एक्सएमएम-न्यूटन

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
एक्सएमएम-न्यूटन
XMM-Newton
XMM-Newton.jpg
तुलूझ येथील एक्सएमएम चे प्रारुप
साधारण माहिती
इतर नावे हाय थ्रूपूट एक्स-रे स्पेक्ट्रोस्कोपी मिशन
एक्स-रे मल्टि-मिरर मिशन
एनएसएसडीसी क्रमांक १९९९-०६६ए
संस्थायुरोपीय अंतराळ संस्था
मुख्य कंत्राटदार डॉर्नियर सॅटेलिटेनसिस्टेम, कार्ल झाइस, फोकर स्पेस, मत्रा मार्कोनी स्पेस[१]
सोडण्याची तारीख १० डिसेंबर १९९९
कुठुन सोडली गुयाना अंतराळ केंद्र
सोडण्याचे वाहन एरियान ५
प्रकल्प कालावधी नियोजित: २ वर्षे[१]
पश्चात: &0000000000000019.000000१९ वर्षे, &0000000000000220.000000२२० दिवस
कक्षेचा प्रकार भूकेंद्रीय कक्षा
कक्षेची उंची अर्धदीर्घ अक्ष: ६५,६४८.३ किमी (४०,७९२.० मैल)
उत्केंद्रता: ०.८१६५८५
अपसूर्य बिंदू: ५,६६२.७ किमी (३,५१८.६ मैल)
उपसूर्य बिंदू: १,१२,८७७.६ किमी (७०,१३८.९ मैल)
कल: ६७.१३३८ अंश
कक्षेचा कालावधी २७८९.९ मिनिटे
दुर्बिणीची रचना ३ × वोल्टर दुर्बीण[१]
तरंगलांबी१ - १२० अँगस्ट्रॉम[१]
व्यासबाहेरील आरसा: ७० सेंमी (२८ इंच)[१]
आतील आरसा: ३०.६ सेंमी (१२ इंच)[१]
एकूण क्षेत्रफळ १.५ KeV ला: ४,४२५ सेंमी (५ चौ. फूट)[१]
८ KeV ला: १,७४० सेंमी (२ चौ. फूट)[१]
फोकल लांबी ७.५ मी (२५ फूट)[१]
उपकरणे
EPIC European Photon Imaging Camera
RGS Reflection Grating Spectrometer
OM Optical Monitor
संकेतस्थळ
sci.esa.int/xmm-newton/
xmm.esac.esa.int

एक्सएमएम-न्यूटन ही युरोपीय अंतराळ संस्थेने डिसेंबर १९९९ मध्ये एरियान ५ या रॉकेटमधून अंतराळात पाठवलेली क्ष-किरण अंतराळ वेधशाळा आहे. या दुर्बिणीचे नाव सर आयझॅक न्यूटन यांच्या सन्मानार्थ देण्यात आले आहे. आंतरतारकीय माध्यमातील क्ष-किरण स्रोतांचे निरीक्षण करणे, रुंद आणि अरुंद बँडमध्ये पंक्तिदर्शन (स्पेक्ट्रोस्कोपी) करणे आणि खगोलीय स्रोतांचे पहिल्यांदा क्ष-किरणदृश्य प्रकाश किरणांमध्ये एकाच वेळी निरीक्षण करणे ही या वेधशाळेची मुख्य उद्दिष्टे आहेत.[२] सुरुवातीला दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी नियोजित करण्यात आलेली ही वेधशाळा अजूनही चांगल्या स्थितीत असून २०१६ मध्ये तीला नव्या मोहिमा देण्यात आल्या आहेत.[३]

संदर्भ[संपादन]

  1. a b c d e f g h i Andrew Wilson (June 2005). "XMM-Newton". ESA Achievements (इंग्रजी मजकूर) (3rd आवृत्ती.). European Space Agency. pp. 206–209. आय.एस.बी.एन. 92-9092-493-4. ESA Publication BR-250. 
  2. ^ "XMM-Newton: Objectives" (इंग्रजी मजकूर). European Space Agency. 8 July 2011. 5 February 2016 रोजी पाहिले. 
  3. ^ "Working life extensions for ESA's science missions" (इंग्रजी मजकूर). European Space Agency. 20 November 2014. 5 February 2016 रोजी पाहिले. 



Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.