन]

गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध आहे.गावात दूरध्वनी उपलब्ध आहे. गावात सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आहे. गावात मोबाईल फोन सुविधा उपलब्ध आहे. गावात इंटरनेट सुविधा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील इंटरनेट सुविधा ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात खाजगी कूरियर उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात शासकीय बस सेवा उपलब्ध आहे. गावात खाजगी बस सेवा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खाजगी बस सेवा ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध आहे. गावात टॅक्सी उपलब्ध आहे. राष्ट्रीय महामार्ग गावाला जोडलेला नाही..सर्वात जवळील राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.. राज्य महामार्ग गावाला जोडलेला नाही.सर्वात जवळील राज्य महामार्ग १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.जिल्यातील मुख्य रस्ता गावाला जोडलेला आहे.जिल्ह्यातील दुय्यम रस्ता गावाला जोडलेला आहे.

बाजार व पतव्यवस्था[संपादन]

गावात एटीएम उपलब्ध आहे. गावात व्यापारी बँक उपलब्ध आहे. गावात सहकारी बँक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील सहकारी बँक १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध आहे. गावात स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आहे. गावात रेशन दुकान उपलब्ध आहे. गावात आठवड्याचा बाजार उपलब्ध आहे. गावात कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.

आरोग्य[संपादन]

गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आहे. गावात आशा स्वयंसेविका उपलब्ध आहे. गावात क्रीडांगण उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील क्रीडांगण १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात सार्वजनिक ग्रंथालय उपलब्ध आहे.तेथे सर्व गावकरी तसेच विद्याथ्री पुस्तके वाचतात . गावात सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आहे. गावात वृत्तपत्र पुरवठा उपलब्ध आहे. गावात विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आहे. गावात जन्ममृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आहे.

वीज[संपादन]

प्रतिदिवस १२ तासांचा वीजपुरवठा सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे.

जमिनीचा वापर[संपादन]

केंदूर ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):

  • बिगरशेती वापरात असलेली जमीन: १३.५
  • ओसाड व लागवडीला अयोग्य जमीन: ४५१.२७
  • कुरणे व इतर चराऊ जमीन: १४९.९४
  • फुटकळ झाडीखालची जमीन: ५.२१
  • लागवडीयोग्य पडीक जमीन: २६.१५
  • कायमस्वरूपी पडीक जमीन: १२७.८३
  • सद्यस्थितीतील पडीक जमीन: २६
  • पिकांखालची जमीन: ३५९५.७३
  • एकूण कोरडवाहू जमीन: ८९०
  • एकूण बागायती जमीन: २७०५.७३

सिंचन सुविधा[संपादन]

सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):

  • विहिरी / कूप नलिका: ७६५
  • तलाव / तळी: १२५

पिके[संपादन]

या गावात बाजरी, ज्वारी, हरभरा, कांदे, गहू, मका, ऊस, पालेभाज्या हि पिके घेतली जातात.

सण-उत्सव[संपादन]

केंदूर या गावात गुढीपाडवा, बैलपोळा, दिवाळी, रामनवमी,होळी इ. सण साजरे केले जातात. केंदूर या गावात सायंबा देवाची यात्रा भरली जाते बगाडे नावानी यात्रा भरली जाते .या गावात कान्होबा महाराजाची यात्रा भरली जाते .

ग्रामदैवत[संपादन]

केंदूर गावचे केंद्राई माता हे ग्रामदैवत आहे. याच नावावरून या गावाला केंदूर हे नाव पडले आहे.

संदर्भ[संपादन]

  1. http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB.html