इंग्रजी-मराठी पारिभाषिक संज्ञा

शीघ्रसंदर्भ
A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z

विशिष्ट ज्ञान शाखेच्या संदर्भात खास अर्थाने वापरलेल्या शब्दास 'पारिभाषिक शब्द' असे म्हणतात. कोणत्याही भाषेतील शब्दसमुच्चयाचे 'सामान्य शब्द' आणि 'पारिभाषिक शब्द' असे दोन प्रकारात वर्गीकरण करता येईल.

सामान्यतः 'सामान्य शब्द' हे सर्वसाधारण व्यवहारात वापरले जातात. 'पारिभाषिक शब्द' मर्यादित क्षेत्रासाठी. उदाहरणार्थ 'तत्सम' हा शब्द मराठीत सर्व सामान्यपणे जेव्हा वापरतात तेंव्हा त्याचा अर्थ 'त्या सारखे (त्या श्रेणीतले)' असा होतो.

तर मराठी व्याकरण व शुद्धलेखनाच्या बाबतीत 'तत्सम' या शब्दाचा अर्थ संस्कृत भाषेतून जसेच्या तसे -अपभ्रंश नसलेले- बदल न होता आलेले शब्द असा होतो. पहा:पारिभाषिक शब्दांची एक शीघ्र संदर्भसूची

पारिभाषिक शब्दांची गरज

जागतिक स्तरावर विस्तारित होणाऱ्या ज्ञानशाखा, तंत्रज्ञानात वेगाने होणारे बदल तसेच माहितीक्षेत्रातील क्रांतीमुळे सर्वच भाषांना विशिष्ट अर्थ अभिप्रेत करणाऱ्या 'पारिभाषिक शब्दांची' मोठ्या प्रमाणावर गरज भासू लागलेली आहे. वापरातील बोलीभाषांच्या शब्दभांडारांच्या मर्यादांमुळे सर्वच भाषांना विविध पुरातन भाषांतील शब्दभांडाराचा आधार घेऊन नवीन शब्द बनवण्याची गरज भासत आहे. इंग्रजी पारिभाषिक शब्द बनवण्यासाठी लॅटिन, ग्रीक व युरोपातील अर्वाचीन वा अतिप्राचीन भाषांचा आधार घेते तर भारतीय भाषा मुख्यत्वे संस्कृत भाषेच्या समृद्ध शब्दभांडाराचा आधार घेतात.

भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, प्राणिविज्ञान, तत्त्वज्ञान,गणित,अभियांत्रिकी,विधी,वाणिज्य, अर्थशास्त्र,मनोविज्ञान,भूगोल अशा अनेक ज्ञान-विज्ञान शाखांमध्ये विशिष्ट व्याख्येस न्याय देणाऱ्या असंख्य शब्दांची गरज भासते.

भारतीय भाषेपासून पारिभाषिक शब्द बनवता आला नाही तर इंग्रजी व इतर भाषेतील अनोळखी शब्दाची उसनवारी करावी लागते. असा इतर भाषेतील शब्द कालांतराने मातृभाषेत 'बेमालूम'पणे मिसळून जातो व त्याचा अर्थ सांगावा लागत नाही. .

सामान्य मराठी वाचकांच्या सोयीसाठी

सध्या विकिपीडिया सारखा मुक्त ज्ञानकोश मराठीत निर्माण करताना योग्य शब्द मिळवणे ही एक प्रमुख व प्राथमिक गरज आहे. मराठी पारिभाषिक शब्दांचे कोश शासनदरबारी, तसेच वाचनालयांमध्ये उपलब्ध असले तरी ते छोट्या पुस्तकाच्या दुकानात सहजासहजी मिळत नाहीत. त्यामुळे असे नवे शब्द शोधणे, तयार करणे, वापरणे, रुळवणे इत्यादी सर्व जबाबदारी महाजाल(internet) वापरणाऱ्या सर्व सामान्य मराठी नागरिकांसच बजावावी लागणार आहे.

या हेतूने सर्वसामान्य मराठी वाचकाच्या सोयीसाठी इंग्रजी, मराठी, संस्कृत भाषेतील इंटरनेट वर सहज उपलब्ध असलेले विविध संदर्भ या लेखात इथे दिले आहेत. तसेच जरूर ते शब्द तातडीने मिळवण्याकरिता इथे शीघ्रसंदर्भ पाहता येईल.

शब्द कसे निवडावे

• मिलिंद भांडारकर लिहितात..."शब्द वापरूनच प्रचलित होतात. अवघ्या साठ वर्षांपूर्वी मराठीत मेयर, चेक, ट्रेझरर या इंग्रजी शब्दांना प्रतिशब्द नव्हते. आज आपण महापौर, धनादेश, कोषाध्यक्ष हे शब्द सर्रास वापरतो. प्रयत्‍न केल्यास आपल्यालाही तांत्रिक संकल्पनांसाठी सोपे शब्द का तयार करता येणार नाहीत ?"

