अहमदाबाद जलद बस परिवहन
| जनमार्ग | |
|---|---|
| चित्र:Janmarg logo new.jpg | |
 शिवरंजनी क्रॉस रोड जवळ जलद बस स्थानक | |
| मालकी हक्क | अहमदाबाद महानगर पालिका, अहमदाबाद नगर विकास संस्था, गुजरात सरकार |
| स्थान | अहमदाबाद, गुजरात, भारत |
| वाहतूक प्रकार | जलद बस परिवहन |
| मार्ग | १८ |
| मार्ग लांबी | १६० कि.मी. |
| एकुण स्थानके | १६२ |
| दैनंदिन प्रवासी संख्या | २.०० -२.५ लाख [१] |
| सेवेस आरंभ | १४ ऑक्टोबर २००९ [१] |
| मुख्यालय | अहमदाबाद, गुजरात, भारत |
| संकेतस्थळ | Ahmedabad BRTS |
जनमार्ग, किंवा अहमदाबाद जलद बस परिवहन सेवा, भारतातील गुजरात राज्यातील अहमदाबाद, मधील एक जलद बस परिवहन व्यवस्था आहे. ही सेवा अहमदाबाद महानगरपालिका आणि इतर सहभाग्यांची उपकंपनी असलेल्या अहमदाबाद जनमार्ग लिमिटेडद्वारे चालवली जाते. अहमदाबाद येथील सेप्ट महाविद्यालयाने या प्रणालीचे संकल्पन केले आहे. [२] [३] ऑक्टोबर २००९ मध्ये या प्रणालीचे उद्घाटन झाले. या प्रणालीचे जाळे डिसेंबर २०१७ पर्यंत ८९ किलोमीटर (५५ मैल)आणि मार्च २०२३ पर्यंत १६० किमी झाले. या जलद बस परिवहन प्रणालीत दररोज ३,४९,००० प्रवाशांची संख्या. [४] या प्रणालीने संकल्पन, अंमलबजावणी आणि ऑपरेशनसाठी भारतात आणि परदेशात अनेक पुरस्कार जिंकले. २०१३ मध्ये जलद बस परिवहन मानकांवर या प्रणालीला रौप्य दर्जा देण्यात आला.
मार्ग
[संपादन]
मार्च २०२३ पर्यंत, कार्यरत असलेले मार्ग खालीलप्रमाणे आहेत; दोन्ही दिशांना १४, विमानतळासाठी २ शटल आणि वर्तुळाकार मार्ग : दोन; विस्तारित मार्गांवर १६२ स्थानक आणि केबिनना सेवा देतात.[५]
| मार्ग क्रमांक. | मार्गाचे तपशील |
|---|---|
| १ | घुमा गम ↔ मणिनगर (अंजली मार्गे) |
| २ | भडज सर्कल ↔ ओढव रिंग रोड (दिल्ली दरवाजा मार्गे) |
| ३ | RTO ↔ मणिनगर (अंजली मार्गे) |
| ४ | एलडी कॉलेज ऑफ इंजिनीअरिंग ↔ अंबा टाउनशिप (त्रिमंदिर) |
| ५ | वसना ↔ दहेगाम सर्कल (एसपी रिंग रोड) (नारोळ, नरोडा मार्गे) |
| ६ | नारोळ ↔ नरोडा गाव |
| ७ | डीसीआयएस सर्कल ↔ नारोळ (कालूपूर मार्गे) |
| ८ | नरोडा गम ↔ भडज सर्कल |
| ९ | वसंतनगर टाउनशिप (गोटा) ↔ मणिनगर (एलडी मार्गे, गीता मंदिर) |
| ११ | एलडी कॉलेज ऑफ इंजिनिअरिंग ↔ ओढव रिंग रोड |
| १२ | आरटीओ ↔ सीटीएम क्रॉस रोड |
| १४ | सरखेज सानंद क्रॉस रोड ↔ नरोडा (व्हाया अंजली, कालुपूर) |
| १५ | इस्कॉन ↔ विमानतळ (सोला क्रॉस रोड मार्गे, आरटीओ, कॅम्प हनुमान) |
| १६ | नेहरू नगर ↔ सरखेज सानंद क्रॉस रोड (इस्कॉन मार्गे) |
| १७ | नेहरू नगर ↔ दक्षिण बोपल |
| १८ | मणिनगर ↔ विमानतळ (गीता मंदिर, कालुपूर, कॅम्प हनुमान मार्गे) |
| १०१ | RTO → RTO (घड्याळाच्या दिशेने, कालुपूर मार्गे → गीता मंदिर → अंजली) |
| २०१ | RTO → RTO (अँटिकलॉकवाइज, अंजली → गीता मंदिर → कालुपूर मार्गे) |
मान्यता
[संपादन]२०१३ मध्ये अहमदाबाद जलद बस परिवहन प्रणालीला जलद बस परिवहन मानकांवर रौप्य दर्जा देण्यात आला . २०१२ च्या संयुक्त राष्ट्रांच्या हवामान बदल परिषदेत संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस बान की-मून यांच्या मोमेंटम फॉर चेंज इनिशिएटिव्हचा भाग म्हणून 'दीपगृह प्रकल्प' म्हणून ही प्रणाली प्रदर्शित करण्यात आले. [६] [७]
पुरस्कार
[संपादन]- भारत सरकारकडून "सर्वोत्तम आयएमटीएस प्रकल्प - २०११ या श्रेणीतील उत्कृष्टतेसाठी पुरस्कार" साठी राष्ट्रीय पुरस्कार [८]
