उमर खय्याम

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

उमर खय्याम (पर्शियन عمر خیام;) (जन्म मे १८[१] १०४८[२] निशापूर, मृत्यू इ.स. ११३१)

हा एक गणितज्ञ, ज्योतिषी, खगोलशास्त्रज्ञ आणि हिजरी पंचांगकार होता. याशिवाय त्याच्या रुबायांमुळे तो जास्त लोकप्रिय झाला. त्याचे पूर्ण नाव हजरत ग्यासुद्दीन अबुल फतेह उमर बिन इब्राहिम अल खय्यामी (पर्शियन غیاث الدین ابو الفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشاپوری) असे होते.

कामगिरी[संपादन]

भारतीय बीजगणितावर लिहिलेल्या अल जब्र (बीजगणित) नावाच्या कित्येक ग्रंथांचे फ्रेंच भाषेत अनुवाद केले. हिजरी पंचांगात सुधारणा करण्यासाठी काबूलचा तुर्की सुलतान मलिक शहाने जी आठ विद्वानांची समिती नेमली होती त्याचा उमर खय्याम प्रमुख होता. आजचे सुधारीत हिजरी पंचांग ही उमर खय्यामची निर्मिती आहे. सुलतान मलिक शहानेच उमर खय्यामला समरकंद येथे एक वेधशाळा बांधून दिली होती. उमर खय्यामच्या रुबाया अनेक भाषांत भाषांतरित झालेल्या आहेत.

संदर्भ व नोंदी[संपादन]

  1. इनसायक्लोपिडिया ब्रिटानिका ऑनलाईन (इंग्रजी मजकूर)
  2. सईद हुसेन नस्त्र; मेहंदी अमनरझवी. "झोरोस्टर टू उमर खय्याम", ॲन अँथॉलॉजी ऑफ फिलॉसॉफी इन पर्शिया, २००७. (इंग्रजी मजकूर)