• भाषा इंडिया संकेत स्थळाला दिलेल्या मुलाखतीत ज्येष्ठ संपादक कै.श्री.पु. भागवत म्हणतात ""शब्दाला प्रतिशब्द काढू नये. एक शब्द निवडून त्याला एकापेक्षा अधिक शब्द काढावे. मूळ शब्दाला सर्वांत जवळ जाणारा आणि सोपा शब्द निवडावा. जो शब्द रुळेल तो प्रमाण म्हणून घ्यावा. मराठीमध्ये रुळलेले काही इंग्रजी शब्द तसेच ठेवा. पुढे वाचा

हेसुद्धा पाहा

शीघ्र संदर्भ,बाह्य दुवे, मराठी-इंग्रजी पारिभाषिक संज्ञा

पारिभाषिक संज्ञा व मराठी विक्शनरी

येथे नमूद केलेल्या संज्ञाच सध्या शीघ्र संदर्भाकरिता उपलब्ध आहेत. तसेच या संज्ञा मराठी विक्शनरी प्रकल्पावर अपेक्षित आहेत. टप्याटप्याने येथील सर्व माहिती मराठी विक्शनरीवर स्थानांतरित केली जाईल. परंतु मराठी विक्शनरीची मांडणी अद्याप आखणीपटावरच असल्यामुळे वाचकांनी सध्या हा लेखच प्रमाण मानावा.

शीघ्र संदर्भ

A - B - C - D - E - F - G

H - I - J - K - L - M - N

O - P - Q - R - S - T - U

V - W - X - Y - Z

---

---

पारिभाषिक संज्ञा मुळाक्षर A ते G

A - B - C - D - E - F - G

मुळाक्षर A

वर

Access	प्रवेश, पोहोच, शिरकाव	Accessory (Accessories)	उपसाधन (उपसाधने)	Act	क्रिया	Action	क्रियमान, कृत्य
Activate	सक्रिय करणे	Active	सक्रिय, क्रियाशील	Activity	सक्रियता
Add	मिळविणे, भर घालणे, जोडणे, बेरीज करणे, वाढविणे, समावेश करणे, समाविष्ट करणे, सामावून घेणे	Addition	भर, बेरीज, वाढ	Additional	अधिकचा, जास्तीचा	Additive	भरीचा
Add-on	भरतीचे	Advanced	प्रगत	Advertise	जाहिरात, विज्ञापन
Aerospace	१. पृथीवरच्या वातावरणासंबंधी आणि त्या पलीकडच्या अंतराळासंबंधी. २.विमानोड्डाणाच्या तंत्रासंबंधी	Aerospace Maintenance & Regeneration Group	विमानाच्या उड्डाणमार्गाची देखरेख आणि व्यवस्थापन करणारे.
Aggregate	गोळाबेरीज	Aggregator	संचयक
Album	संचयिका	Allocate	नेमणे	Allocation	नेमणूक	Alphabet	मुळाक्षर
Alphabetic	अक्षरी	Alphabetical	अकारविल्हे	Alphanumeric	अक्षरांकी	Alternative	पर्यायी
Amoeboid Shape	अनियमित आकार
Analysis	विश्लेषण	Analytics	विश्लेषके	Animation	संचेतन	Animator	संचेतक
(To) Announce	घोषित करणे, घोषणा-निवेदन करणे	Announcement	घोषणा, उद्घोषणा, निवेदन, जहिरात, प्रसिद्ध करणे	Antivirus	विषाणूरोधक
Apical Placentation	अग्रीय (टोकाची) वार-रचना	Appendix	परिशिष्ट	Apply	लावणे, अर्ज करणे, प्रयोग करणे	Application	प्रयोग, वापर, अर्ज, आवेदनपत्र, मलमपट्टी, अवधान, लक्ष	Approval	अनुमोदन
Aquatic	जलीय, जलचर
Archives	लेखागार	Archival	लेखसंचायक	Area	क्षेत्र, क्षेत्रफळ, प्रदेश, विस्तार, विभाग	Area Code	विभागसंकेतक
Arithmetic	अंकगणित	Arrangement	आयोजना, व्यवस्था, मांडामांड, मांडणी, विन्यास, रचना, तजवीज, इंतजाम, बस्तान, समेट, बनावट	Article	लेख
At	मध्ये, नजीक,(या)कडे, (इतक्या) वाजता, (अमुक)वेळी, (या) ठिकाणी, स्थिती	Attach	संलग्न,जोडा	Attachment	संलग्नता, बांधणी, जोडणी, जप्ती, प्रेम, जिव्हाळा, अनुरक्ती, अनुराग, सक्ती	Attribute	विशेष गुणधर्म
Automate	स्वयंचलित करणे	Automatic	स्वयंचलित	Auxiliary	साहाय्यकारी
Available	उपलब्ध	Average	सरासरी
Axial Placentation	अक्षीय वार-रचना	Axis	अक्ष

