Jump to content

इला आरब मेहता

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
इला अरब मेहता
१९९५ मधील फोटो
जन्म १६ जून, १९३८ (1938-06-16) (वय: ८८)
मुंबई, भारत
राष्ट्रीयत्व भारतीय
भाषा गुजराती
साहित्य प्रकार कादंबरीकार आणि कथा लेखिका
वडील गुणवंतराय आचार्य
स्वाक्षरी इला आरब मेहता ह्यांची स्वाक्षरी

इला अरब मेहता (जन्म १६ जून १९३८) ह्या भारतातील गुजरात येथील गुजराती कादंबरीकार आणि कथा लेखिका आहेत.

चरित्र

[संपादन]

मेहता यांचा जन्म १६ जून १९३८ रोजी मुंबई येथे गुजराती लेखक गुणवंतराय आचार्य यांच्या घरी झाला. त्यांचे कुटुंब जामनगरचे होते. त्यांनी जामनगर, राजकोट आणि मुंबई येथून शालेय शिक्षण पूर्ण केले. त्यांनी रामनारायण रुईया कॉलेजमधून १९५८ मध्ये गुजरातीसह बीए आणि १९६० मध्ये एमए पूर्ण केले. १९६० ते १९६७ या काळात त्यांनी रुईया कॉलेजमध्ये आणि नंतर सेंट झेवियर्स कॉलेज, मुंबई येथे १९७० ते २००० मध्ये निवृत्तीपर्यंत अध्यापन केले.[१][२][३][४]

कारकीर्द

[संपादन]

त्यांच्या सुरुवातीच्या काळात मेहता त्यांनी अखंड आनंद, नवनीत आणि स्त्री जीवन या मासिकांमध्ये लेखन केले. त्यांनी त्रिकोनी त्राण रेखाओ (१९६६), थिजेलो आकर (१९७०), राधा (१९७२), एक हाता दिवाण बहादूर (१९७६), बत्रीस लक्षो (१९७६), वरसदार (१९७८), आवती कालनो सूरज (१९७९), यासह अनेक कादंबऱ्या लिहिल्या आहेत. बत्रीस पुतलिनी वेदना (१९८२), अने मृत्यु (१९८२), दरियानो मानस (१९८५), वसंत छल्के (१९८७), नाग परिक्षा, पंच पागल पृथ्वी पर (१९९५), द न्यू लाइफ (२००४), परपोतानी पंख (१९८८), जिली मी कुंपल हथेलिमा (२००७), जहेरखाबर्नो मानस (१९८५), शबने नाम होतू नथी (१९८१) या वेगवेगळ्या विषयांच्या कादंबऱ्या आहेत.[१][२][४] त्यांची कादंबरी वाद (२००१) रीटा कोठारी यांनी फेंस (२०१५) म्हणून इंग्रजीत अनुवादित केलेली आहे.[५] त्यांची बत्रिस पुतलिनी वेदना ही कादंबरी ही महिलांनी त्यांच्यावर झालेल्या अन्यायाविरुद्धच्या संघर्षाची आणि स्वतःची ओळख प्रस्थापित करण्याच्या प्रयत्नांची कथा आहे. ही कादंबरीच्या मुख्य नायिका अनुराधाभोवती केंद्रित आहे आणि कुंदनिका कपाडियाच्या सात पगलन आकाश (सेव्हन स्टेप्स इन द स्काय; १९९४) प्रमाणेच तिचा पुरुषी अराजकता विरुद्धचा राग सादर करते.[६]

एक सिगारेट एक धुपसळी (१९८१), व्हिएना-वुड्स (१९८९), भाग्यरेखा (१९९५), बलवो बलवी बलवू (१९९८), योम किप्पूर (२००६), इला आरब मेहतानो वार्ता वैभव (२००९) हे त्यांचे कथासंग्रह आहेत. वर्षा अडालजानी श्रेष्ठ वार्ता (१९९१) या वर्षा अडालजा यांच्या निवडक कथा तिने संपादित केल्या आहेत.[१][२][४]

मृत्यु नाम परपोटा मारे (१९८४) हे तिचे विविध लेखकांच्या मृत्यूवरील साहित्यकृतींचे संकलन आहे.[२]

त्यांचे लेखन स्त्रीवादी मानले जाते.[७][८]

प्रमुख साहित्यकृती

[संपादन]

इला आरब मेहता यांनी गुजरातीमध्ये विपुल लेखन केले आहे.

पुस्तकाचे नावसाहित्य प्रकारवर्षसंदर्भ / विशेष नोंद
त्रिटाण कादंबरी १९७८ मेहता यांची सुरुवातीच्या काळातील महत्त्वाची कादंबरी.[९]
बतीस पुतळीनी वेदना कादंबरी १९८२ महिलांच्या संघर्षावर आधारित अत्यंत गाजलेली कादंबरी, ज्याचा इंग्रजीतही अनुवाद झाला आहे.[१०]
वारसदार कादंबरी १९८४ कौटुंबिक आणि सामाजिक ताणतणाव दर्शवणारी कादंबरी.[११]
आवाज कादंबरी १९८५ स्त्रीवादी दृष्टिकोनातून मानवी नातेसंबंधांचा वेध घेणारी कथा.[१२]
अने मृत्यु कादंबरी १९९१ मानवी जीवन आणि मृत्यूच्या तत्त्वज्ञानावर प्रकाश टाकणारे लेखन.[१३]
राधिका कादंबरी २००३ आधुनिक काळातील स्त्रीच्या भावविश्वाचे आणि तिच्या स्वातंत्र्याचे चित्रण करणारी कादंबरी.[१४]
एक पादरनां पांखी लघुकथा संग्रह १९७४ मेहता यांचा पहिला लघुकथा संग्रह, ज्याने त्यांना कथाकार म्हणून ओळख मिळवून दिली.[१५]
इला आरब मेहतानी श्रेष्ठ वार्ताओ कथा संग्रह २००९ त्यांच्या कारकिर्दीतील निवडक आणि सर्वोत्कृष्ट कथांचे संकलन.[१६]

