Jump to content

ओफिओकॉर्डिसेप्स सायनेन्सिस

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

Ophiocordyceps sinensis (left) growing out of the head of a dead caterpillar
वैज्ञानिक वर्गीकरण
राज्य (Kingdom):
संघ (Phylum):
वर्ग (Class):
गण (Order):
कुळ (Family):
प्रजाती (Genus):Ophiocordyceps
जात (Species):sinensis
द्विनाम पद्धती
'
colspan="2" style="text-align: center; background: #f0f0f0;"


फळ देणाऱ्या शरीराचे सूक्ष्म तपशील
नेपाळच्या डोल्पो प्रदेशात O. sinensis यार्सागुम्बा चे फळ देणारे शरीर

ओफिओकॉर्डिसेप्स सायनेन्सिस ( समानार्थी शब्द कॉर्डीसेप्स सायनेन्सिस ), ज्याला बोलीभाषेत सुरवंट बुरशी म्हणून ओळखले जाते, ही ओफिओकॉर्डिसीपिटेसी कुटुंबातील एक एंटोमोपॅथोजेनिक बुरशी (कीटकांवर वाढणारी बुरशी) आहे. हे प्रामुख्याने ३,५०० मीटर (११,५०० फूट) वरील कुरणात आढळते. तिबेटमधील तिबेटी पठारावर आणि भूतान, भारत आणि नेपाळच्या हिमालयीन प्रदेशांवर. ते भूत पतंगांच्या अळ्यांना परजीवी बनवते आणि फळ देणारे शरीर तयार करते ज्याला पारंपारिक चिनी औषधांमध्ये कामोत्तेजक म्हणून महत्त्व दिले जाते. तथापि, नैसर्गिकरित्या कापणी केलेल्या फळांच्या शरीरात अनेकदा आर्सेनिक आणि इतर जड धातूंचे प्रमाण जास्त असते, ज्यामुळे ते संभाव्यतः विषारी बनतात. परिणामी, २०१६ पासून चीनच्या राज्य बाजार नियमन प्रशासनाने त्यांच्या विक्रीचे काटेकोरपणे नियमन केले आहे.

ओ. सायनेन्सिस हेपियालिडे कुटुंबातील पतंगांच्या अळ्यांना परजीवी बनवतो, विशेषतः तिबेटी पठारावर आणि हिमालयात, ३,००० and ५,००० मीटर (१०,००० and १६,००० फूट) उंचीच्या दरम्यान आढळणाऱ्या प्रजाती. . ही बुरशी जिवंत अळीमध्ये अंकुरित होते, तिला मारते आणि ममी बनवते आणि नंतर काही सेंटीमीटर लांबीचा गडद तपकिरी देठासारखा फळ देणारा मृतदेह बाहेर पडतो आणि सरळ उभा राहतो.

ओ. सायनेन्सिस हे औषधी मशरूम म्हणून वर्गीकृत आहे आणि पारंपारिक चिनी औषधांमध्ये तसेच पारंपारिक तिबेटी औषधांमध्ये त्याचा वापर दीर्घ इतिहास आहे. हाताने गोळा केलेल्या, अखंड बुरशी-सुरवंटाच्या शरीराला औषधी वनस्पतीशास्त्रज्ञ औषध म्हणून महत्त्व देतात आणि त्याच्या किमतीमुळे, त्याचा वापर देखील एक दर्जा प्रतीक आहे.

या बुरशीच्या फळ देणाऱ्या शरीराची चीनच्या बाहेर व्यावसायिकरित्या लागवड केली जात नाही, परंतु मायसेलियम स्वरूपात इन विट्रो लागवड करता येते. जास्त कापणी आणि अतिशोषणामुळे चीनमध्ये ओ. सायनेन्सिसला धोक्यात असलेल्या प्रजाती म्हणून वर्गीकृत करण्यात आले आहे. संवर्धन आणि इष्टतम वापरासाठी त्याचे आकारविज्ञान आणि वाढीच्या सवयी समजून घेण्यासाठी अतिरिक्त संशोधन करणे आवश्यक आहे.