पूर्ण संख्या

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
पूर्णांकांचा संच दर्शवण्यासाठी वापरले जाणारे चिन्ह.

पूर्ण संख्या किंवा पूर्णांक[१] (इंग्लिश: Integer, इंटिजर) म्हणजे नैसर्गिक संख्या (शून्यासह) (म्हणजे ०, १, २, ३, ४, ...), तसेच शून्याखेरीज अन्य नैसर्गिक संख्यांची ऋणरूपे [श १] (म्हणजे −१, −२, −३, ..) या संख्यांना उद्देशून वापरली जाणारी संज्ञा होय. या संख्या पूर्ण एककात व्यक्त करता येतात - म्हणजेच त्या कोणत्याही अपूर्णांकाशिवाय किंवा दशांशचिन्हाशिवाय मांडता येतात. उदाहरणार्थ, २१, ४ व −२०४८ या पूर्ण संख्या होत; मात्र ९.७५, ५/ या पूर्ण संख्या नव्हेत.

या संख्या वास्तव संख्यांचा[श २] उपसंच [श ३] असून {..., −२, −१, ०, १, २, ...} या संचात बसू शकतात. पूर्णांक संख्यांचा संच ठळक टायपातल्या Z या रोमन वर्णाक्षराने (किंवा ब्लॅकबोर्ड ठळक टायपातल्या \mathbb{Z}, युनिकोड U+2124 ), दर्शवतात. "अंक" या अर्थाच्या जर्मन भाषेतल्या "त्सालन" (जर्मन: Zahlen) या शब्दातील "झेड" अक्षरावरून हे चिन्ह आले आहे.

पारिभाषिक शब्द[संपादन]

  1. ऋणरूप (इंग्लिश: Negative, निगेटिव्ह). एखाद्या संख्येचे ऋणचिन्हाने युक्त असे रूप.
  2. वास्तव संख्या (इंग्लिश: Real number, रियल नंबर)
  3. उपसंच (इंग्लिश: Subset, उपसंच). एखाद्या संचाचा काही भाग.

संदर्भ व नोंदी[संपादन]

  1. गणितशास्त्र परिभाषा कोश. भाषा संचालनालय, महाराष्ट्र शासन, मुंबई, पृ. १२८. (मराठी मजकूर) 


Wiki letter w.svg
कृपया या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.