साबूदाणा

साबुदाणे वडे

साबुदाणा

साबूदाणा एक खाद्य पदार्थ आहे. तो छोट्या मोत्यांप्रमाणे पांढरा आणि गोल असतो. तो सॅगो पाम (Sago) नावाच्या झाडाच्या खोडातून निघणाऱ्या चिकापासून बनतो. शिजवल्यावर तो थोडा पारदर्शक व नरम बनतो. भारतात याचा वापर पापड, खीर तसेच खिचडी अथवा उसळ बनवण्यासाठी करतात.

भारतात साबूदाण्याचे उत्पादन प्रथम तमिळनाडू मधील सेलम येथे झाले आणि इ.स. १९४३-४४ च्या आसपास भारतात याचे उत्पादन कुटीर उद्योगाच्या स्वरूपात सुरू झाले. यात प्रथम टॅपिओका (Tapioca) या वनस्पतीच्या मुळांपासून दूध काढतात आणि ते घट्ट झाल्यावर त्यापासून छोट्या छोट्या गोळ्या बनवतात.

सांस्कृतिक महत्त्व

महाराष्ट्रातील बहुसंख्य भागात साबुदाण्यापासून बनविलेले खाद्यपदार्थ उपवासासाठी मान्य आहेत.

लागवडीची पद्धत

टॅपिओका हा एक प्रकारचा कंद असतो.तो साबुदाण्याचे झाडास खाली जमीनीत लागतो.साबुदाण्याचे झाडाचे लागवडीस जास्त भारी नसलेली पण नरम व भुसभुशीत,हलकी मुरमाड पाण्याचा योग्य निचरा होणारी जमीन हवी. साबुदाण्याच्या झाडाच्या दांडीचे सुमारे ६-६ इंच लांबीचे तुकडे करून व ते ३-३ इंच जमीनीत व तेवढेच वर ठेउन याची लागवड केली जाते. या झाडास मग कंद धरतात. याची लागवड साधारणतः जुन-जुलै महिन्यात करतात. दोन झाडांमधेएल अंतर ९०x९० सें.मीटर ठेवतात.

याचे वेगवेगळे वाण आहेत.