---

---

मुळाक्षर B

वर

Back-slash	अपच्छेद (अप म्हणजे मागे)	Backspace	अपदिक् (अप म्हणजे मागे)	Background	पार्श्वभूमी	Back up	अनुप्रत
Bank	पतपेढी	Banner	फलक	Bandwidth	वहन क्षमता	Bar	पट्टी, दंड, वडी
Bar Code	दंडसंकेत	Base-address	मुक्कामाचा पत्ता, तळ-पत्ता (मूळ-पत्ता)	Basel Placentation	तलीय (तळाची) वार-रचना
Beta	ग्रीक वर्णमालेतील दुसरे मुळाक्षर	Beta Version	असिद्द आवृत्ती,अपूर्ण आवृत्ती
Binary	द्विमान	Biology	जीवशास्त्र
Blood Bank	रक्तपेढी	Blog Blogroll)	जालपत्रिका, अनुदिनी	Blogger	जालपत्रलेखक	Blog Post	जालपत्रिकासूची, जालपत्रसूची
Blogosphere	जालपत्रिकाविश्व, अनुदिनीविश्व,ब्लॉगजगत	Blue Tooth	नीलदंत
Bold	ठळक	Bookmark	वाचनखूण, पृष्ठचिन्ह, पृष्ठनिशाण	Bot	सांगकाम्या	Botanical	वनस्पतिशास्त्रविषयक, वनस्पतीय, वानस्पतीक
Botanical garden	वनस्पतीय उद्यान, वानस्पतीक उद्यान	Botany	वनस्पतिशास्त्र	Box	पेटी, डब्बा
Broad band	विस्तारीत वहन	Browse	चाळणे (करमणुकीकरिता वाचणे), विचरण, विचरणे	Browser	न्याहाळक, विचरक
Budget	अर्थसंकल्प	Buffet	स्वयंभोजन, स्वभोज	Bug	कीडा	Button	कळ
Buzz	गुणगुण, गुंजन, गुंजारव

---

---

मुळाक्षर C

$Insert formula here$

वर

Cache	संचय, संचित, साठा,स्मृतीसाठा, साठवणी	(To) Call up	पाचारण करणे, पाचारणे	Camera	चित्रग्राहक	Cancellation	रद्दीकरण
Carbohydrates	कर्बोदके	Carbon gas	कर्बवायू	Card	पत्र, पत्रक, पत्रिका	Career	व्यवसाय, कारकीर्द
Cassette	ध्वनिमुद्रिका, ध्वनिफीत	Category	वर्ग, श्रेणी,प्रवर्ग, गट
Cell	पेशी, विद्युतघट	Center	मध्य, केंद्र	Central or Free Placentation	केंद्रीय किंवा मुक्त वार-रचना	Central Processing Unit (CPU)	केंद्रीय प्रक्रीयक <केंद्रीय कार्यकारी एकक>
Chat	गप्पा	Chatroom	गप्पाकक्ष	Character	वर्ण, चारित्र्य	Character Set	वर्णमाला
Change	बदल	Charge	भार	(To) Check mail	संदेश तपासणे	Cheque	धनादेश
Circuit (Circuitry)	मंडल (परिमंडल, परिपथ)	Circumference	परिघ, घेरा, परिधि, वेढा	Circumflex	स्वरितचिन्ह (^), स्वरितचिन्ह असलेला
Classification	वर्गीकरण	Click	टिचकी, कळ	Clockwise	दक्षिणावर्त, घड्याळाप्रमाणे डावीकडून उजवीकडे जाणारा	Clone	प्रतिकृती, प्रतिरूप
Code (Coding)	संकेत (संकेतन)	Colon	विसर्ग	Colour / Color	रंग	Content management system	मजकूर व्यवस्थापन प्रणाली
Continental	खंडाचा, खंडविषयक	Continental Drift	खंडीय प्रवाहन, खंडीय हालचाल	Contribution	योगदान
Comma	स्वल्पविराम	Comment	अभिप्राय, टिप्पणी	Community	समूह, समुदाय, गट, मंडळ	Compact Disc (CD)	चकती
Compatible (Compatibility)	अनुरूप, सुसंगत (अनुरूपता, सुसंगती)	Compile (Compiler)	संकलन (संकलक)	Complex	क्लिष्ट, जटिल	Complex {Architecture}	संकुल {वास्तुविषयक}
Compose message	संदेश तयार करा, संदेश बनवा, संदेश लिहा	Composer	रचनाकार, रचयिता	Compound	संयुक्त, संयुग, कुंपण	Comprehensive	व्यापक
Computer	संगणक	Configure (Configuration)	एकत्र जुळवणे, एकत्र मांडणी करणे, बाह्यस्वरूप, आकार, (<स्वरूपण>)	(To) Confirm	खात्री करणे, निश्चिती करणे	Confirmatory email	निश्चितक विपत्र
Confirmatory Test	निश्चितक परिक्षा	Connect	जोडणे	Console	सांत्वन, समाधान	Constant	स्थिरांक, स्थिर , अचल
Contact	संपर्क	Content	<भरवण>, मजकुर	Continent	खंड	Control	नियंत्रण
Control	नियंत्रण	Control key	नियंत्रक कळ, नियामक कळ	Convention	परंपरा, रूढी, पद्धत	Conversion	परिवर्तन, बदल
Cookie	स्मृतिशेष	Coordinates	गुणक, अंश (रेखांश, अक्षांश)	Copy	प्रत, नक्कल	Copyright	प्रताधिकार
Core memory	<गाभास्मृति, मध्यस्मृति, अंतःस्मृती>, केंद्रीय स्मृती	Count	संख्या, मोजणे, गणना	Cousin	मातृक किंवा पैतृक नातेभावंड, नातेभावंड
(To) Crack	छेदन, छेदणे	Cracker	छेदक	Crawl	रांगणे	Credit Card	पतपत्र
Cross-reference	उलट संदर्भ	Cryptogams	अपुष्प वनस्पती
Culture (Cultural Heritage)	संस्कृती (सांस्कृतिक वारसा)	Current	प्रचलित (विशेषण म्हणून), प्रवाह (नाम म्हणून)	Cursor	बाण, निर्देशक, (परीनिर्देशक)	Customer Support Executive	कार्यकारी ग्राहक मदतनीस
(To) Cut	कापणे
Cycle	चक्र, दुचाकी