पुरस्कार

[संपादन]

त्यांना गुजरात साहित्य अकादमी, महाराष्ट्र गुजराती साहित्य अकादमी, आणि गुजराती साहित्य परिषद यांनी विविध पुरस्कारांनी सन्मानित केलेले आहे.[२]

वैयक्तिक जीवन

[संपादन]

त्यांनी १९६४ मध्ये अरब मेहता या डॉक्टरशी लग्न केले. त्यांना एक मुलगा, सलील आणि एक मुलगी, सोनाली आहे. त्या मुंबईत राहतात. त्यांचे वडील गुणवंतराय आचार्य आणि तिची धाकटी बहीण वर्षा अडलजा हे देखील गुजराती लेखक आहेत.[२][८]

संदर्भ

[संपादन]
  1. 1 2 3 Brahmabhatt, Prasad (2010). અર્વાચીન ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ - આધુનિક અને અનુઆધુનિક યુગ (History of Modern Gujarati Literature – Modern and Postmodern Era) (गुजराती भाषेत). Ahmedabad: Parshwa Publication. pp. 265–266. ISBN 978-93-5108-247-7.
  2. 1 2 3 4 5 6 "Meet The Author: Ila Arab Mehta" (PDF). Sahitya Akademi, Delhi. 26 March 2011. 23 December 2016 रोजी मूळ पान (pdf) पासून संग्रहित.
  3. ↑ K. M. George (1992). Modern Indian Literature, an Anthology: Surveys and poems. Sahitya Akademi. p. 143. ISBN 978-81-7201-324-0.
  4. 1 2 3 Kartik Chandra Dutt (1999). Who's who of Indian Writers, 1999: A-M. Sahitya Akademi. pp. 743–744. ISBN 978-81-260-0873-5.Kartik Chandra Dutt (1999). Who's who of Indian Writers, 1999: A-M. Sahitya Akademi. pp. 743–744. ISBN 978-81-260-0873-5.
  5. ↑ Desai, S. D. (18 July 2015). "Who is That Across the Fence?". द इंडियन एक्सप्रेस. 23 December 2016 रोजी पाहिले.
  6. ↑ Sanjukta Dasgupta; Malashri Lal (13 November 2007). The Indian Family in Transition: Reading Literary and Cultural Texts. SAGE Publications. p. 181. ISBN 978-81-321-0163-5. 26 March 2017 रोजी पाहिले.
  7. ↑ Sathian, Sanjena (2016-05-16). "When a Respected Author Becomes an Accidental Feminist". OZY. 2016-12-23 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2016-12-23 रोजी पाहिले.
  8. 1 2 Nalini Natarajan; Emmanuel Sampath Nelson (1996). Handbook of Twentieth-century Literatures of India. Greenwood Publishing Group. p. 127. ISBN 978-0-313-28778-7.Nalini Natarajan; Emmanuel Sampath Nelson (1996). Handbook of Twentieth-century Literatures of India. Greenwood Publishing Group. p. 127. ISBN 978-0-313-28778-7.
  9. ↑ Brahmbhatt, Prasad (2010). Arvachin Gujarati Sahityano Itihas. Ahmedabad: Parshva Publication. p. 266.
  10. ↑ Tharu, Susie J. (1993). Women Writing in India: The twentieth century. The Feminist Press at CUNY. pp. 500–505. ISBN 978-1-55861-029-3. Unknown parameter |second= ignored (सहाय्य); |first2= missing |last2= (सहाय्य)
  11. ↑ Amin, Sonal (1995). Gujarati Lekhikao: Ek Abhyas. Ahmedabad: R. R. Sheth & Co. p. 112.
  12. ↑ "Contemporary Gujarati Fiction by Women Writers". Indian Literature. Sahitya Akademi. 38 (4): 78–85. 1995.
  13. ↑ Shastri, Satish (2002). Modern Gujarati Novelists. Surat: Sahitya Sankul. p. 45.
  14. ↑ Desai, Ramanlal (2007). Gujarati Sahitya no Itihas: San 1950 thhi 2005. Ahmedabad: Granth Nirman Board. p. 189.
  15. ↑ Brahmbhatt, Prasad (2010). Arvachin Gujarati Sahityano Itihas. Ahmedabad: Parshva Publication. p. 268.
  16. ↑ Gujarati Sahitya Akademi Award Winners and Nominees. Gandhinagar: Gujarat Sahitya Akademi. 2012. p. 92.

बाह्य दुवे

[संपादन]
  • विकिमिडिया कॉमन्सवर Ila Arab Mehta शी संबंधित संचिका आहेत.
  • Works by Ilā Ārab Mahetā at Google Books
"https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=इला_आरब_मेहता&oldid=2692647" पासून हुडकले