ऑलिंपिक खेळात भारत

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
ऑलिंपिक खेळात भारत

भारतीय ध्वज
आय.ओ.सी. संकेत  BOL
एन.ओ.सी. भारतीय ऑलिंपिक संघ
संकेतस्थळ http://www.olympic.ind.in/ (इंग्रजी)
पदके सुवर्ण
रौप्य
कांस्य
११
एकूण
२६
ऑलिंपिक इतिहास
उन्हाळी ऑलिंपिक
१८९६ • १९०० • १९०४ • १९०८ • १९१२ • १९२० • १९२४ • १९२८ • १९३२ • १९३६ • १९४८ • १९५२ • १९५६ • १९६० • १९६४ • १९६८ • १९७२ • १९७६ • १९८० • १९८४ • १९८८ • १९९२ • १९९६ • २००० • २००४ • २००८ • २०१२
हिवाळी ऑलिंपिक
१९६४ • १९६८ • १९७२ • १९७६ • १९८० • १९८४ • १९८८ • १९९२ • १९९४  • १९९८ • २००२ • २००६ • २०१४

भारत देशाने आजवर १८९६, १९०४, १९०८ व १९१२ सालांमधील स्पर्धा वगळता सर्व उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये सहभाग घेतला आहे. ऑलिंपिक खेळात भारताचा सर्वप्रथम सहभाग सन १९०० मध्ये झाला. त्यावेळी नॉर्मन प्रितचार्ड ह्या एकमेव ॲथलिटने भारतातर्फे भाग घेतला, ज्यामध्ये त्याने २ पदके मिळविली. देशाचा पहिला संघ १९२० उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेसाठी पाठविला गेला

इतिहास[संपादन]

१९२० च्या संघात २ कुस्तीगीर, ३ ॲथलिट आणि मॅनेजर यांचा समावेश होता. ४ खेळाडूंमधून, फक्त फाडेप्पा चौगुले हा एकच खेळाडू मॅरेथॉन पूर्ण करु शकला. ४२.७५० किमी अंतर पार करण्यासाठी त्याने २ तास ५० मिनीटे आणि ४५.४ सेकंद अशी वेळ दिली आणि १९ व्या क्रमांकासह भारताचा पहिला ऑलिंपिक मॅरेथॉन धावपटू होण्याचा बहूमान फाडेप्पा चौगुले याला मिळाला.

आतापर्यंत भारतीय खेळाडूंनी ऑलिंपिक मध्ये एकूण २६ पदके मिळविली आहेत, त्यापैकी सर्वात जास्त ११ पदके हॉकी मध्ये आहेत. बऱ्याच काळापर्यंत भारतचा पुरूष हॉकी संघ ऑलिंपिक खेळात सर्वोच्च स्थानावर होता. १९२८-१९५६ या काळात लागोपाठ मिळविलेल्या ६ सूवर्ण पदकांसह, १९२८-१९८० या १२ वर्षांच्या कालखंडात पुरूष हॉकी संघाने तब्बल ११ पदके मिळविली.

भारतीय ऑलिंपिक असोसिएशन ह्या भारताच्या राष्ट्रीय ऑलिंपिक संघटनेची स्थापना १९२७ साली झाली.

२०१२ उन्हाळी ऑलिंपिक भारतासाठी सर्वांत जास्त यशस्वी ठरले. यावेळी भारताला ६ पदके मिळाली (२५ मी रॅपिड फायर नेमबाजी मध्ये विजय कुमारला रौप्य पदक, ६६ किलो फ्रिस्टाईल कुस्तीमध्ये सुशिल कुमारला रौप्य पदक, प्रत्येकी एक कांस्य पदक १० मीटर एर रायफल नेमबाजी मध्ये गगन नारंग, महिला एकेरी बॅटमिंटन मध्ये सायना नेहवाल, ५१ किलो बॉक्सिंग मध्ये मेरी कोम आणि ६० किलो फ्रिस्टाईल कुस्तीमध्ये योगेश्वर दत्त यांना मिळाले)

२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये भारताला तीन वेगवेगळ्या क्रिडाप्रकारांत तीन पदके मिळाली. यामध्ये अभिनव बिंद्राला १० मी एर रायफल मध्ये मिळालेले सुवर्णपदक हे कोणत्याही भारतीयाला मिळालेले पहिले आणि आतापर्यंतचे पहिले सुवर्ण पदक आहे.

२०१२ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये भारताकडून आतापर्यंत सर्वांत जास्त ८३ खेळाडू ऑलिंपिकसाठी पात्र ठरले. याशिवाय भारतीय खेळाडूंनी एकूण ५५ क्रिडाप्रकारांत भाग घेतला, ही सूद्धा भारताची आतापर्यंतची सर्वांत मोठी मिळकत म्हणावी लागेल. एकूण पदकांच्या संख्येनुसार विचार केल्यास हे ऑलिंपिक भारतासाठी सर्वात जास्त यशस्वी ठरले.

सुशील कुमार हा नॉर्मन प्रितचार्ड(ज्याने ब्रिटीश राजवटीतील भारताकडून खेळताना दोन पदके जिंकली होती) नंतर एकच क्रिडाप्रकारात २ ऑलिंपिक पदके मिळविणारा पहिला भारतीय ठरला.