---

---

मुळाक्षर D

वर

Dance	नृत्य	Dark	गडद	Datum (Data)	विदित, आरंभिक माहिती	Database	विदितागार, माहिती-तळ, (Data साठी आणखीन चांगला शब्द शोधता येईल.)
Debuging	कीडविमोचन	Decimal (Decimal Point)	दशमान (दशांश)	Decode (Decoding)	संकेत उकलन	Default	स्वयंचलित (संगणकासंदर्भात), अध्याऋत, अभावात्मक
Definition	व्याख्या	(To) Degenerate	अवनति होणे, र्‍हास होणे, अधोगतीला जाणे, अधःपतन, बिघडणे, निकृष्ट बनणे	Design	आखणी	Desk	पट
Detailed	सविस्तर	Developer	रचयिता, बनवणारा, तयार करणारा
Diagram	आकृती	Dicky (in car)	सामानवाहक, सामानाचा मागचा कप्पा
Digit	अंक	Digital	अंकिक	Digital Camera	अंकीक चित्रग्राहक
Digital Versatile Disc (DVD)	अंकिक बहुविध चकती (अंबच)	Digital Video Disc (DVD)	अंकिक चित्रिय चकती (अंचिच)	Digital Versatile / Video Disc Recordable (DVDR)	अंकिक बहुविध नोंदक चकती (अंबनोंच),अंकिक चित्रिय नोंदक चकती (अंचिनोंच)	Digital Versatile / Video Disc ReWritable (DVDRW)	अंकिक बहुविध पुनर्नोंदक चकती (अंबपुर्नोंच), अंकिक चित्रिय पुनर्नोंदक चकती (अंचिपुर्नोंच)
Directory	मार्गदर्शिका, निर्देशिका	Disable	बंद करणे, अक्षम	Disambiguation (Disambiguity)	निसंदग्धीकरण (निसंदग्धता)	Disc/k	चकती, तबकडी, बिंब, मंडल (उदा. solar disc => सूर्यबिंब)
Display (To Display)	प्रदर्शन (प्रदर्शित करणे), दाखवणे, देखावा, प्रकटन, प्रकटक, प्रदर्शक	Distortion	विरूपण, विपर्यास, विकृती
Document	दस्तऐवज	Domain	क्षेत्र, कार्यक्षेत्र, विचारक्षेत्र	Domain Name System	क्षेत्रनामप्रणाली	(To) Download	उतरवणे
Draft	मसुदा	Drag and Drop	ओढून टाका	Drill	गिरमिट	Drift	ओढ, खेच, प्रवाहाबरोबर वाहत जाणे
(To)Drive	चालविणे, चलन
Download	उतरवणे, उतरवून घेणे
Dynamo	विद्युत जनित्र

---

---

मुळाक्षर E

वर

Ecologist	पर्यावरणशास्त्रज्ञ, पर्यावरणतज्ञ, पर्यावरण अभ्यासक	Ecology	परिस्थितीकी, पर्यावरणशास्त्र	Eco friendly	परिमित्रक, परिमित्रतेने	e-commerce	संगणकीकृत वाणिज्य
Edit (Editor)	संपादन (संपादक)
Elimentary	सुलभ, सोपे, प्राथमिक स्वरुपाचे, आरंभिक	Elements	मूलद्रव्ये, मुलतत्वे, सूक्ष्मघटक, पंचमहाभूते
Email	संदेश, विरोप, विपत्र	Emoticon	भावना, भावचिन्हे	Emphasis	जोर	Employer	नियोक्ता
Enable	चालू करणे, सक्रिय करणे, कार्यक्षम करणे	Encode (Encoding)	संकेत स्वरूपण, संकेतात रुपांतर करणे (संकेत रूपांतरण)	Encoded	सांकेतिक	Enter (Entry)	प्रवेश करणॅ (प्रवेश)
Equal	बरोबर, समान	Equilibrium	समतोल, समतुलना	Equilibrium Constant	संतुलन स्थिरांक
Erase	खोडणे	Error	त्रुटी/त्रुटी, चुक,चुका
Escape(Esc key)	विमोचन, सुटका, निसटणे, पसार, पळवाट, पळून जाणे, गच्छंती, कूच, झुकांडी देणे, झुगारा, बहिर्गमन, निभणे, निभाव (विमोचन कळ, बहिर्गमन कळ, बहिर्गामी कळ)
Et Cetera, etc	वगैरे, इत्यादी
Exchange	विनिमय	Exit	बाहेर	Expected	अपेक्षित	Explore	शोध घेणे
Export	निर्यात	Express (1)	व्यक्त करणे	Express (2)	जलदगती गाडी, द्रुतगती गाडी,किंवा नुसतेच जलदगती, द्रुतगती किंवा त्वरा	Express way	द्रुतगती मार्ग
Extension	विस्तार	External (External Link)	बाह्य (बाह्य दुवा)