- वॉशिंग्टन डीसी, युनायटेड स्टेट्स येथे "सस्टेनेबल ट्रान्सपोर्ट अवॉर्ड - २०१०" साठी आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार. [९] [१०] [११]
- भारत सरकारकडून "सर्वोत्तम मास ट्रान्झिट रॅपिड सिस्टीम प्रोजेक्ट - २००९" साठी राष्ट्रीय पुरस्कार. [२] [१२]
- UITP, जर्मनी कडून "सार्वजनिक वाहतुकीतील उत्कृष्ट नवोपक्रम - २०१०" साठी आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार [१३]
- भारत सरकारकडून "जनमार्ग बीआरटीएस - २०१० मध्ये नवीन तंत्रज्ञानात्मक नवोपक्रमांद्वारे अहमदाबाद शहरातील शहरी गतिशीलतेत सुधारणा करण्यासाठी सर्वोत्तम नवोपक्रम प्रकल्प" या पुरस्कारासाठी राष्ट्रीय पुरस्कार. [१४]
- ५९ व्या UITP वर्ल्ड काँग्रेस, दुबई येथे डिझाइनसाठी आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार - "डेअरिंग एम्बिशन अवॉर्ड अँड नॉलेज अँड रिसर्च अवॉर्ड - २०११". [१५]
- २७ मे २०१३ रोजी जिनेव्हा येथील ६० व्या UITP जागतिक काँग्रेसमध्ये UITP इंडिया पॉलिटिकल कमिटमेंट अवॉर्ड [१६]
- मुंबई येथील फाल्कॉम मीडिया कडून "बेस्ट अर्बन इन्फ्रा मास ट्रान्सपोर्ट प्रोजेक्ट" साठी २०१३ चा मार्केनॉमी पुरस्कार [१७]
टीका
[संपादन]अहमदाबादमध्ये सार्वजनिक वाहतूक वापरकर्त्यांची संख्या वाढविण्यात जलद बस परिवहन व्यवस्था अपयशी ठरली असे आढळले आले आहे. [१८] ही सेवा सुरू होण्यापूर्वी, २००९ मध्ये, सार्वजनिक वाहतूक वापरकर्त्यांची ( अहमदाबाद महानगर परिवहन सेवेचे चे वापरकर्ते) संख्या ८ ते ८.५ लाख होती. सहा वर्षांनंतर, जानेवारी २०१६ मध्ये, असे आढळून आले की सार्वजनिक वाहतूक वापरकर्त्यांची संख्या ७५०,००० पर्यंत घसरली (जलद बस परिवहन आणि अहमदाबाद महानगर परिवहन सेवेचे एकत्रित वापरकर्ते) . याच कालावधीत, शहरातील खाजगी वाहनांची संख्या ५४% ने वाढली - १८,२०,००० वरून २५,१०,०००. शहराच्या एकूण लोकसंख्येपैकी फक्त १८% लोक सार्वजनिक वाहतूक वापरतात. [४] [१९] [२०]
२०११ मध्ये, ४२ किमी लांबीच्या जलद बस परिवहन जाळयात दररोज सरासरी १,२०,००० प्रवासी प्रवास करत होते. ही लांबी २०१६ मध्ये ८९ किमी पर्यंत विस्तारित होऊनही प्रवाशांमध्ये केवळ किरकोळ वाढ होऊन प्रवासीसंख्या १,३२,००० झाली. [२१]
२०१५ मध्ये, अहमदाबाद जाममार्ग लिमिटेडने ऑपरेशनवर 
९८ कोटी खर्च केले आणि या कंपनीला ३५ कोटी चा तोटा झाला. २०१५ मध्ये, अहमदाबाद जनमार्ग लिमिटेड कडे २१३ बस होत्या. त्यापैकी ८०% वातानुकूलित डिझेल बस आहेत ज्यांची सरासरी १.५ किमी प्रति लिट डिझेल आहे, ज्यामुळे वेगाने वायू प्रदूषण वाढते. [२२] वातानुकूलित बस सीएनजीवर चालवता येत नाहीत. पण अधिक प्रवाशांना आकर्षित करण्यासाठी आणि प्रवाशांच्या वाढत्या गरजांसाठी वातानुकूलित बस गरजेच्या झाल्या आहेत. [२३] [२४] समर्पित जलद बस मार्गामुळे अनेक ठिकाणी - विशेषतः जुन्या अहमदाबादमध्ये - वाहतूक कोंडी होते. [२५] [२६] [२७] [२८] जून २०१७ पर्यंत, २५० बसपैकी १८६ बस वातानुकूलित आहेत. [२९] यामुळे२०१९ ते २०२१ च्या कालावधीत २.६५ अब्ज (US$५८.८३ दशलक्ष) चे नुकसान झाले. [३०]
अपघात
[संपादन]या प्रणालीवर २०१६ ते २०१९ दरम्यान, २२ जीवघेणे अपघात झाले. [३१] २२ नोव्हेंबर २०१९ रोजी, पांजरापोळ क्रॉस रोड, अंबावाडी येथे बीआरटीएस अपघातात नयन राम आणि जयेश राम या दोन भावांचा चिरडून मृत्यू झाला. [३२] [३३]
चित्र
[संपादन]- जीएमडीसी स्थानक
- जीएमडीसी स्थानकाचा आतील भाग
