जागतिक दिवस

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

जगभरात पाळल्या जाणाऱ्या काही विशेष दिवसांना जागतिक दिवस, जागतिक दिन, आंतराराष्ट्रीय दिवस(किंवा दिन) किंवा वैश्विक दिन म्हणतात. या सर्व शब्दांच्या अर्थांमध्ये किंवा उपयोगांत काहीही फरक नाही. यांपैकी काही दिवस पूर्वापार चालत आलेले आहेत, आणि काही राष्ट्रसंघाने पुरस्कृत केलेले आहेत. या दिवसांशिवाय काही दिवस, विशिष्ट देशांतच पाळले जातात. या सर्व प्रकारच्या दिवसांची एक (अपूर्ण) यादी पुढे दिली आहे. आंतरराष्ट्रीय किंवा जागतिक दिवसांच्या मागे जागतिक किंवा आंतरराष्ट्रीय, आणि विशिष्ट देशात पाळल्या जाणाऱ्या दिवसांच्या मागे, त्या त्या देशाचे नाव लिहिले आहे. युनेस्कोने मान्यता दिलेल्या दिवसांपुढे तसा उल्लेख आहे.:

  • जागतिक हास्य दिन : मे महिन्यातला पहिला रविवार; आंतरराष्ट्रीय मातृदिन(महिन्यातील दुसरा रविवार)
  • जूनअमेरिकन पितृदिन (तिसरा रविवार)
  • सप्टेंबर अमेरिकेत, सप्टेंबरमधील कामगारदिनानंतरचा रविवार.,अमेरिकन कामगारदिन : सप्टेंबरमधला पहिला सोमवार??????


  • जागतिक किडनी दिवस : मार्च महिन्यातील दुसरा गुरुवार
  • जागतिक पालक दिवस : जुलै महिन्यातील शेवटचा रविवार
  • पितृदिन (अमेरिका, इंग्लंड, कॅनडा) : जूनमधला तिसरा रविवार
  • पितृदिन (ऑस्ट्रेलिया न्यू झीलंड) : सप्टेंबर महिन्यातला पहिला रविवार
  • आंतरराष्ट्रीय मातृदिन : मे महिन्यातला दुसरा रविवार (राष्ट्रसंघद्वारा घोषित)
  • जागतिक हास्यदिन : मे महिन्यातला पहिला रविवार

जानेवारी दिनविशेष[संपादन]

दिवस जागतिक दिनविशेष(आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष) भारतीय दिनविशेष(राष्ट्रीय दिनविशेष) इतर
जानेवारी १ ग्रेगोरियन कॅलेंडरचा वर्षारंभ दिवस आर्मी मेडिकल कोअर स्थापना दिन
जानेवारी २
जानेवारी ३ बालिका दिवस, सावित्रीबाई फुले जयंती
जानेवारी ४
जानेवारी ५
जानेवारी ६ पत्रकार दिन
जानेवारी ७
जानेवारी ८
जानेवारी ९ अनिवासी भारतीय दिवस
जानेवारी १० जागतिक हास्य दिन
जानेवारी ११
जानेवारी १२ राष्ट्रीय युवक दिन आंतरराष्ट्रीय कन्या दिवस (पूर्वी ४ सप्टेंबर)
जानेवारी १३
जानेवारी १४
जानेवारी १५ भारतीय सैन्य दिवस, राष्ट्रीय सैन्य दिन
जानेवारी १६
जानेवारी १७
जानेवारी १८
जानेवारी १९
जानेवारी २०
जानेवारी २१
जानेवारी २२
जानेवारी २३ नेताजी सुभाषचंद्र बोस जयंती
जानेवारी २४ राष्ट्रीय बालिका दिवस
जानेवारी २५ आंतरराष्ट्रीय कस्टम दिवस ऑस्ट्रेलियन दिवस
जानेवारी २६ प्रजासत्ताक दिवस
जानेवारी २७
जानेवारी २८ भारतीय पर्यटन दिवस
जानेवारी २९
जानेवारी ३० जागतिक कृष्ठरोग निर्मूलन दिन हुतात्मा दिन, (महात्मा गांधी स्मृति दिन)
जानेवारी ३१

फेब्रुवारी दिनविशेष[संपादन]