---

---

| Environment || वातावरण

मुळाक्षर F

वर

Facility	सुविधा	FAQ	नेहमी विचारलेले(विचारले जाणारे?) प्रश्न	Fatal	घातक
Feature	विशेषता	Feed	ग्रहण (subscription च्या संदर्भात)भरण, पोषण, पुरवणे, पुरवठा	Feedback	पुनर्भरण,प्रतिसाद	Fetch	आणणे, जाऊन आणणे
Fibre Optics	तंतुप्रकाशक	File	प्रक्रमिका, नस्ती (शासकीय शब्द), संचिका	Filter	गाळणयंत्र, गाळणे, चाळून घेणे	Filterpaper	गाळणकागद
Find	शोधणे	Finder	शोधक, शोधकर्ता	Firewall	जहालकवच
Flag	ध्वज, झेंडा, निशाण	Floppy	चुंबकचकती
Folder	धारिका, संचयिका	Font	टंक, छाप, वळण	Form (Format)	रूप (स्वरूप)	Forum	चर्चापीठ
Forward	अग्रप्रेषण, पुढारलेला, पुढे
Frame	चौकट	Free or Central Placentation	मुक्त किंवा केंद्रीय वार-रचना
To Fuse (Electric Fuse)	सांधणे, वितळणे (वितळक)

---

---

मुळाक्षर G

वर

---

---

मुळाक्षर H N

H - I - J - K - L - M - N

मुळाक्षर H

वर

Gadget	साधन, कळ, यंत्रसाधन	Gap	खंड	Garbage	कचरा	Gate	फाटक
Get	मिळवणे, प्राप्त करणे	Gene	जनुक
Glyph	लिपीचिन्ह
Goto	...च्याकडे जाणे, ...कडे जा
Grade	श्रेणी	Grammar	व्याकरण	Graphical	प्रतिमांवर आधारित	Group	समूह, गट(जीवशास्त्रीय संदर्भात), मंडळ, समुदाय
Gulf	आखात
GUI	चिञस्वरूप आज्ञाफलक
(To) hack	कब्जा करणे	Hacker	कब्जक, कब्जेदार, कब्जा करणारा	Handshake	हस्तांदोलन	Hangar	विमानगृह
Hanger	टांगणी, अडकवणी	Hard-disk	स्थिर-चक्रिका	Hardware	यंत्रांकन (यंत्रांकित भाग), जड भाग / सामान, धातुयुक्त भाग / सामान
Header	शीर्षक	Helicopter	चक्रपाख	Help	मदत, साहाय्य	Herb	नाजूक वनस्पती
Heritage	वारसा
Hexadecimal	षोडषमान
(To) Highlight	चमकवणे, परिप्रकाशणे	High speed	जलदगती, तीव्रगती	History	इतिहास	Hit	आघात, टोला, लाभ
Home	घर, गृह	Home-Page	मुख्यपृष्ठ	Host	आयोजक, यजमान
Hydra	जलव्याल	Hydried	उदिद	Hydrocarbon	उत्कर्ब	Hydroelectric	जलविद्युतीय
Hydrogen (gas)	उद्जन (वायू)	Hydrosatic	जलस्थैतिक, द्रवस्थैतिक	Hydrostatic Equilibrium	द्रवस्थैतिक संतुलन	Hydroxide	उत्प्राणिद
Hyperbola (Hyperbolic)	अपास्त (अपास्तिक)	Hyperbole	अतिशयोक्ती	Hyperlink	अतिदुवा	Hypertext	अतिसंहिता
Hypertext Markup Language (HTML)	अतिसंहिता अंकनभाषा	Hypertext Transfer Protocol (HTTP)	अतिसंहिता स्थानांतरण शिष्टाचार	Hypoyhesis	गृहीतक

