जेट एरवेझ

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(जेट एअरवेज या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Jet Airways Logo.svg
SM सेंटर, जुने मुख्यालय

जेट एरवेझ (इंग्लिश: Jet Airways) ही भारतातील दुसरी सर्वात मोठी प्रवासी वाहतूक करणारी विमान कंपनी आहे. [१] जेट एरवेझचे मुख्यालय मुंबई येथे आहे. भारतातील व जगभरातील एकूण ६८ शहरांमध्ये जेट एरवेझची विमानसेवा आहे. कंपनीच्या विमानांसाठी अबूधाबी हे मुख्य विश्रांतिस्थळ असून मुंबई, दिल्ली, कलकत्ता, चेन्नई, बंगलोर ही दुय्यम विश्रांतिस्थळे आहेत. [२] बेल्जियम येथील ब्रुसेल्स विमानतळ हा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. भारतात विमानवाहतूक क्षेत्रात थेट परकीय गुंतवणूक (एफडीआय) आणणारी जेट एअरवेज ही पहिली कंपनी आहे.[३]

इतिहास[संपादन]

१ एप्रिल १९९२ रोजी जेट एरवेझ ही कंपनी एर टॅक्सी ऑपरेटर म्हणून अस्तित्वात आली. ५ मे १९९३ रोजी भाड्याने घेतलेल्या ४ बोइंग ७३७-३०० विमानाच्या उड्डाणाने खऱ्या अर्थाने कंपनीची विमानवाहतूक सुरू झाली.

आरंभ आणि वाढ[संपादन]

२०१०-सद्यःस्थिती 
भारतामधील विमानवाहतूक क्षेत्रातील सर्वांत मोठया कंपनीचा उदय:

पीटीआयच्या अहवालानुसार प्रवासी वाहतूक करण्याच्या क्षमतेमध्ये जेट एरवेझ (जेट + जेटलाईट) या कंपनीचा इ.स. २०१० च्या अखेरीसचा बाजारपेठेतील हिस्सा भारतामध्ये सर्वांत जास्त, २२.६ % इतका आहे.[४] त्याखालोखाल किंगफिशरचा हिस्सा १९.९% इतका असून विमानसेवा देण्यामध्ये ती कंपनी दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. २४ एप्रिल २०१३ रोजी जेट एअरवेजने २४% समभाग युनायटेड अरब अमिरातीच्या मालकीची असलेल्या एथिॲड विमानकंपनीला ३७९ मिलियन अमेरिकन डॉलरना विकण्याची तयारी दर्शविली होती.[५] परंतु याबाबतची अंतिम कार्यवाही अद्यापपर्यंत पूर्ण हाऊ शकलेली नाही.[६]

रुपयाचे अवमूल्यन झाल्यानंतर जेट एअरवेजने कंपनीला नफा मिळविण्याच्या उद्देशाने संपूर्ण कंपनीचा लेखाजोगा घेऊन विमानाने प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना तिकिटांमध्ये प्रथमच चार वेगवेगळ्या प्रकारच्या सवलती देऊ केलेल्या आहेत.

जागतिक उलाढाल[संपादन]

मुंबईतील अंधेरी येथे असलेल्या सियोरा सेंटर या जेट एअरवेजच्या मुख्यालयामधून विमान प्रवासाबाबतच्या जागतिक उलाढाली होत असतात.[७]

सहकंपन्या[संपादन]

जेटलाईट[संपादन]

२० सप्टेंबर १९९१ पासून सहारा एअरलाइन्सची जेटलाईट ही जेट एअरवेजची सह-कंपनी म्हणून काम करते आहे. ३ डिसेंबर १९९३ रोजी २ बोइंग ७३७-२०० विमानाच्या उड्डाणाने जेटलाईटने विमानवाहतूक करण्यास सुरुवात केलेली आहे.