दिवस जागतिक दिनविशेष(आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष) भारतीय दिनविशेष(राष्ट्रीय दिनविशेष) इतर
फेब्रुवारी १ कोस्टगार्ड दिवस
फेब्रुवारी २
फेब्रुवारी ३
फेब्रुवारी ४ जागतिक कर्करोग दिवस
फेब्रुवारी ५
फेब्रुवारी ६
फेब्रुवारी ७
फेब्रुवारी ८
फेब्रुवारी ९
फेब्रुवारी १०
फेब्रुवारी ११
फेब्रुवारी १२
फेब्रुवारी १३ जागतिक रेडिओ दिवस
फेब्रुवारी १४ व्हॅलेन्टाईन डे
फेब्रुवारी १५ भारतीय सैन्य दिवस,राष्ट्रीय सैन्य दिन
फेब्रुवारी १६
फेब्रुवारी १७
फेब्रुवारी १८
फेब्रुवारी १९
फेब्रुवारी २० जागतिक सामाजिक न्यायदिन
फेब्रुवारी २१ मातृभाषा दिवस
फेब्रुवारी २२ आंतरराष्ट्रीय स्काउट दिवस
फेब्रुवारी २३
फेब्रुवारी २४ केंद्रीय उत्पादनशुल्क दिन (भारत)
फेब्रुवारी २५
फेब्रुवारी २६
फेब्रुवारी २७ जागतिक नाट्यदिन मराठी भाषा दिवस (कुसमाग्रज जन्मदिन)
फेब्रुवारी २८ राष्ट्रीय विज्ञान दिवस (सी.व्ही. रामन जन्मदिन)
फेब्रुवारी २९

मार्च दिनविशेष[संपादन]

दिवस जागतिक दिनविशेष(आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष) भारतीय दिनविशेष(राष्ट्रीय दिनविशेष) इतर
मार्च १
मार्च २
मार्च ३
मार्च ४ राष्ट्रीय संरक्षण दिवस
मार्च ५
मार्च ६
मार्च ७ जागतिक गणित दिवस
मार्च ८ जागतिक महिला दिन
मार्च ९
मार्च १०
मार्च ११
मार्च १२ समता दिवस (यशवंतराव चव्हाण जन्मदिन)
मार्च १३
मार्च १४
मार्च १५ जागतिक ग्राहक दिन
मार्च १६
मार्च १७ जागतिक अपंग दिन
मार्च १८
मार्च १९
मार्च २० जागतिक चिमणी दिवस
मार्च २१ जागतिक वन दिन, विषुववृत्त दिवस
मार्च २२ पाणी दिवस (जागतिक पेय जल दिवस)
मार्च २३ जागतिक हवामान दिवस
मार्च २४ जागतिक क्षय दिन
मार्च २५
मार्च २६
मार्च २७
मार्च २८
मार्च २९
मार्च ३० जागतिक डॉक्टर दिवस
मार्च ३१

एप्रिल दिनविशेष[संपादन]

दिवस जागतिक दिनविशेष(आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष) भारतीय दिनविशेष(राष्ट्रीय दिनविशेष) इतर
एप्रिल १ जागतिक मूर्खांचा दिवस(एप्रिल फूल) हवाई दल दिवस
एप्रिल २
एप्रिल ३
एप्रिल ४
एप्रिल ५ राष्ट्रीय सागर दिवस
एप्रिल ६
एप्रिल ७ जागतिक आरोग्य दिन
एप्रिल ८
एप्रिल ९
एप्रिल १०
एप्रिल ११ पार्किन्सन दिवस
एप्रिल १२
एप्रिल १३ जालियनवाला बाग हत्याकांड दिवस
एप्रिल १४ भारतीय अग्निशमन दिवस, आंबेडकर जयंती
एप्रिल १५
एप्रिल १६
एप्रिल १७
एप्रिल १८
एप्रिल १९
एप्रिल २०
एप्रिल २१
एप्रिल २२ जागतिक वसुंधरा दिन
एप्रिल २३ प्रताधिकार दिवस; जागतिक पुस्तक दिवस. हा दिवस इंग्लंडमध्ये मार्चच्या पहिल्या गुरुवारी पाळला जातो
एप्रिल २४
एप्रिल २५ मलेरिया दिवस
एप्रिल २६
एप्रिल २७
एप्रिल २८
एप्रिल २९ आंतरराष्ट्रीय नृत्य दिवस
एप्रिल ३०

मे दिनविशेष[संपादन]