बस
स्थानकावर बस
हे देखील बघा
[संपादन]संदर्भ
[संपादन]- 1 2 "BRT traffic stagnant despite bigger network, fleet". द टाइम्स ऑफ इंडिया. 10 July 2018.
- 1 2 "About-Ahmedabad Janmarg Ltd". Ahmedabad BRTS. 5 March 2016 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 12 January 2016 रोजी पाहिले.
- ↑ "Ahmedabad BRTS:Urban Transport Initiatives in India: Best Practices in PPP" (PDF). National Institute of Urban Affairs. 2010. pp. 18–48. 14 May 2012 रोजी मूळ पान (PDF) पासून संग्रहित. 5 January 2013 रोजी पाहिले.
- 1 2 "City's BRTS didn't enhance public transport usage". The Times of India. 5 January 2016. 12 January 2016 रोजी पाहिले.
- ↑ "Ahmedabad, Bus Rapid Transit system, Janmarg". United Nations Framework Convention on Climate Change. 7 January 2013 रोजी पाहिले.
- ↑ "Ahmedabad, Bus Rapid Transit system, Janmarg". United Nations Framework Convention on Climate Change. 7 January 2013 रोजी पाहिले.
- ↑ Goswami, Urmi (15 November 2012). "UN Climate Change Negotiations 2012: Ahmedabad's Bus Rapid Transit System to be showcased by United Nations". The Economic Times. Bennett, Coleman & Co. Ltd. 2 July 2013 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 5 January 2013 रोजी पाहिले.
- ↑ "About-Ahmedabad Janmarg Ltd". Ahmedabad BRTS. 5 March 2016 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 12 January 2016 रोजी पाहिले."About-Ahmedabad Janmarg Ltd".
- ↑ "About-Ahmedabad Janmarg Ltd". Ahmedabad BRTS. 5 March 2016 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 12 January 2016 रोजी पाहिले."About-Ahmedabad Janmarg Ltd".
- ↑ "Ahmedabad, India Wins 2010 Sustainable Transport Award". PRN Newswire. 10 January 2010. 5 January 2013 रोजी पाहिले.
- ↑ "Developed Ahmedabad impresses World Bank". Daily News and Analysis. Ahmedabad. DNA. 21 January 2010. 5 January 2013 रोजी पाहिले.
- ↑ "Ahmedabad Janmarg BRTS brings honour to Gujarat". Daily News and Analysis. Ahmedabad. DNA. 4 December 2009. 5 January 2013 रोजी पाहिले.
- ↑ "About-Ahmedabad Janmarg Ltd". Ahmedabad BRTS. 5 March 2016 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 12 January 2016 रोजी पाहिले."About-Ahmedabad Janmarg Ltd".
- ↑ "About-Ahmedabad Janmarg Ltd". Ahmedabad BRTS. 5 March 2016 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 12 January 2016 रोजी पाहिले."About-Ahmedabad Janmarg Ltd".
- ↑ "About-Ahmedabad Janmarg Ltd". Ahmedabad BRTS. 5 March 2016 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 12 January 2016 रोजी पाहिले."About-Ahmedabad Janmarg Ltd".
- ↑ "About-Ahmedabad Janmarg Ltd". Ahmedabad BRTS. 5 March 2016 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 12 January 2016 रोजी पाहिले."About-Ahmedabad Janmarg Ltd".
- ↑ "About-Ahmedabad Janmarg Ltd". Ahmedabad BRTS. 5 March 2016 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 12 January 2016 रोजी पाहिले."About-Ahmedabad Janmarg Ltd".