---

---

मुळाक्षर I

वर

Ice-cream	शीतलक	Icon	चिह्न, प्रतीक
Idol	आदर्श
(To) ignore	दुर्लक्षित करणे	Ignore list	दुर्लक्षित सूची
Image	चित्र	Image Stabilization	चित्र-स्थिरीकरण	Image Stabilizer	चित्र-स्थिरक	Import	आयात
Improvement	सुधारणा
Inbox	आलेले संदेश	Index	समास	Index (Index Key)	सूची, अनुक्रमणिका	Information	माहिती
Input	निवेश	(To) Insert	समावेश करणे, अंतर्भूत करणे Illusion ||	(To) Install, Installation	उभारणे, उभारणी	Instruction	सूचना
Instruction Sign	सूचकचिन्ह	Interface	आंतरपीठ	Internet	आंतरजाल	Internet Protocol Address (IP Address)	आंतरजाल शिष्टाचार पत्ता
Internet Service Provider (ISP)	आंतरजाल सेवा पुरवठादार	Internet Speed Tester	आंतरजाल वेग परीक्षक	Interruption (To Interrupt)	अडथळा, खंड (खंडित करणे)	Interval	मध्यंतर
Intranet	आंतरिकजाल
(To) Impress	प्रभावित करणे, छाप पाडणे
Italics	तिरके	Item	नग	illusion	gairsamaj Impress----a मुळाक्षर J वर Join जोडणे, सदस्य बनणे, सामील होणे मुळाक्षर K वर Key कळ Keyboard कळपटल, कळपट, कळफलक, कळसंच, कुंजीपटल, कुंजीपट, कुंजीफलक Kill समाप्त करणे मुळाक्षर L वर Label संदर्भनामे, नामपत्र, खूणचिठ्ठी Lane मार्गिका, गल्ली, बोळ Language भाषा Laptop उरुसंगणक Latitude अक्षांश Layer स्तर, थर Layout आरेखन liability दायित्व, जबाबदारि Light प्रकाश Linear रेषीय Link दुवा List यादी, सुची Literature साहित्य Local स्थानिक, स्थानीय Local Area Network (LAN) स्थानीय क्षेत्र जालक (स्थाजा) location जागा, स्थान Logarithm (घातांकन) Login प्रवेश, आगमन Logo बोधचिन्ह Log Out गमन, निर्गमन, बहिर्गमन Longitude रेखांश Loss तोटा, हानी Loudspeaker ध्वनिक्षेपक, पोंगा, कर्णा, ध्वनिविस्तारक Lower case छोटे अक्षर, लघुरूप Luminiscence प्रकाशमानता, आभा Luminosity तेजस्विता Luminous प्रकाशमान, तेजस्वी मुळाक्षर M वर Magnet(Magnetic) चुंबक (चुंबकीय) Magnitude परिमाण, परिमिती, प्रत, आकार, आवाका Mail टपाल Mailing-list टपालाची यादी (टपालयादी) Maintenance निर्वाह, परिरक्षण, योगक्षेम Manager(Management) व्यवस्थापक(व्यवस्थापन) Mall महाभांडार, महाबाजार Map मानचित्र, नकाशा Marginal Placentation उपांतिक (कडेची) वार-रचना Markup अंकन Margin समास Mass वस्तुमान Mayor महापौर Medium मध्यम, माध्यम Memory स्मृती Membership सदस्यत्व, सदस्यता (To) Mention नमूद करणे, उल्लेख करणे Menu यादी, सूची Message संदेश Messenger निरोप्या, दूत Migration स्थानांतरण Mirror-site प्रतिस्थळ, (प्रतिबिंब स्थळ) Mobile (phone) भ्रमणध्वनी Moderator नियामक Modem (आरोहावरोहक)(मोडेम) Monitor Screen प्रदर्शक, दर्शकपट, दर्शकपटल Mouse मूषक Mouse pointer मूषकबाण Movie चित्रपट मुळाक्षर N वर Nature निसर्ग Natural नैसर्गिक Navigation जालपर्यटन Necessary आवश्यक Netiquette जालशिष्टाचार Netizen जालवासी Network जालक, जालविस्तार, उद्योगाचे पसरलेले जाळे Newsgroup वृत्तसमूह, बातमी-समूह, वार्तासमूह Newsreader वृत्तवाचक, वाचक, बातमी-वाचक, वार्तावाचक Node (रोपट्याचा) डोळा, गुडघ्याची सूज, गाठ Norms प्रमाणके Note नोंदविणे, नोंद Nucleus केंद्रक (पेशीकेंद्रक, अणुकेंद्रक) मुळाक्षर O-U O - P - Q - R - S - T - U मुळाक्षर O वर Offline अनुपलब्ध Online उपलब्ध, जालसंपर्कीत Online Shopping जालखरेदी, जालीय खरेदी Online Store जालभांडार, जालदुकान, जालीय दुकान Opacity अपारदर्शकता Opaque अपारदर्शक Open Content मुक्त मजकूर Open Source मुक्त स्रोत Operator संचालक, यंत्रचालक Operating System संचालन प्रणाली, कार्यप्रणाली(वापरप्रणाली) Optical Illusion दृष्टीभ्रम Opinion मत Option पर्याय, विकल्प Output उत्पादिते, उत्पादन, उत्पादन केलेला माल Owner (for groups and