दिवस जागतिक दिनविशेष(आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष) भारतीय दिनविशेष(राष्ट्रीय दिनविशेष) इतर
मे १ आंतरराष्ट्रीय कामगार दिवस, गुलमोहर दिवस महाराष्ट्र दिवस
मे २
मे ३ जागतिक वृत्तपत्रस्वातंत्र्य दिन
मे ४ अग्निशमन दिवस
मे ५
मे ६
मे ७
मे ८ जागतिक रेडक्रॉस दिन
मे ९ जागतिक थॅलसेमिया दिन
मे १०
मे ११ राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिवस
मे १२ जागतिक परिचारिका दिन
मे १३ राष्ट्रीय एकात्मता दिवस
मे १४
मे १५ कुटुंबपरिवार दिवस
मे १६ कृषी पर्यटन दिवस
मे १७ जागतिक दूरसंचार दिवस
मे १८
मे १९ जागतिक कावीळ दिवस
मे २०
मे २१ दहशतवाद विरोधी दिवस
मे २२ आंतरराष्ट्रीय जैविक विविधता दिवस (राष्ट्रसंघद्वारा घोषित),
मे २३ आंतरराष्ट्रीय कूर्मदिन (कासव दिन)
मे २४ राष्ट्रकुल दिवस
मे २५
मे २६
मे २७
मे २८
मे २९
मे ३० पत्रकारिता दिवस
मे ३१ जागतिक तंबाखू विरोधी दिन

जून दिनविशेष[संपादन]

दिवस जागतिक दिनविशेष(आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष) भारतीय दिनविशेष(राष्ट्रीय दिनविशेष) इतर
जून १ आंतरराष्ट्रीय बालदिन
जून २
जून ३
जून ४
जून ५ जागतिक पर्यावरण दिन(राष्ट्रसंघद्वारा घोषित)
जून ६ जागतिक बालरक्षण दिवस
जून ७
जून ८
जून ९
जून १० दृष्टिदान दिन गोवा मु्क्ती दिवस
जून ११ जागतिक बालकामगार मुक्ती दिवस
जून १२
जून १३
जून १४ जागतिक रक्तदान दिवस
जून १५
जून १६
जून १७
जून १८
जून १९
जून २० पितृ दिवस
जून २१
जून २२
जून २३
जून २४
जून २५
जून २६ अंमली रदार्थ सेवन विरोधी दिवस,

सामाजिक न्याय दिन

जून २७
जून २८
जून २९
जून ३०

जुलै दिनविशेष[संपादन]

दिवस जागतिक दिनविशेष(आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष) भारतीय दिनविशेष(राष्ट्रीय दिनविशेष) इतर
जुलै १ भारतीय डॉक्टर दिवस महाराष्ट्र कृषि दिवस
जुलै २
जुलै ३
जुलै ४
जुलै ५
जुलै ६
जुलै ७
जुलै ८ राष्ट्रीय कन्या दिवस
जुलै ९
जुलै १० जलसंपत्ती दिवस
जुलै ११ आंतरराष्ट्रीय लोकसंख्या दिन
जुलै १२
जुलै १३
जुलै १४
जुलै १५
जुलै १६
जुलै १७
जुलै १८
जुलै १९
जुलै २०
जुलै २१
जुलै २२
जुलै २३ ब्रॉडकास्ट डे(प्रसारण दिवस)
जुलै २४
जुलै २५
जुलै २६ कारगील विजय दिवस
जुलै २७
जुलै २८
जुलै २९ आंतरराष्ट्रीय व्याघ्रदिन
जुलै ३०
जुलै ३१

ऑगस्ट दिनविशेष[संपादन]

दिवस जागतिक दिनविशेष(आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष) भारतीय दिनविशेष(राष्ट्रीय दिनविशेष) इतर
ऑगस्ट १ वनमहोत्सव दिवस
ऑगस्ट २
ऑगस्ट ३
ऑगस्ट ४ जागतिक ह्रदय प्रत्यारोपण दिन
ऑगस्ट ५
ऑगस्ट ६ हिरोशिमा दिन
ऑगस्ट ७
ऑगस्ट ८
ऑगस्ट ९ ऑगस्ट क्रांती दिन नागासाकी दिन
ऑगस्ट १०
ऑगस्ट ११
ऑगस्ट १२ विश्व युवक दिवस
ऑगस्ट १३
ऑगस्ट १४ पाकिस्तान स्वातंत्र्य दिन
ऑगस्ट १५ भारतीय स्वातंत्र्य दिन
ऑगस्ट १६
ऑगस्ट १७
ऑगस्ट १८ आंतरराष्ट्रीय आद्यनिवासी लोक दिन
ऑगस्ट १९ जागतिक छायाचित्रण दिन
ऑगस्ट २० राष्ट्रीय सदभावना दिवस, अक्षय ऊर्जा दिन
ऑगस्ट २१ जागतिक ज्येष्ठ नागरिक दिन
ऑगस्ट २२
ऑगस्ट २३
ऑगस्ट २४
ऑगस्ट २५
ऑगस्ट २६
ऑगस्ट २७
ऑगस्ट २८
ऑगस्ट २९ राष्ट्रीय क्रीडा दिन
ऑगस्ट ३०
ऑगस्ट ३१