- ↑ "Ahmedabad, Bus Rapid Transit system, Janmarg". United Nations Framework Convention on Climate Change. 7 January 2013 रोजी पाहिले.
- ↑ John, Paul (1 January 2016). "In era of BRTS, users of public transport shrink". The Times of India. 12 January 2016 रोजी पाहिले.
- ↑ "BRTS takes up 35% of road space for just 1% of traffic". The Times of India. 2018-07-12 रोजी पाहिले.
- ↑ John, Paul (1 January 2016). "In era of BRTS, users of public transport shrink". The Times of India. 12 January 2016 रोजी पाहिले.John, Paul (1 January 2016).
- ↑ John, Paul (6 January 2016). "Clean fuel BRTS dream stolen by toxic diesel". The Times of India. 8 April 2016 रोजी पाहिले.
- ↑ John, Paul (1 January 2016). "In era of BRTS, users of public transport shrink". The Times of India. 12 January 2016 रोजी पाहिले.John, Paul (1 January 2016).
- ↑ John, Paul (4 January 2016). "Citizens choke in BRTS lanes". The Times of India. 12 January 2016 रोजी पाहिले.
- ↑ Dave, Ketan (8 April 2016). "People of Ahmedabad can vandalize BRTS anytime, says IB report". The Times of India. 8 April 2016 रोजी पाहिले.
- ↑ Rajput, Vipul (4 April 2015). "BRTS gridlocks Walled City roads". Ahmedabad Mirror. 12 January 2016 रोजी पाहिले.
- ↑ John, Paul (3 January 2016). "City rivals larger Delhi in BRTS jams". The Times of India. 12 January 2016 रोजी पाहिले.
- ↑ Tewari, Ankur (30 September 2014). "Chinese expert finds flaws in Ahmedabad BRTS". The Times of India. 12 January 2016 रोजी पाहिले.
- ↑ "Ahmedabad, Bus Rapid Transit system, Janmarg". United Nations Framework Convention on Climate Change. 7 January 2013 रोजी पाहिले.
- ↑ "Ahmedabad, Bus Rapid Transit system, Janmarg". United Nations Framework Convention on Climate Change. 7 January 2013 रोजी पाहिले.
- ↑ "Ahmedabad, Bus Rapid Transit system, Janmarg". United Nations Framework Convention on Climate Change. 7 January 2013 रोजी पाहिले.
- ↑ "Ahmedabad, Bus Rapid Transit system, Janmarg". United Nations Framework Convention on Climate Change. 7 January 2013 रोजी पाहिले.
- ↑ "2 Brothers Dead After Bus Runs Over Two-Wheeler In Ahmedabad". NDTV.com. 2021-09-16 रोजी पाहिले.
पुढील वाचन
[संपादन]- Patel, P. R.; Electricwala, Fatima (2020). "Accessibility of BRTS station in Ahmedabad city using GIS: A case study". Technologies for Sustainable Development (1st ed.). CRC Press. p. 6. doi:10.1201/9780429321573-18. ISBN 9780429321573. 29 June 2025 रोजी पाहिले.
- Narayanaswami, Sundaravalli (2019). "Chapter 2: Ahmedabad Bus Rapid Transit System". The New Age Urban Transportation Systems: Cases from Asian Economies, Volume I. Business Expert Press via The Case Centre. p. 81. 29 June 2025 रोजी पाहिले.
- Islam, Md Rabiul; Brussel, Mark; Grigolon, Anna; Munshi, Talat (2018). "Ridership and the Built-Form Indicators: A Study from Ahmedabad Janmarg Bus Rapid Transit System (BRTS)". Urban Science. MDPI. 2 (4): 95. Bibcode:2018UrbSc...2...95I. doi:10.3390/urbansci2040095.
- Kathuria, Ankit; Parida, Manoranjan; Sekhar, Ch. Ravi; Sharma, Anshuman (2016). "A Review of Bus Rapid Transit Implementation in India". Cogent Engineering. Taylor & Francis. 3 (1). doi:10.1080/23311916.2016.1241168. 29 June 2025 रोजी पाहिले.
- Arya, Meghal (2014). "Transporting People: Implementation of the BRTS in Ahmedabad". Inclusive Urbanization (1st ed.). Routledge. p. 9. doi:10.4324/9780203728307-10. ISBN 9780203728307. 29 June 2025 रोजी पाहिले.
- Mahadevia, Darshini; Joshi, Rutul; Datey, Abhijit (30 November 2013). "Ahmedabad's BRT System: A Sustainable Urban Transport Panacea?". Economic and Political Weekly. Economic and Political Weekly. 48 (48): 56–64. JSTOR 23528923. 29 June 2025 रोजी पाहिले.