कालरात्री
कालरात्री ही महादेवीच्या नऊ नवदुर्गा रूपांपैकी सातवी आहे. तिचा उल्लेख प्रथम देवी महात्म्यात आढळतो. कालरात्री ही देवीच्या भयानक रूपांपैकी एक आहे.[१][२] काली आणि कालरात्री ही नावे परस्पर बदलण्यासाठी वापरली जाणे असामान्य नाही,[३] जरी काही लोक या दोन्ही देवता वेगवेगळ्या अस्तित्वात असल्याचा युक्तिवाद करतात.[४] हिंदू धर्मात कालीचा उल्लेख प्रथम ३०० ईसापूर्व महाभारतात एक वेगळी देवी म्हणून केला जातो, जो ईसापूर्व ५ व्या आणि दुसऱ्या शतकादरम्यान लिहिला गेला असावा असे मानले जाते.
पारंपारिकपणे नवरात्र उत्सवाच्या नऊ रात्रींमध्ये कालरात्रीची पूजा केली जाते.[५] विशेषतः नवरात्राचा सातवा दिवस तिला समर्पित आहे आणि तिला देवीचे सर्वात भयंकर रूप मानले जाते. देवीचे हे रूप सर्व राक्षसी प्राणी, भूत, दुष्ट आत्मे आणि नकारात्मक शक्तींचा नाश करणारे मानले जाते, जे तिच्या आगमनाची माहिती मिळताच पळून जातात असे म्हटले जाते.[६] काळे शरीर व तीन रक्ताळलेले डोळे असलेली, केशसंभार विखुरलेला, वाहन गर्दभ/गाढव, गळ्यात कवटीचा हार, खड्ग धारण केलेली, भयानक असे स्वरूप ह्या देवीचे आहे. तिच्या चार हातात त्रिशूळ, तंतुवाद्य, वज्र आणि एक प्याला आहे.
प्रार्थना
[संपादन]कालरात्री देवीचा मंत्र:
- ॐ देवी कालरात्र्यै नम: ॥
कालरात्री देवीची प्रार्थना:
एकवेणी जपाकर्णपूरा नग्ना खरास्थिता।
लम्बोष्ठी कर्णिकाकर्णी तैलाभ्यक्त शरीरिणी॥
वामपादोल्लसल्लोह लताकण्टकभूषणा।
वर्धन मूर्धध्वजा कृष्णा कालरात्रिर्भयङ्करी॥
संदर्भ
[संपादन]- ↑ "9 days, 9 avatars: Be ferocious like Goddess Kaalratri". 7 October 2016.
- ↑ "Navratri 2022 Day 7 Maa Kaalratri: Significance". द टाइम्स ऑफ इंडिया. 2022-10-02.
- ↑ "Mokshapuri Kashi". www.kamakotimandali.com. 2016-04-22 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2016-04-13 रोजी पाहिले.
- ↑ Mishra, P. K. (1989-01-01). Culture, Tribal History, and Freedom Movement: Dr. N.K. Sahu Commemoration Volume (इंग्रजी भाषेत). Agam Kala Prakashan.
- ↑ The Seventh form of Durga Archived 2013-12-16 at the वेबॅक मशीन.
- ↑ Saraswati, Yogi Ananda. "Kalaratri". vedicgoddess.weebly.com. 19 December 2012 रोजी पाहिले.
हिंदू देवता आणि ग्रंथ | ||
|---|---|---|
| देवता |  | |
| देवी | ||
| इतर देवता | ||
| ग्रंथ | ||