अभिजात भाषा

अभिजात भाषा हा वैशिष्ट्यपूर्ण भाषेला भारत सरकारद्वारे दिला जाणारा एक दर्जा आहे. केंद्र सरकारने अभिजात भाषेचे निकष खालिलप्रमाणे ठरवलेले आहेत.

• भाषा प्राचीन आणि साहित्य श्रेष्ठ असावे.
• भाषेचे वय दीड ते अडीच हजार वर्षांचे असावे.
• भाषेला स्वतःचे स्वयंभूपण असावेत.
• प्राचीन भाषा आणि तिचे आधुनिक रूप यांचा गाभा कायम असावा.

हा दर्जा ज्या भाषांना दिला जातो त्या भाषेच्या सर्वांगीण विकासासाठी केंद्र सरकारकडून त्या-त्या राज्याला भरीव अनुदान मिळते.

अभिजात भाषांची यादी

भारत सरकारने आतापर्यंत

1. तमिळ,
2. संस्कृत,
3. तेलुगू,
4. कन्नड,
5. मल्याळम,
6. उडिया,

• मराठी,
• बंगाली,
• पाली,
• प्राकृत आणि
• आसामी

अशा ११ भाषांना हा अभिजात भाषेचा दर्जा दिला आहे.

मराठी भाषेसाठी प्रयत्न

मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा मिळण्यासाठी प्रयत्न सुरू होते. यासाठी महाराष्ट्र राज्य शासन तर्फे रंगनाथ पठारे यांच्या नेतृत्वाखाली एक समिती नेमून ५०० पानांचा अहवाल भारतीय केंद्र सरकारकडे सादर केला होता.

• ३ ऑक्टोबर २०२४ रोजी महाराष्ट्र राज्यातील विधानसभा निवडणुकीकरीता केंद्र सरकारने राज ठाकरेंच्या पुढाकाराने मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा देण्याचा निर्णय घेतला.

हे सुद्धा पहा

• राजभाषा