पदक विजेते[संपादन]

पदक नाव स्पर्धा खेळ प्रकार
Silver medal icon.svg रजत प्रितचार्ड, नॉर्मननॉर्मन प्रितचार्ड १९०० पॅरिस ऍथलेटिक्सऍथलेटिक्स पुरुष २०० मीटर
Silver medal icon.svg रजत प्रितचार्ड, नॉर्मननॉर्मन प्रितचार्ड १९०० पॅरिस ऍथलेटिक्सऍथलेटिक्स पुरुष २०० मीटर हर्डर्ल्स
Gold medal icon.svg सुवर्ण राष्ट्रीय संघ १९२८ एम्सटर्डम हॉकीहॉकी पुरुष
Gold medal icon.svg सुवर्ण राष्ट्रीय संघ १९३२ लोस एंजेलेस हॉकीहॉकी पुरुष
Gold medal icon.svg सुवर्ण राष्ट्रीय संघ १९३६ बर्लिन हॉकीहॉकी पुरुष
Gold medal icon.svg सुवर्ण राष्ट्रीय संघ १९४८ लंडन हॉकीहॉकी पुरुष
Gold medal icon.svg सुवर्ण राष्ट्रीय संघ १९५२ हेलसिंकी हॉकीहॉकी पुरुष
Bronze medal icon.svg कास्य जाधव, खाशाबाखाशाबा जाधव १९५२ हेलसिंकी कुस्तीकुस्ती पुरुष फ्रीस्टाइल बँटाम्वेइघ्त
Gold medal icon.svg सुवर्ण राष्ट्रीय संघ १९५६ मेलबर्न हॉकीहॉकी पुरुष
Silver medal icon.svg रजत राष्ट्रीय संघ १९६० रोम हॉकीहॉकी पुरुष
Gold medal icon.svg सुवर्ण राष्ट्रीय संघ १९६४ टोकियो हॉकीहॉकी पुरुष
Bronze medal icon.svg कास्य राष्ट्रीय संघ १९६८ मेक्सिको हॉकीहॉकी पुरुष
Bronze medal icon.svg कास्य राष्ट्रीय संघ १९७२ मुनिच हॉकीहॉकी पुरुष
Gold medal icon.svg सुवर्ण राष्ट्रीय संघ १९८० मोस्को हॉकीहॉकी पुरुष
Bronze medal icon.svg कास्य पेस, लिएंडरलिएंडर पेस १९९६ अटलांटा टेनिसटेनिस पुरुष एकेरी
Bronze medal icon.svg कास्य मल्लेस्वरी, कर्णमकर्णम मल्लेस्वरी २००० सिडनी वेटलिफ्टिंगवेटलिफ्टिंग महिला ६९ की.ग्रा.
Silver medal icon.svg रजत राठौर, राजवर्धन सिंघराजवर्धन सिंघ राठौर २००४ अथेन्स नेमबाजीनेमबाजी पुरुष डबल ट्रैप
Gold medal icon.svg सुवर्ण बिंद्रा, अभिनवअभिनव बिंद्रा २००८ बीजिंग नेमबाजीनेमबाजी पुरुष १० मीटर एर रायफल
Bronze medal icon.svg कास्य कुमार, सुशिलसुशिल कुमार २००८ बीजिंग कुस्तीकुस्ती फ्रीस्टाइल ६६ कि.ग्रा.
Bronze medal icon.svg कास्य विजेंदर सिंग २००८ बीजिंग बॉक्सिंगबॉक्सिंग मिडलवेट
Bronze medal icon.svg कास्य नारंग, गगनगगन नारंग २०१२ लंडन नेमबाजीनेमबाजी पुरुष १० मीटर एर रायफल
Silver medal icon.svg रजत विजय कुमार २०१२ लंडन नेमबाजीनेमबाजी पुरुष २५ मीटर रॅपिड फायर पिस्तूल
Silver medal icon.svg रजत सुशिल कुमार २०१२ लंडन कुस्तीकुस्ती पुरूष फ्रिस्टाईल ६६ किलो
Bronze medal icon.svg कास्य सायना नेहवाल २०१२ लंडन बॅडमिंटनबॅडमिंटन महिला एकेरी
Bronze medal icon.svg कास्य मेरी कोम २०१२ लंडन बॉक्सिंगबॉक्सिंग महिला फ्लायवेट
Bronze medal icon.svg कास्य योगेश्वर दत्त २०१२ लंडन कुस्तीकुस्ती पुरूष फ्रिस्टाईल ६० किलो

पदकतालिका[संपादन]

हेसुद्धा पाहा: All-time Olympic Games medal count


उन्हाळी ऑलिंपिक प्रमाणे पदक[संपादन]

Games सुवर्ण रजत कांस्य एकूण
१९०० पॅरिस
१९०४ सेंट लुइस did not participate
१९०८ लंडन did not participate
१९१२ स्टॉकहोम did not participate
१९२० अँटवर्प
१९२४ पॅरिस
१९२८ ॲम्स्टरडॅम
१९३२ लॉस एंजेल्स
१९३६ बर्लिन
१९४८ लंडन
१९५२ हेलसिंकी
१९५६ मेलबर्न
१९६० रोम
१९६४ टोक्यो
१९६८ मेक्सिको सिटी
१९७२ म्युनिक
१९७६ माँत्रियाल
१९८० मॉस्को
१९८४ लॉस एंजेल्स
१९८८ सोल
१९९२ बार्सिलोना
१९९६ अटलांटा
२००० सिडनी
२००४ अथेन्स
२००८ बीजिंग
२०१२ लंडन
एकूण ११ २६

खेळाप्रमाणे पदक[संपादन]

Sport सुवर्ण रजत कांस्य एकूण
हॉकी ११
नेमबाजी
ॲथलेटिक्स
कुस्ती
बॉक्सिंग
वेटलिफ्टिंग
टेनिस
बॅडमिंटन
एकूण ११ २६