जेटकनेक्ट[संपादन]

जेट एअरवेजची जेटकनेक्ट, पूर्वीची जेट एअरवेज कनेक्ट ही सर्वांत कमी दर असलेली सह-कंपनी आहे. ८ मे २००९ रोजी या कंपनीने विमानवाहतुकीसाठी बोइंग ७३७ या विमानाचा वापर सुरूकेला आहे.[८]

स्थानके[संपादन]

जॆटकनेक्ट ही कंपनी आशिया, युरोप आणि उत्तर अमेरिका या देशांमध्ये ५२ स्थानिके आणि २१ आंतराराष्ट्रीय स्थानके अशा एकूण ७३ स्थानकांपर्यंत प्रवाशांना विमानसेवा उपलब्ध करून देते.[९] बोईंग ७३७ ही विमाने जवळच्या ठिकाणी प्रवाशांना पोहोचविण्यासाठी, आणि एअरबस ए३३०-२०० आणि बोइंग 777-३०० ई आर ही विमाने लांब पल्ल्याच्या प्रवासासाठी वापरली जातात. २००५ मध्ये, जेटकनेक्टची लंडन, इंग्लंड सारख्या दूरच्या स्थानकांपर्यंत विमानसेवा सुरू झाली.

करार[संपादन]

जून २०१३ रोजी जेट एअरवेजने खालील विमानसेवा कंपन्यांशी सांकेतांक करार केलेला आहे.[१०] [११]

  • एअर कॅनडा
  • एअर फ्रान्स[१२]
  • निपॉन एअरवेज
  • अलिटालिआ
  • अमेरिकन एअरलाइन्स|
  • ब्रुसेल्स एअरलाइन्स
  • एथिॲड एअरवेज
  • गरुडा इंडोनेशिया[१३]
  • केनिया एअरवेज
  • केएलएम[१४]|
  • मलेशिया एअरलाइन्स
  • साऊथ आफ्रिकन एअरवेज[१५]
  • क्वांटास
  • युनायटेड एअरलाइन्स

उड्डाणे[संपादन]

Jet Airways Fleet
विमान सेवा मागणी प्रवासी शेरा
एफ जे वाय एकूण
ए३३०-२०० एअरबस १०
३० १९६ २२६
ए३३०-३०० एअरबस ३४ २५९ २९३
एटीआर ७२-५०० १६ ६२ ६२
६८ ६८
एटीआर ७२-६०० ६८ ६८ जेटकनेक्टसाठी वापरतात
बोइंग ७३७-७०० १६ १०२ ११८ जेटकनेक्टसाठी वापरतात
बोइंग ७३७-८०० ४८ २२ १६ १३८ १५४ जेटकनेक्टसाठी ६ वापरतात
१६२ १७०
बोईंग ७३७-९०० २८ १३८ १६६ जेटकनेक्टसाठी 2 वापरतात
बोइंग ७3७ एमएएक्स ८ ५०[१६] २०१७ मध्ये सेवा सुरू
बोइंग ७७७-३००ईआर १० ३0 २७४ ३१२ ३ तुर्की विमानसेवेला लीजवर
३0 ३१२ ३५0
बोइंग ७८७-९ १० टीबीए २०१५ पासून पुरवठा सुरू
एकूण १०० ८६

विमानाची रंगसंगती[संपादन]

फिकट निळा, करडा आणि सोनरी हे तीन रंग जेट एअरच्या विमानावरील पृष्ठभागावर वापरलेले असून 'उडता सूर्य' हा या विमान कंपनीचा लोगो आहे.[१७]

सेवा[संपादन]

सर्व विमानामध्ये पॅनासॉनिक ईएफएक्स आयएफई सारख्या सुविधा दिल्यामुळे चित्रपट, दूरचित्रवाणीवरील कार्यक्रम, संगीत, जगभरातील चॅनेलवरील सर्व कार्यक्रम यासारखी मनोरंजनाची साधने कोणत्याही वर्गाच्या प्रवाशांना विमानामध्ये बसल्या जागेवरून बघता येणे शक्य झाले आहे.[१८]

संदर्भ आणि नोंदी[संपादन]

