आर.के. नारायण
| आर.के. नारायण | |
 |
|
| पूर्ण नाव | रासिपुरम कृष्णस्वामी अय्यर नारायणस्वामी |
| जन्म | ऑक्टोबर १०, इ.स. १९०६ चेन्नई, तमिळनाडू, भारत |
| मृत्यू | मे १३, इ.स. २००१ |
| राष्ट्रीयत्व | भारतीय  |
| भाषा | इंग्रजी |
| साहित्यप्रकार | कादंबरी |
| प्रसिद्ध साहित्यकृती | मालगुडी डेज, स्वामी अॅण्ड फ्रेण्ड्स, दी बॅचलर ऑफ आर्ट्स, दी गाईड, दी मॅन-इटर ऑफ मालगुडी |
| पुरस्कार | साहित्य अकादमी पुरस्कार (इ.स. १९५८), पद्मभूषण पुरस्कार (इ.स. १९६४), पद्मविभूषण पुरस्कार (इ.स. २०००) |
आर. के. नारायण आणि मालगुडी हे दोन्ही शब्द समानार्थी म्हणून वापरता येतील.
१९३५ साली नारायण यांनी मालगुडी नावाच्या एका काल्पनिक गावाला केंद्रस्थानी कल्पून स्वामी ॲण्ड फ्रेण्ड्स नावाची आपली पहिली लघु कथा मालिका लिहिली. त्यावेळी त्यांचे लिखाण भारतात कोणाच्याही पसंतीस उतरले नाही. या गोष्टी वाचून लेखक ग्रॅहॅम ग्रीन यांना मात्र या कथांमध्ये त्यांचे नवीन मित्र भेटल्यासारखे वाटले. त्यांनी पुढाकार घेऊन नारायण यांची ही कथा मालिका छापण्यात रस घेतला आणि हे पुस्तक अतिशय गाजले. त्यानंतर नारायण यांनी एका पाठोपाठ एक सरस गोष्टी लिहून काढल्या. त्यांच्या बऱ्याच कथा मालगुडी नावाच्या गावाभोवती घडतात. या गोष्टी वाचतांना वाचक त्यात हरवून जातात. हे गाव पूर्णपणे काल्पनिक आहे यावर अनेकांचा विश्वास बसत नाही इतके वास्तववादी चित्रण नारायण यांनी आपल्या कथांमधून उभे केले आहे. या गावातीलच एक गोष्ट दी गाईड. यावर गाईड नावाचा हिन्दी चित्रपट निघाला. तर त्यांच्या मिस्टर संपत आणि दी फायनान्शियल एक्सपर्ट या पुस्ताकांच्या आधारेही चित्रपट निघाले आहेत. शिवाय त्यांच्या गोष्टींवर आधारीत दूरदर्शन मालिकाही तयार करण्यात आली होती.
साधी लिखाणशैली आणि हलक्या-फुलक्या विनोदामुळे नारायण यांची तुलना प्रसिद्ध रशियन लेखक आंतोन चेखव यांच्याशी केली जाते. त्यांचे लिखाण जगातल्या अनेक भाषांमध्ये भाषांतरित झाले आहे. त्यांना अनेक राष्ट्रीय आणि अनेक आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले आहेत.
नारायण यांचे लहान भाऊ आर.के. लक्ष्मण हे अतिशय प्रसिद्ध व्यंगचित्रकार आहेत. टाईम्स ऑफ इंडिया या दैनिकात लक्ष्मण यांची व्यंगचित्रे "यू सेड इट" या शिर्षकाखाली गेली अनेक वर्षे नियमीतपणे प्रसिद्ध होत आली आहेत.
साहित्य [संपादन]
- स्वामी अँड फ्रेंड्स
- मालगुडी डेझ
- द बॅचलर ऑफ आर्ट्स
- द डार्क रूम
- द इंग्लिश टीचर
- मि. संपत - द प्रिंटर ऑफ मालगुडी
- द फायनान्शियल एक्सपर्ट
- वेटिंग फॉर द महात्मा
- द गाइड
- द मॅन-ईटर ऑफ मालगुडी
- द पेंटर ऑफ साइन्स
- अ टायगर फॉर मालगुडी
- टॉकेटिव्ह मॅन
- द वर्ल्ड ऑफ नागराज
- ग्रँडमदर्स टेल
- अ हॉर्स अँड टू गोट्स
- अॅन अॅस्ट्रोलॉजर्स डे अँड अदर स्टोरीज
- लॉली रोड
- अंडर द बन्यन ट्री अँड अदर स्टोरीज
- माय डेझ
- माय डेटलेस डायरी
- द एमेराल्ड रूट
- नेक्स्ट संडे
- रिलक्टंट गुरू
- अ रायटर्स नाइटमेर
- द वर्ल्ड ऑफ स्टोरी-टेलर
