ईस्ट इंडियन

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

ईस्ट इंडियन किंवा ईस्ट इंडीयन कॅथलिक हे मराठी भाषा बोलणारे लोक आहेत व रोमन कॅथलिक पंथाचे अनुयायी आहेत. ते प्रामुख्याने मुंबई, ठाणे, रायगड येथील मूळ निवासी आहेत. ईस्ट इंडियन हे पोर्तुगीजाच्या धर्म प्रचाराने प्रेरित आहेत, म्हणून त्यांच्या संस्कृतीत पोर्तुगीजाचांही थोडा प्रभाव आढळतो, परंतु त्यांनी आपली मराठी परंपरा व भाषा कायम ठेवली.

इतिहास्[संपादन]

पोर्तुगीज काळ्[संपादन]

पोर्तुगीज हे इ.स्. १४९८ मध्ये भारतात आले. तेव्हा त्यांनी आपल्या धोरणात भारतीय ख्रिस्ती लोकाना रोमन कॅथलिक संकल्पनेत आणायचे हे होते. तसे भारतात पोर्तुगीजांच्या आणि इंग्रजांच्या येण्याच्या ही अगोदरपासून ख्रिस्ती लोक होते. महाराष्ट्रातील ब्राह्मण प्रभु आणि दुसरे उंच जातीचे लोक जे हिंदू धर्मातून ख्रिस्ती झाले होते त्याना पोर्तुगीज खूप आदराने वागवत व त्यांना विशेष महत्त्व देत. पोर्तुगीजांनी तेव्हा जुने ख्रिस्ती आणि नवीन ख्रिस्ती यांना एकाच समुदायात जोडले. त्यांना पोर्तुगीज ख्रिस्ती म्हणुन संबोधण्यात आले. मराठ्याच्या पोर्तुगीजांवरच्या विजयानंतर पोर्तुगीज ख्रिस्ती लोकांमध्ये खूप बदल झाले, त्यांना मराठ्यांनी खूप सन्मानाने ठेवले. हा भाग मराठ्यांनी तेव्हा जिंकून घेतला. काही वर्षांनंतर हा भाग इंग्रजांच्या हाती गेला.

इंग्रज काळ्[संपादन]

इ.स्. ११ मे १६६१ मध्ये इंग्लड्चा राजा चार्ल्स दुसरा व पोर्तुगीजची कॅथरीन ब्रॅगांझा याच्या विवाह दरम्यान मुंबई आणि सभोवतालचा भाग पोर्तुगीजांनी इंग्रजाना हुंडा म्हणुन दिला. इंग्रजाच्या ईस्ट इंडिया कंपनीच्या सुरुवातीच्या काळात ह्या भागामध्ये पोर्तुगीज ख्रिस्ती लोकांखेरीज दुसरे कोणतेही ख्रिस्ती नव्हते. ईस्ट इंडिया कंपनी मध्ये नोकरीत ह्याच ख्रिस्ती लोकांची मक्तेदारी होती त्या नोकरी साठी दुसरे ख्रिस्ती गोवा, मंगळुर मधून ह्या भागात येऊ लागले, त्या काळात त्यांनाही पोर्तुगीज ख्रिस्ती म्हणत. इंग्रजांना दोघांमध्ये फरक करायला कठीण झाले कारण मुंबईतले ख्रिस्ती हे इंग्रजाच्या शासनाधीन होते, आणि गोव्याचे ख्रिस्ती हे पोर्तुगीजांच्या शासनाधीन होते. व्हिक्टोरिया राणीच्या सुवर्ण जयंती महोत्सवात मुंबईच्या ख्रिस्तीनी पोर्तुगीज ख्रिस्ति हे नाव सोडून ईस्ट इंडियन हे नाव स्विकारले कारण त्याना ब्रिटिश शासनाला, स्थानिक मुळ निवासी म्हणुन प्रभावित करायचे होते.

ईस्ट इंडियन मुख्य ठिकाण[संपादन]

ईस्ट इंडियन हे प्रामुख्याने माहीम, साल्सेट बेट, माटुंगा, माजगाव, वांद्रे, विरार आणि वसई येथे आढळतात.