सप्टेंबर दिनविशेष[संपादन]

दिवस जागतिक दिनविशेष(आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष) भारतीय दिनविशेष(राष्ट्रीय दिनविशेष) इतर
सप्टेंबर १
सप्टेंबर २ आंतरराष्ट्रीय नारळ दिन
सप्टेंबर ३
सप्टेंबर ४ आंतरराष्ट्रीय कन्या दिवस
सप्टेंबर ५ शिक्षक दिवस, राष्ट्रीय संस्कृत दिन
सप्टेंबर ६
सप्टेंबर ७
सप्टेंबर ८ साक्षरता दिवस
सप्टेंबर ९
सप्टेंबर १० जागतिक आत्महत्या प्रतिबंधन दिवस (UN आणि WHO)
सप्टेंबर ११ , जागतिक प्रथमोपचार दिवस
सप्टेंबर १२
सप्टेंबर १३
सप्टेंबर १४ हिंदी दिवस
सप्टेंबर १५ आंतरराष्ट्रीय लोकशाही दिवस
सप्टेंबर १६ ओझोन दिवस
सप्टेंबर १७
सप्टेंबर १८
सप्टेंबर १९
सप्टेंबर २०
सप्टेंबर २१ आंतरराष्ट्रीय शांतता दिवस(UN),अल्झायमर दिवस
सप्टेंबर २२
सप्टेंबर २३
सप्टेंबर २४
सप्टेंबर २५ पाली दिवस राष्ट्रीय कन्या दिवस
सप्टेंबर २६ जागतिक कर्णबधिर दिवस
सप्टेंबर २७ – जागतिक पर्यटन दिन (UN आणि UNWTO)
सप्टेंबर २८ जागतिक रेबीज दिवस( UN and WHO),आंतरराष्ट्रीय माहिती अधिकार दिवस
सप्टेंबर २९ आंतरराष्ट्रीय कॉफी दिन
सप्टेंबर ३० जागतिक हृदय रोग दिन

ऑक्टोबर दिनविशेष[संपादन]

दिवस जागतिक दिनविशेष(आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष) भारतीय दिनविशेष(राष्ट्रीय दिनविशेष) इतर
ऑक्टोबर १ जागतिक शाकाहार दिवस,जागतिक वृद्ध दिवस
ऑक्टोबर २ आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिवस,जागतिक सेरेब्रल पल्सी दिवस
ऑक्टोबर ३ जागतिक निवास दिन
ऑक्टोबर ४ जागतिक प्राणी दिवस
ऑक्टोबर ५ जागतिक शिक्षक दिन, जागतिक स्मितहास्य दिवस
ऑक्टोबर ६ जागतिक मूळ वसतिस्थान दिवस, जागतिक शाकाहार दिन
ऑक्टोबर ७
ऑक्टोबर ८ भारतीय वायु दिन
ऑक्टोबर ९ जागतिक टपाल कार्यालय दिन
ऑक्टोबर १० मानसिक आरोग्य दिवस
ऑक्टोबर ११
ऑक्टोबर १२
ऑक्टोबर १३
ऑक्टोबर १४
ऑक्टोबर १५ जागतिक हस्तप्रक्षालन दिवस
ऑक्टोबर १६ जागतिक अन्न दिवस
ऑक्टोबर १७
ऑक्टोबर १८
ऑक्टोबर १९
ऑक्टोबर २० राष्ट्रीय ऐक्य दिन
ऑक्टोबर २१ पोलीस हुतात्मा दिवस
ऑक्टोबर २२
ऑक्टोबर २३ जागतिक मानक दिन
ऑक्टोबर २४ संयुक्त राष्ट्रसंघ दिन
ऑक्टोबर २५
ऑक्टोबर २६
ऑक्टोबर २७
ऑक्टोबर २८
ऑक्टोबर २९
ऑक्टोबर ३० जागतिक बचत दिन
ऑक्टोबर ३१ राष्ट्रीय एकता दिवस