  1. "'जेट लाईटचा या वर्षी जेट एअरवेजमध्ये समावेश'", इकॉनॉमिक टाइम्स.इंडियाटाइम्स.कॉम., २०१०-०८-३०. (इंग्लिश मजकूर) 
  2. "'जेट एअरवेजकडे ८५० वैमानिक तैनात'", टाइम्स ऑफ इंडिया.इंडियाटाइम्स.कॉम., २०१०-०८-३०.. (इंग्लिश मजकूर) 
  3. पीटीआय (२१ नोव्हेंबर २०१३). "जेट-एतिहाद कराराला अखेर अंतिम रूप". सकाळ. २२ नोव्हेंबर २०१३ रोजी पाहिले. 
  4. "'जेट एअरवेजने २४ टक्के समभाग इथिॲड एअरवेजला विकण्याची तयारी दाखविली'.", न्यूज.आऊटलुकइंडिया.कॉम., २०१३-०६-२९. (इंग्लिश मजकूर) 
  5. "'एथिॲडने जेट एअरवेजशी करार करण्याचे नक्की झाले'", द इकॉनॉमिक टाइम्स., २२ जानेवारी २०१३.. (इंग्लिश मजकूर) 
  6. "'जेट एअरवेजमध्ये स्पाईसजेट, इंडिगो यांचा सहभाग, सवलतींचा मारा'", टाइम्स इंटरनेट लिमिटेड., १9 फेब्रुवारी २०१३.. (इंग्लिश मजकूर) 
  7. "'जेट एअरवेजचा एथिॲड बरोबर करार'", द हिंदू., २५ एप्रिल २०१३.. (इंग्लिश मजकूर) 
  8. "'जेट एअरवेजच्या ताफ्यात पाच एटीआर-७२-६०० विमाने दाखल'", एनडीटीव्ही कर्न्व्हजन्स लिमिटेड., २१ जानेवारी २०१३.. (इंग्लिश मजकूर) 
  9. "'जेट एअरवेजने १ फेब्रुवारी २०१३ पासून न्यू दिल्ली – मिलान वाहतूक बंद केली'.", सॅफरॉन मीडिया प्रा.लि., १८ जानेवारी २०१३.. (इंग्लिश मजकूर) 
  10. पीटीआय १७ जून २०१३, ०३.४७PM IST (१७ जून २०१३).. "'जेट एअरवेजने काही विमान कंपन्यांबरोबर सांकेतांक करार केला'.", इकॉनॉमिक टाइम्स.इंडियाटाइम्स.कॉम., २९-६-२०१३. (इंग्लिश मजकूर) 
  11. "कनेक्टिविटी ॲन्ड फ्लीट इन्फर्मेशन", क्लियरट्रिप.कॉम.. (इंग्लिश मजकूर) 
  12. "'जेट एअरवेजने काही विमान कंपन्यांबरोबर सांकेतांक करार केला'.", बिझिनेसटुडे इनटुडे.इन, २९-६-२०१३. (इंग्लिश मजकूर) 
  13. "'जेट एअरवेजने काही विमान कंपन्यांबरोबर सांकेतांक करार केला'.", इंडियाइन्फोलाइन.कॉम, १९नोव्हेंबर २०१३.. (इंग्लिश मजकूर) 
  14. "'उड्डाणविषयक माहिती'", जेट एअरवेज., १९ ऑगस्ट १९९६.. (इंग्लिश मजकूर) 
  15. "'जेट एअरवेजने काही विमान कंपन्यांबरोबर सांकेतांक करार केला'", डीएनएइंडिया.कॉम., २९-६-२०१३. (इंग्लिश मजकूर) 
  16. "'भारतातील पहिला डिस्ने प्लॅन उदयाला आला'", बिझनेसऑफसिनेमा.कॉम.. (इंग्लिश मजकूर) 
  17. "'जेटएअरवेजने दोन नवीन विमाने ए३३०-३०० सुरू करण्याचा निर्णय'", जेट एअरवेज., २१ जानेवारी २०१३.. (इंग्लिश मजकूर) 
  18. "'जेटएअरवजेची फॅक्ट शीट- ऑक्टोबर -२०१२'", जेट एअरवेज.., २०१२-११-१६.. (इंग्लिश मजकूर) 

बाह्य दुवे[संपादन]


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.