communities) मालक, चालक, संचालक oxygen (gas) प्राणवायू मुळाक्षर P वर Paper कागद, लिखित किंवा छापील कागदपत्रं, प्रश्नपत्रिका, वर्तमानपत्र, तज्ञांपुढे वाचायचा प्रबंध Paragraph परिच्छेद Parameter मानक, परिमाण Parital Placentation भित्तीय किंवा परिघीय वार-रचना Password संकेतशब्दपरवलीचा शब्द (कूटशब्द) Passport पारपत्र Paste डकवणे, चिकटवणे Pause (music, video etc.) विराम, विश्राम Pay Load अधिदानभार Permalink स्थिरदुवा, स्थायी दुवा Person व्यक्ती Pest कीड Phanerogams सपुष्प वनस्पती Photograph छायाचित्र, प्रकाशचित्र Photography छायाचित्रण, प्रकाशचित्रण Picture चित्र Ping पाचारण करणे, पाचारणे Placenta वार, गर्भवेष्टन Placentation (in plants - Axial, Parietal, Basal, Apical, Marginal, Free or Central) वार-रचना (वनस्पतींमध्ये - अक्षीय, भित्तीय किंवा परिघीय, तलीय(तळाची), अग्रीय(टोकाची), उपांतिक (कडेची), मुक्त किंवा केंद्रीत) Play (music, video etc.) चालू करा, सुरूवात Play नाटक, चित्रपटाचा खेळ Pliers पक्कड Plug-in (for computer) जोडणी Pop-up प्रकटन, उघडणे, प्रकटक Pop-up window प्रकटक खिडकी Port बंदर Portal प्रवेशद्वार Post (To Post) टपाल, डाक (टपाल पाठविणे, पाठविणे) Preferences आवड, पसंती Preview पूर्वावलोकन, झलक दाखवणे Print मुद्रण, छापणे Priority अग्रक्रम, प्राधान्य Processor प्रक्रियक Program कार्यक्रम, संगणक प्रणाली (आज्ञावली) Profile माहिती, रुपरेखा, रुपरेषा Project प्रकल्प Protocol शिष्टाचार Proxy प्रतिनिधी Pseudopodia / Pseudopodium छद्मपाद Public Domain सार्वजनिक मुळाक्षर Q वर Quality गुणवत्ता Quick शीघ्र Quick reference शीघ्र संदर्भ Quick time plug-in जलदगती जोडणी Queue रांग मुळाक्षर R वर Reader वाचक Reference संदर्भ Regeneration निर्मिती, पुनर्निर्मिती, पुन्हा उत्पन्न करणे / होणे Related निगडित Relative नातलग / सापेक्ष Relativity सापेक्षता Relevance औचित्य Relevant संबंधित, प्रस्तुत, तदनुषंगिक, समयोचित, सुसंबद्ध, निगडित Reminder स्मरणिका, स्मरणक Remote Control (for TV etc.) दूरनियंत्रक Remote Sensing दूरसंवेदन, दूरसंवेदनशील Rename नाव बदलणे Report अहवाल Reply प्रत्युत्तर, उत्तर Request विनंती Result निकाल Resource (Resources) स्त्रोत Revenue महसूल Review समीक्षा, परिक्षण, आढावा, पुनरावलोकन, समालोचन, तपासणी, आलोचना Revision उजळणी, फेरतपासणी, सुधारीत आवृत्ती, पुनरावृत्ती Router पथदर्शक, वाटाड्या RSS अत्यधिक सरल प्रकाशन Registrar Deputy Registrar उपकुलसचिव, मुळाक्षर S वर Saint संत Save जतन करणे, वाचवणे Save as या नावाने जतन करा Scanned Image चित्रप्रत Scanning विद्युतचुंबकीय आरेखन Scrap चिठोरा Scrap Book चिठोरेवही Screen प्रदर्शक, दर्शकपट, दर्शकपटल, पडदा Screenshot चित्रवेध Script (Computer Script) लिपी (आज्ञावली) Search engine शोधयंत्र Security सुरक्षा Select निवडणे Server जालवितरक, अधिसेवक Service सेवा Settings संस्थापने (To) Setup (प्रती) प्रस्थापित करणे, स्थापन करणे Shift (key) बदलणे (कळ) Shopping center खरेदीकेंद्र Shopping Complex खरेदीसंकुल Short Period लघुकाल Shortage कमतरता Shower तुषारक Sign चिन्ह Signal संदेशक, सांकेतिक खूण, इशारा, इशारत, निशाणी, संदेश Site स्थळ, जागा Size माप, आकार Sky Walk आकाश मार्गिका Slideshow चलचित्रफीत Snippet झलक Source स्रोत Software आज्ञांकन, (संगणक आज्ञा) Spacebar अंतरक Spam अनैच्छिक, नकोसे Spark ठिणगी, चमक Speed गती Spell Checker शब्द तपासक, शुद्धीचिकीत्सक spore बीज, बीजाणू Sporangium बीजाणूधानी, बीजाणूकोश Sporogenous बीजोत्पादित, बीजोत्पादन Sporocarp बीजकवचिका Spreadsheet पृष्ठपुरवणी, प्रसारकपृष्ठ Spyware हेरसावधक (हेरगीर) Square चौरस Stand - for keeping things,(Stand