नोव्हेंबर दिनविशेष[संपादन]

दिवस जागतिक दिनविशेष(आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष) भारतीय दिनविशेष(राष्ट्रीय दिनविशेष) इतर
नोव्हेंबर १
नोव्हेंबर २ औद्योगिक सुरक्षा दिन
नोव्हेंबर ३
नोव्हेंबर ४ युनेस्को दिन
नोव्हेंबर ५ जागतिक रंगभूमि दिन
नोव्हेंबर ६
नोव्हेंबर ७ जागतिक कर्करोग जागृती दिन
नोव्हेंबर ८
नोव्हेंबर ९
नोव्हेंबर १० परिवहन दिन, जागतिक मलाला दिवस
नोव्हेंबर ११ राष्ट्रीय शिक्षण दिन
नोव्हेंबर १२ न्युमोनिया दिवस राष्ट्रीय पक्षी दिन, राष्ट्रीय पत्रकारिता दिन
नोव्हेंबर १३
नोव्हेंबर १४ जागतिक मधुमेह दिन राष्ट्रीय बाल दिन
नोव्हेंबर १५ राष्ट्रीय हत्तीरोग दिन
नोव्हेंबर १६ सहनशीलता दिवस
नोव्हेंबर १७ आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी दिन, शांतता दिवस
नोव्हेंबर १८
नोव्हेंबर १९ जागतिक पुरूष दिन, आंतरराष्ट्रीय सहिष्णुता दिन, नागरिक दिन
नोव्हेंबर २० अल्पसंख्यांक कल्याण दिन झेंडा दिवस
नोव्हेंबर २१ महाराष्ट्र हुतात्मा स्मृतिदिन
नोव्हेंबर २२
नोव्हेंबर २३
नोव्हेंबर २४
नोव्हेंबर २५ जागतिक पर्यावरण संवर्धन दिन
नोव्हेंबर २६ हुंडाबंदी दिवस, राष्ट्रीय छात्रसेना दिवस
नोव्हेंबर २७
नोव्हेंबर २८
नोव्हेंबर २९
नोव्हेंबर ३०

डिसेंबर दिनविशेष[संपादन]

दिवस जागतिक दिनविशेष(आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष) भारतीय दिनविशेष(राष्ट्रीय दिनविशेष) इतर
डिसेंबर १ जागतिक एड्स दिन
डिसेंबर २ जागतिक गुलामगिरी मुक्तता दिवस, जागतिक संगणक साक्षरता दिन
डिसेंबर ३ जागतिक अपंग दिन
डिसेंबर ४ नौदल दिन
डिसेंबर ५ स्वयंसेवक दिवस
डिसेंबर ६ आंबेडकर परिनिर्वाण दिन
डिसेंबर ७ विमानवाहतूक दिवस ध्वजदिन
डिसेंबर ८ सार्क दिवस सार्क दिवस
डिसेंबर ९ आंतरराष्ट्रीय भ्रष्टचार विरोधी दिवस
डिसेंबर १० मानवी हक्क दिवस
डिसेंबर ११ इंटरनॅशनल माउंटन दिवस, युनिसेफ दिन
डिसेंबर १२ स्वदेशी दिन
डिसेंबर १३
डिसेंबर १४ ऊर्जा संरक्षण दिन
डिसेंबर १५
डिसेंबर १६ राष्ट्रीय पत्रकार दिन
डिसेंबर १७ पेन्शनर्स डे
डिसेंबर १८ आंतरराष्ट्रीय स्थलांतरित दिन, अल्पसंख्याक हक्क दिवस अल्पसंख्याक दिन
डिसेंबर १९
डिसेंबर २०
डिसेंबर २१
डिसेंबर २२ गणित दिन
डिसेंबर २३ भारतीय किसान दिन
डिसेंबर २४ राष्ट्रीय ग्राहक दिन
डिसेंबर २५
डिसेंबर २६
डिसेंबर २७
डिसेंबर २८
डिसेंबर २९ जागतिक जैवविविधता दिवस
डिसेंबर ३०
डिसेंबर ३१