कपिल

मानव, human whose existence is disputed
लिंग	पुरूष
नागरिकत्व	शाक्य
जन्म तारीख	6. century BCE
मृत्यू तारीख	अनोळखी किंमत
भावंडे	अनसूया
व्यवसाय	तत्वज्ञानी
Floruit	550 BCE, 7. century BCE
धर्म	हिंदू धर्म

कपिल (७वे ^[१] -६वे शतक इ.स.पू.^[२]), ज्याला चक्रधनुस असेही संबोधले जाते,^[३] हे हिंदू परंपरेतील एक वैदिक ऋषी आहे.^[४]^[५] ते हिंदू तत्त्वज्ञानाच्या सांख्य दर्शनाचे संस्थापक मानले जातात.^[६]^[४]

बुद्ध आणि बौद्ध धर्मावरील त्यांचा प्रभाव हा बऱ्याच काळापासून विद्वत्तापूर्ण अभ्यासाचा विषय राहिला आहे. थेरवाद्यांनी असा आरोप केला आहे की सर्वस्वीवाद्यांवर सांख्य तत्वज्ञानाचा मोठा प्रभाव आहे.^[७]

ब्रह्मांड पुराणानुसार, कपिलाचे वर्णन विष्णूचा अवतार म्हणून केले आहे: "भगवान नारायण आपल्या सर्वांचे रक्षण करतील. विश्वाचा स्वामी आता जगात कपिलाचार्य म्हणून जन्माला आला आहे."^[३]

संदर्भ

↑ James G. Lochtefeld (2002). The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M. The Rosen Publishing Group. p. 350. ISBN 978-0-8239-3179-8. 16 March 2020 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 28 February 2020 रोजी पाहिले.
↑ Kapila Archived 2015-11-16 at the वेबॅक मशीन. Encyclopædia Britannica (2014)
1 2 www.wisdomlib.org (2019-01-28). "Story of Kapila". www.wisdomlib.org (इंग्रजी भाषेत). 2022-08-08 रोजी पाहिले.
1 2 Editors of Encyclopædia Britannica (1998). The New Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica. p. 731. ISBN 978-0-85229-633-2. 16 April 2017 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 11 October 2016 रोजी पाहिले.
↑ Guida Myrl Jackson-Laufer (1994). Traditional Epics: A Literary Companion. Oxford University Press. p. 321. ISBN 978-0-19-510276-5. 23 December 2016 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 11 October 2016 रोजी पाहिले.
↑ Arti Dhand (2009). Woman as Fire, Woman as Sage. State University of New York Press. pp. 41–42. ISBN 978-0-7914-7988-9. 16 April 2017 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 11 October 2016 रोजी पाहिले.
↑ W. Woodhill Rockhill (2000 Reprint), The Life of the Buddha and the Early History of His Order, Routledge, आयएसबीएन 978-1-136-37937-6, pages 11–19

[Lochtefeld2002p350-1] James G. Lochtefeld (2002). The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M. The Rosen Publishing Group. p. 350. ISBN 978-0-8239-3179-8. 16 March 2020 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 28 February 2020 रोजी पाहिले.

[encyclobritannicakapila-2] Kapila Archived 2015-11-16 at the वेबॅक मशीन. Encyclopædia Britannica (2014)

[www.wisdomlib.org-3] 1 2 www.wisdomlib.org (2019-01-28). "Story of Kapila". www.wisdomlib.org (इंग्रजी भाषेत). 2022-08-08 रोजी पाहिले.

[britannicakapila-4] 1 2 Editors of Encyclopædia Britannica (1998). The New Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica. p. 731. ISBN 978-0-85229-633-2. 16 April 2017 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 11 October 2016 रोजी पाहिले.

[kapilavedic2-5] Guida Myrl Jackson-Laufer (1994). Traditional Epics: A Literary Companion. Oxford University Press. p. 321. ISBN 978-0-19-510276-5. 23 December 2016 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 11 October 2016 रोजी पाहिले.

[Dhand2009p41-6] Arti Dhand (2009). Woman as Fire, Woman as Sage. State University of New York Press. pp. 41–42. ISBN 978-0-7914-7988-9. 16 April 2017 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 11 October 2016 रोजी पाहिले.

[7] W. Woodhill Rockhill (2000 Reprint), The Life of the Buddha and the Early History of His Order, Routledge, आयएसबीएन 978-1-136-37937-6, pages 11–19

[१]

[२]

[३]

[४]

[५]

[६]

[७]

ब च सं हिंदू धर्मातील विष्णूचे अवतार
दशावतार¹	मत्स्य कूर्म वराह नृसिंह वामन परशुराम राम कृष्ण बुद्ध कल्कि
इतर अवतार	सनकादि कुमार नारद मुनी नर-नारायण कपिल दत्तात्रेय यज्ञ ऋषभ पृथु धन्वंतरी मोहिनी वेदव्यास बलराम
¹ दशावतारांची यादी प्रादेशिकदृष्ट्या बदलते. ह्यात कधी बलराम, कृष्ण आणि बुद्ध यांच्या नावात बदल होतो. कृष्ण जवळजवळ नेहमीच समाविष्ट असतो; पण अपवादांमध्ये कृष्ण हा सर्व अवतारांचा स्रोत मानला जातो.