for vehicles) रचक, स्थापक, मांडणी (वाहनतळ) Standard मानक / प्रमाण Stop (music, video etc.) थांबवा, थांबवणे, शेवट Stop (for bus) थांबा Studio for cinema, photos, Art) चित्रणस्थळ, प्रकाशचित्रालय / प्रकाशचित्रस्थळ, कलाचित्रस्थळ Sub-continent उपखंड Subcribe ( By email / By RSS) अधिग्रहण करा (संदेशातून / असप्र - अत्याधिक सरल प्रकाशन) Subscriber अधिग्राहक Subscription अधिग्रहित (To) Submit सादर करणे, सुपूर्द करणे, पेश करणे, विचारार्थ पुढे जाणे, शरण जाणे, पड खाणे Suggest सुचविणे Support आधार, पाठिंबा, मदत, साहाय्य Surf भ्रमंती, भटकंती System Operator , Sysop प्रणाली संचालक System Administrator प्रणाली प्रशासक System प्रणाली, तंत्र मुळाक्षर T वर Tab खुणेची फीत, उपखिडकी (संगणकाच्या संदर्भात एका खिडकीत -window उघडणारी) Table तक्ता Tag (Meta tag) (Tag in blog) खूण (संदर्भ खूण) (शब्दखूण) Telephone दूरध्वनी Template आकृतीबंध, रचनाबंध, साचा Terminal टोक, टोकाचे Terminology परिभाषा Terminological पारिभाषिक Text संहिता, पाठ्य, मजकूर Theorem प्रमेय Thinker विचारवंत Thumbnail सूक्ष्मचित्र Toilet प्रसाधनगृह, स्वच्छतागृह Tool साधन Toolbar साधनपट्टी Toolbox साधनपेटी Torque चक्रीय प्रेरणा, चक्रीय बल Tower मनोरा, बुरूज, गोपुर Track माग घेणे, मागोवा Trademark व्यापारचिन्ह, व्यापारमुद्रा Traffic वाहतूकीची कोंडी Translation भाषांतर Transiliteraion रुपांतरण (इंग्रजी अक्षरांचे मराठीत/देवनागरीत) Trash कचरा, निरूपयोगी, संदेश-कचरा, Treasurer खजिनदार, कोषाध्यक्ष, कोषपाल Type टंकन करणे, टंक, प्रकार मुळाक्षर U वर Underline अधोरेखित Uniform Resourse Identifier (URI) एकत्र स्त्रोत ओळखकनारा Uniform Resourse Locator (URL) एकत्र स्त्रोत निश्चित करनारा (एस्त्रोनि - जाळीय पत्ता) Ultra Violet अतिनील Update / Updates अद्ययावत, सुधारित / सुधारित (अनेक सुधारित आव्रुत्या) Upload वर भरवणे, चढवणे, पाठवने Upper case मोठे अक्षर Ultra अति, टोकाचा Ultra High-Speed Broadband Network अति जलदगती विस्तारीत-वहन जाळ Ultrasonic अतिकंपन, प्रचंड कंपनसंख्या असलेले Ultra Violet अतिनील URI एकत्र स्त्रोत ओळखक URL एकत्र स्त्रोत निश्चितक (एस्त्रोनि - जाळीय पत्ता), जाळीय पत्ता Username सदस्य नाव USB (Universal Serial Bus) वैक्रस्था (वैश्विक क्रमिक स्थानांतरक) मुळाक्षर V-Z V - W - X - Y - Z मुळाक्षर V वर Vast अथांग/अफाट Vending Machine विक्रीयंत्र, वस्तुविक्रीयंत्र Virus - AntiVirus विषाणू - विषाणूरोधक Visitor अभ्यागत, अतिथी, पाहुणा VoIP जाळध्वनी मुळाक्षर W वर Water जल, पाणी Water mark जलांकन, (जलसदृश अंकन) Wafers काचऱ्या, चकत्या Web जाळ Web address जाळपत्ता Webpage जाळपान Weblog Publishing System जाळपत्रिका प्रकाशन प्रणाली Webmaster जाळप्रमुख Website संकेतस्थळ Week आठवडा, सप्ताह Weekend सप्ताहांत Widget संकेतसाधन (संगणकीय लिपी संदर्भात), तंत्रसाधन, साधन Word शब्द (Intelligent)Word संज्ञा Window खिडकी, गवाक्ष World Wide Web विश्वव्यापी जाळ मुळाक्षर X वर XML विस्तारीत अंकनभाषा मुळाक्षर Y वर मुळाक्षर Z वर Zip एकत्र बांधणे - सोडून वेगळे करणे संदर्भ बाह्य दुवे शक्ती स्वयंभू मराठी भाषांतर प्रणाली मनोगतावरील संबंधित चर्चा - रोजच्या वापरातले शब्द मनोगतावरील संबंधित चर्चा - शास्त्रीय शब्द शब्दभांडार वझे शब्दकोश मोल्सवरथ शब्दकोश सम्भाषणसंस्कृतम शब्दकोशः Online Oxford Advanced Learner's Dictionary websters Apte Sanskrit Dictionary Search spokensanskrit Dictionary mr wiktionary मराठी शाब्दबंध सामान्य शब्द और पारिभाषिक शब्द मेहंदळे स्वयंभू मराठी भाषांतर प्रणालीNew non operational हेसुद्धा पाहा मराठी शाब्दबंध # व्याकरण विषयक मराठी पुस्तकांची संदर्भ सुची विकिसंज्ञा [ वर ]